ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ବିଜୟ ଧ୍ୱନି ଓ ମଙ୍ଗଳ ଶବ୍ଦର ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରକଟିତ ହେଲା—ସେ ହଜାରଟି ହସ୍ତ ନେଇ, ଜଟା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି, ଅପୂର୍ବ ରୂପରେ ଦେଖାଦେଲେ। ସେ ଅର୍ଦ୍ଧ ଶରୀର ପଶୁର ଭଳି, ଡାନା ଓ ଠୁଣ୍ଠି ଥିଲା, ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଓ ବଜ୍ର ସମ ନଖ ହାତରେ ଧରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଗଳାରେ କାଳ ବସିଛି—ଅଗ୍ନିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଚାରିଟି ପାଏଁ, ମହାବଳଶାଳୀ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ପୃଥିବୀକୁ ଉଲ୍ଲାସିତ କରୁଛି। ତାଙ୍କର ରୂପ ଭୟଙ୍କର, ତିନିଟି ଚକ୍ଷୁ ଅଗ୍ନିର ଭଳି ଜ୍ୱଳିଛି, ଦାନ୍ତ ଦେଖାଉଛି ଓ ତଳ ଓଠ ଉପରି ଉଠିଛି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ହର ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ହରିଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ନଷ୍ଟ ହେଇଯାଏ—ତାଙ୍କର ଉପର ଅଂଶ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ପ୍ରଭାମୟ, କିନ୍ତୁ ତଳ ଅଂଶ ଜୁଗନ୍ତରେ ଉଡୁଥିବା ଜୁଇଁ ପୋକାର ଭଳି ଦୀପ୍ତିହୀନ। ତାପରେ, ସେ ଡାନା ଘୁମାଇ ହରିଙ୍କୁ ନାଭି ଓ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଇଲେ, ତାଙ୍କ ପାଦକୁ ପୁଛରେ ବାନ୍ଧିଲେ, ହସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କ ହସ୍ତକୁ ଆଘାତ କଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ହରିଙ୍କୁ ଧରି ସେ ଦେବତା ଓ ମହାଋଷିମାନେ ସହିତ ଆକାଶକୁ ଉଠିଗଲେ। ଭୟରେ, ପକ୍ଷୀ ହରିଙ୍କୁ ଆଉ ଉଠାଇ ଉଠାଇ ପୁଣିପୁଣି ତଳେ ପକେଇଲେ, ଆଉ ତଳେ ପକେଇଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ତାଙ୍କର ଡାନାର ଆଘାତରେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ, ଭଗବାନ୍ ହରି ନିର୍ବଳ ଓ ଅଶକ୍ତ ହୋଇ ପଡିଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କ ପଛରେ ଯାଉଥିଲେ, ଭକ୍ତି ଓ ପ୍ରଶଂସାର ଶବ୍ଦରେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ। ହରି, ନିର୍ବଳ ଓ ଦୁଃଖିତ ମୁହଁରେ, ହାତ ଯୋଡି ଶାନ୍ତ ଶବ୍ଦରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ—“ରୁଦ୍ର, ଶର୍ବ, ମହାସଂହାରକ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଭୟଙ୍କର, ଭୟାନକ, କ୍ରୋଧୀ, ରୂଷ୍ଟ, ଭବ, ଶର୍ବ, ଶଙ୍କର, ଶିବ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। କାଳର କାଳ, ମହାକାଳ, ମୃତ୍ୟୁ, ବୀର, ବୀରଭଦ୍ର, ବୀରସଂହାରୀ, ଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମହାଦେବ, ବଳଶାଳୀ, ପଶୁପତି, ଏକାକୀ, ନୀଳକଣ୍ଠ, ଶୁଭକଣ୍ଠ, ଧନୁର୍ଧରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅନନ୍ତ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁର କ୍ରୋଧ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ପରମ, ପରମେଶ୍ୱର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନର ଆଧିପତ୍ୟ, ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ରୂପ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀ, ବିଷ୍ଣୁ ତୀର୍ଥ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ନାଉକାଚାଳକ, ଶିକାରୀ, ମହାରୋଗ, ନିତ୍ୟ, ଭୈରବ, ଆଶ୍ରୟ, ମହାଭୈରବ ରୂପୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ନରସିଂହ ବିନାଶକ, କାମ, କାଳ, ପୁରା ବିଧ୍ଵଂସକ, ମହା ପାଶ ବିନାଶକ, ବିଷ୍ଣୁମାୟା ସମାପ୍ତିକାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ତ୍ରୟମ୍ବକ, ତ୍ରିଅକ୍ଷର, ବ୍ୟାପକ, କୃପାଳୁ, ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ, ଶର୍ବ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଯଜ୍ଞବିନାଶକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର, ଉତ୍ତମ, ଅଗ୍ନିରୂପୀ, ମହାନାସିକ, ଜିହ୍ୱା, ଶ୍ୱାସ-ନିଶ୍ୱାସ ଚଳାଇଥିବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ତ୍ରିଗୁଣଧାରୀ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଗୁଣାତୀତ, ଯୋଗୀ, ସଂସାର ଧାରା, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଚଳାଇଥିବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ରୂପ, ମୋକ୍ଷବିଭିନ୍ନତାର କାରଣ, ବରଦାତା, ଅବତରଣକାରୀ, ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। କପାଳଧାରୀ, ଭୟଙ୍କର, ପ୍ରଭୁ, ଧର୍ମପ୍ରଶଂସିତ, ଅଚ୍ୟୁତ, ଅଗ୍ନିନୟନ, ଗଦାଧାରୀ, ମଙ୍ଗଳକାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିକିତ୍ସକ, କପାଳଧାରୀ, ଦଣ୍ଡଧାରୀ, ଯୋଗର ମୂର୍ତ୍ତି, ମେଘରେ ଚାଲୁଥିବା, ଦେବ, ପାର୍ବତୀପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅବ୍ୟକ୍ତ, ନିର୍ଦୁଃଖ, ଧୃଢ, ଦୃଢଧନୁ, ଅଚଳ, ଚର୍ମବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ପଞ୍ଚାର୍ଥର କାରଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବରଦାତା, ଏକପାଦ, ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ, ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର, ଯୁଗାଧିପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯୋଗୀଶ୍ୱର, ନିତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ପରମ, ସର୍ବାତ୍ମା, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏକଥର, ଦୁଇଥର, ତିନିଥର, ଚାରିଥର, ପାଞ୍ଚଥର, ଦଶଥର, ହଜାରଥର ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅସଙ୍ଖ୍ୟଥର, ଅନନ୍ତ ସମୟ ଆଉ ପୁଣିପୁଣି ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏପରି ଅମର ଅଷ୍ଟଶତ ନାମରେ ଅନେକ ସ୍ତୁତି କରି, ନରସିଂହ ପୁଣି ଶରଭେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—“ମୋର ଅତି ଅହଂକାର ଦ୍ୱାରା ନିମିତ୍ତ ଅଜ୍ଞାନ ଯେତେବେଳେ ଉପଜେ, ସେବେଳେ ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ଆପଣ ନିଜେ ଏହାକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ।” ଏପରି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ନରସିଂହ କହିଲେ—“ହଁ, ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ଏବେ ଅଶକ୍ତ, ଜୀବନ ସମାପ୍ତିରେ ପରାଜିତ।” ତାପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପକୁ ନାଷ୍ଟ କରି, କେବଳ ମୁହଁ ରଖି, ବୀରଭଦ୍ର ସେ ଭୟଙ୍କର ରୂପକୁ ତୁରନ୍ତ ଦମନ କଲେ। ଏହା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା କହିଲେ—“ହେ ବୀରଭଦ୍ର, ତୁମର ଦର୍ଶନରେ ଆମେ ଦେବତାମାନେ ପୁନଃ ଜୀବନ ପାଇଲୁ, ଯେପରି ଗଛ ମେଘରେ ଜଳ ପାଇ ଉତ୍ସାହିତ ହୁଏ।” “ଯାହାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଅଗ୍ନି ଜଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ ଉଦୟ ହୁଏ, ବାୟୁ ବହେ, ମୃତ୍ୟୁ ପଞ୍ଚମ ଭାବେ ଦୌଡ଼େ—ସେ ଆପଣ। ଯାହା ଅବ୍ୟକ୍ତ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆକାଶ, ଭେଦ ରହିତ, ନିତ୍ୟ ଶିବ—ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହିପରି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ଆମେ ଏହି ଭୂତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜଗତରେ କିଏ? ପରମେଶ୍ୱର ରୂପ, ରୂପ, ରୂପର ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯିବା ନୁହଁନ୍ତି। ସମସ୍ତ ବିପଦରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ହେ ଗଣେଶ୍ୱର, ଏକାଦଶ ରୂପୀ; ଶୁଭ ହର ବହୁରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଗୁଞ୍ଜା ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ଆପଣ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅପସାରଣ କରନ୍ତୁ; ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ଭେଦରେ ଆପଣଙ୍କ ଗତି ନାହିଁ।” ଏପରି ଭାବରେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଘଟଣା ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିଲେ।