ପ୍ରଭୁ ପିନାକଧାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ଏକ କୁମ୍ଭାର ଚକା ଘୁରେ, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସମର୍ଥନାରେ ଚଳିତ ହେଉଛ; ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୂର୍ମ ଆକାରୀ ତାଙ୍କ ଖପର ତୁମ ଉପରେ ଅଟୁଟ ଅଛି। ହେ ମୂଢ଼, ହରଙ୍କ ମାଳା ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ କିଏ ଭୁଲିଗଲ, ତୁମେ ତସ୍କର ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହେଲେ? ଏହି ଅଂଶକୁ କିଏ ଭୁଲିପାରିବ? ଆଜି, ତୁମେ ଶୂକର ଆକାରେ ଥିଲେ, ତାରକାର ଶତ୍ରୁ ତୁମକୁ ତାଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳର ଟିପରେ ଚିତ୍କାର କରି ଦଗ୍ଧ କଲେ, ଏବଂ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପଞ୍ଚମ ମୁଣ୍ଡ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଛି। ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞରେ ମୁଁ ତୁମ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଥିଲି, ମହାବଳୀ, ଏହି ଶକ୍ତି ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଲା। ମରୁତ୍ସମୂହ ସହିତ ତୁମେ ଦଧିଚିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହେଲେ। ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଚୁଲିଲାବେଳେ, ତୁମ ପ୍ରିୟ ଚକ୍ର କେଉଁଠୁ ଆସିଲା? ସେହି କଥା ମଧ୍ୟ ଭୁଲିଗଲ କି? ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଅପହୃତ କଲି, ଯେବେ ତୁମେ ଖିରୋଦସାଗରରେ ଅଛିଲ। ତୁମେ କିପରି ସାତ୍ତ୍ୱିକ କୁହାଯିବ, ଯେବେ ନିଦ୍ରାରେ ଅଚେତନ ହେଇ ପଡିଥିବାବେଳେ ରୁଦ୍ରଶକ୍ତି ତଳୁ ଶିଖର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉଛି? ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମୂଢ଼ତାରେ ଅନ୍ଧ ହେଉଛ; ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଶକ୍ତିର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମଧାମକୁ ମୂଳ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି—ସେହି ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ଯମ, ବରୁଣ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଅନ୍ଧକାର ଗର୍ଭରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଜନ୍ମ ନେଉଛି; ତୁମେ ସମୟ, ମହାକାଳ, ସମୟର ସମୟ, ମହାପ୍ରଭୁ। ସେହିପରି, ତୁମ ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ, ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ, ଧନୁର୍ଧରୀ, ସଂହାରକ, ଶୂରବୀର, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭୁ। ଉତ୍ତୋଳିତ ହସ୍ତରେ, ତୁମେ ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀ; ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଦଣ୍ଡଦାତା—ନ ତୁମେ, ନ ଚତୁର୍ମୁଖ। ଏପରି ଦେଖି, ତୁମ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ନିଜଠାରେ ଉପସମାହାର କର; ନହେଲେ, ବଡ଼ ଭୈରବଙ୍କ କ୍ରୋଧ ବର୍ଷିବ। ସ୍ଥାଣୁଙ୍କ ବଜ୍ରପାତ ଯେପରି, ସେହିପରି ମୃତ୍ୟୁ ତୁମେ ଉପରେ ପଡିବ—ଏପରି ଭାବରେ ବୀରଭଦ୍ର କହିଲେ, ତେବେ ନରସିଂହ କ୍ରୋଧରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ସେଇ ରୂପ ନ ହେଉଥିଲା ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ନ ମୃଦୁ, ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ନ ଅଗ୍ନି, ନ ଇଳେକ୍ଟ୍ରିସିଟି, ନ ଚନ୍ଦ୍ର—ଏହା ଅପୂର୍ବ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ରୂପ ଥିଲା। ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଶଙ୍କର ରୂପରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲା; ସେଠାରୁ ମହାତେଜ ଉଦ୍ଭାସିତ ହେଲା। ଏହି ରୂପରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସାଧାରଣ ଚିହ୍ନ ଥିଲା, ଅସମାନ୍ୟ ଦେହ ଓ ସଂହାର ରୂପରେ ପ୍ରଭୁ ଦ୍ରୁଢ଼ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦେଖୁଥିଲେ, ବିଜୟ ଧ୍ୱନି ଓ ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା; ସେ ହଜାର ହସ୍ତ, ଜଟାଜୁଟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ମୌଳି ଧାରଣ କରି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ଅର୍ଧ ଦେହ ମୃଗ, ଡେଙ୍କା ଓ ଚଞ୍ଚୁ ସହିତ, ତୀବ୍ର ଦାନ୍ତ ଓ ଅଜୟ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଗଳାରେ ସମୟ ବନ୍ଧା, ଚାରି ପାଦ ଓ ଅଗ୍ନିଜନିତ ଶକ୍ତି, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଏବଂ ମେଘର ଧ୍ୱନି ପରି ଶବ୍ଦ। ତାଙ୍କ ରୂପ ଭୟଙ୍କର, ତିନି ଆଖି ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିତ, ଦନ୍ତ ଦେଖାଯାଉଛି, ତଳ ଓଠ ଉଚ୍ଚାରିତ, ହର ଗର୍ଜନ ସହିତ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦଢ଼ିଆ ରହିଛନ୍ତି। ହରି ଏହି ରୂପ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ହରାଇଦେଲେ, ତାଙ୍କ ତଳ ଅଂଶ ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳା ପରି ଝଲମଲାଇଥିଲା। ତେବେ ସେ ଡେଙ୍କା ଘୁମାଇ ହରିଙ୍କୁ ନାଭି ଓ ପାଦରୁ ଉଠାଇଲେ, ପାଦକୁ ପୁଛରେ ବାନ୍ଧିଲେ, ହସ୍ତକୁ ନିଜ ହସ୍ତରେ ଘେରିଲେ। ହରିଙ୍କ ଛାତିକୁ ହସ୍ତରେ ଆଘାତ କରି, ତାଙ୍କୁ ଧରି ଦେବତା ଓ ମହାଋଷିମାନେ ସହିତ ଆକାଶକୁ ଉଠିଗଲେ। ତକ୍ଷଣାତ୍, ଭୟରେ ପକ୍ଷୀ ହରିଙ୍କୁ ବାହାରି ଉଠାଇ, ପୁଣିପୁଣି ଭୂମିରେ ଛାଡ଼ିଲେ। ଉଡ଼ିଉଡ଼ି, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପକ୍ଷ ଆଘାତରେ ହରି ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ, ସେ ଉଠାଇ ନେଲେ, ତାଙ୍କୁ ଏହି ବୃଷଧ୍ୱଜ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଶାସକ, ଉଠାଇ ନେଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ପଛେ ପଛେ ଯାଉଥିଲେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପ୍ରଶଂସାର ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ; ବିଷ୍ଣୁ ନିର୍ବଳ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ମୁହଁରେ ହସ୍ତ ଜୋଡ଼ି ନେଇ ଯାଉଥିଲେ। ତେବେ ହରି ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ: "ରୁଦ୍ର, ଶର୍ବ, ମହାଭକ୍ତ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ଭୟଙ୍କର, ଦାରୁଣ, କ୍ରୋଧୀ, ରୌଦ୍ର, ଭବ, ଶର୍ବ, ଶଂକର, ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ସମୟର ସମୟ, ମହାକାଳ, ବୀର, ବୀରଭଦ୍ର, ବୀରସଂହାରୀ, ଶୂଳଧରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ମହାଦେବ, ବଳବାନ୍, ପଶୁପତି, ଏକାକୀ, ନୀଳକଣ୍ଠ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଧନୁର୍ଧରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ଅନନ୍ତ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁର କ୍ରୋଧ, ପରମ, ପରମେଶ୍ୱର, ସର୍ବୋତ୍ତମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ସର୍ବୋତ୍ତମ, ବିଶ୍ୱ, ବିଶ୍ୱର ରୂପ, ବିଷ୍ଣୁପତ୍ନୀ, ବିଷ୍ଣୁକ୍ଷେତ୍ର, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ନାଉକାରୁଦ୍ଧାରକ, ଶିକାରୀ, ମହାରୋଗ, ନିତ୍ୟ, ଭୈରବ, ଶରଣ, ମହାଭୈରବ ରୂପଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ନରସିଂହ ସଂହାରୀ, କାମ, କାଳ, ପୁରା ସଂହାରୀ, ମହାବନ୍ଧନ ଭଞ୍ଜକ, ବିଷ୍ଣୁମାୟାର ସମାପ୍ତିକୁ ନମସ୍କାର।" "ତ୍ରୟମ୍ବକ, ତିନି ଅକ୍ଷର, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଦୟାଳୁ, ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ, ଶର୍ବ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଯଜ୍ଞସଂହାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ଯଜ୍ଞପତି, ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଅଗ୍ନିରୂପ, ମହାନାସିକା, ଜିହ୍ବା, ଶ୍ୱାସ-ନିଶ୍ୱାସର ଚଳନକୁ ନମସ୍କାର।" ଏଭଳି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟରେ, ଭଗବାନଙ୍କ ମହିମା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ହେଲେ, ବିଷ୍ଣୁ ନିଜ ଅଭିମାନ ଛାଡି ଶିବଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରଣାମ କଲେ।