ପ୍ରଭୁ ଶିବଙ୍କ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଶୂରବୀରମାନେ ଘେରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଖେଳୁଥିଲେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାନ୍ ଧୃଡ଼ ଦେବମାନେ ମଣିଷ ବଲିଏ ଖେଳ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ, ଅଜଣା ଅନେକ ତାପସୀ ଏବଂ ଶୂରବୀର ତାଙ୍କୁ ଘେରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ତିନିଟି ଆଖି ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱାଳିଉଠେ, ସେପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା। ତାଙ୍କର ତାଲା ଚୁଲିରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଶୋଭା ପାଉଥିଲା, ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲା। ତାଙ୍କର ଭୃକୁଟି ଇନ୍ଦ୍ରନ ପିନାକ ଧନୁଷର ଖଣ୍ଡ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ତାଙ୍କର ଭୟାନକ ଦହାଡ଼ରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଉଠିଯାଉଥିଲା। ତାଙ୍କର ଦାଢ଼ି ବର୍ଷାମେଘ କିମ୍ବା ଅଞ୍ଜନ ଭଳି ଗାଢ଼ କଳା, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଦୃଶ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଉଥିଲା। ସେ ନିରନ୍ତର ଦୁଇ ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳକୁ ଘୁରାଇ ଚମତ୍କାର କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପୂଜ୍ୟ ଶୂରବୀର ବୀରଭଦ୍ର ତାଙ୍କର ନାୟକତ୍ୱ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି, ନିଜେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ଏହି ସ୍ମୃତିର କାରଣ କ’ଣ?” ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବିନମ୍ର ଭାବେ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଆପଣ ଆମ ପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ। ଏହି ଅସମୟର ଭୟରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୀତ, ହେ ଭୈରବ, ଆପଣ ଆମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ।” ତାପରେ ସେ କହିଲେ, “ଏହି ନରସିଂହ ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରି ଦେଉଛି, ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କର, ଯିଏ ଅସାଧ୍ୟ ଅପ୍ରାପ୍ୟ। ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରି ଉପଦେଶ ଦିଅ—କାହିଁକି ସେ ଶାନ୍ତି ନେଉନାହାନ୍ତି?” ପରେ, ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ମୋର ଆଦେଶରେ, ମୋର ପରମ ଅବସ୍ଥା ଭୈରବର ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପକୁ ପ୍ରକାଶ କର, ଏବଂ ସ୍ଥୂଳକୁ ସ୍ଥୂଳ ତେଜରେ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମକୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ତେଜରେ ହଟାଇଦେ। ମୁଣ୍ଡ ଓ ଚର୍ମ ଆଣିଦେ, ବୀରଭଦ୍ର, ଏହି ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ।” ଏପରି ଆଦେଶ ପାଇ ବୀରଭଦ୍ର ଶାନ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଶୀଘ୍ର ଏହି ଲୋକର ସିଂହ ରୂପୀ ହରିଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତାହାପରେ ବୀରଭଦ୍ର ହରିଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କଲେ, ହରା ହରିଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କଲେ। ତାପରେ ଈଶାନ ନିଜ ପୁଅ ପ୍ରତି ପିତା ଭଳି କହିଲେ, “ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତୁମେ ଜଗତ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଅବତରଣ କରିଛ, ହେ ମାଧବ। ତୁମେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛ। ମାଛ ରୂପେ ତୁମେ ଜଗତକୁ ବଞ୍ଚାଇଥିଲ। ପୃଥିବୀକୁ କୂର୍ମ ରୂପେ ବୋହିଥିଲ, ବରାହ ରୂପେ ଉଠାଇଥିଲ। ଏହି ହରି ରୂପେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ହତ କରିଛ, ବାମନ ରୂପେ ବଳିଙ୍କୁ ବନ୍ଧିଥିଲ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁ, ଯେତେବେଳେ ଜଗତରେ ଦୁଃଖ ଆସେ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଅବତରଣ କରି ଦୁଃଖ ଦୂର କର, ହେ ଶିବଭକ୍ତ ହରି, ତୁମ ସମାନ କିମ୍ବା ଉପରେ କେହି ନାହାନ୍ତି। ତୁମେ ଧର୍ମ ଓ ବେଦକୁ ଶୁଭ ମାର୍ଗରେ ରଖ, ଏହି କାରଣରେ ତୁମେ ଅବତରଣ କର, ଏବଂ ସେ ଦୃଷ୍ଟ ହତ ହେଲା, ହେ କେଶବ। ନରସିଂହ ରୂପ ଅତି ଭୟଙ୍କର, ଏହି ରୂପକୁ ହଟାଅ, କାରଣ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ଏବଂ ମୋ ସହ ରୁହ। ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କ ଏପରି ଅନୁରୋଧ ପରେ, ନରସିଂହ ହରି ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଆଉ ଅଧିକ ଭୟାନକ ଭାବେ ଦହିଉଠିଲା। ସେ କହିଲେ, “ଯେଉଁଠାରୁ ଆସିଛ, ସେଠାକୁ ଚାଲିଯାଅ; ମୋତେ ଉପକାର କଥା କହିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ସମଗ୍ର ଚରାଚର ଜଗତକୁ ହଟାଇଦେବି। ବିନାଶକୁ କେହି ବିନାଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ନ ନିଜେ, ନ ଅନ୍ୟେ; ସମସ୍ତ ଠାରେ ମୋର ଆଦେଶ ଚାଲିଥାଏ, ଏବଂ କେହି ମୋର ଉପରେ ନାହିଁ। ମୋର କୃପାରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟମିତ; ମୁଁ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଆରମ୍ଭ ଓ ସମାପ୍ତି। ଯେଉଁ ଜନ୍ତୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀ, ଶକ୍ତି, ବଳ ଧାରଣ କରିଛି, ହେ ବୂତଗଣାଧିପ, ତାହାକୁ ମୋର ତେଜର ବିକାଶ ଭାବେ ଜାଣ। ଦେବତାମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ସର୍ବଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି; ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମୋର ଅଂଶ। ପୂର୍ବେ ଚାରିମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ମୋର ନାଭିକମଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ଧନୁର୍ଧରୀ ଶୂଳପାଣି ମୋ ମାଥାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ରଜୋଗୁଣରେ ବିରାଜିତ, ରୁଦ୍ର ତମୋଗୁଣର; ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ନିୟନ୍ତା—ମୋତେ ଚ଼ାଉଁଥିବା ଦେବତା ନାହିଁ। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସ୍ୱାଧୀନ, କର୍ତ୍ତା, ବିନାଶକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ। ଏହି ମୋର ପରମ ତେଜ—ଏହାକୁ କିଏ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେ? ଏହିପରି, ମୋର ଶରଣ ନିଅ, ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ଯାଅ; ଏହି ପରମ ଅବସ୍ଥାକୁ ଜାଣ—ଏହି ହେଉଛି ଭୂତପତି, ମହାପ୍ରଭୁ। ମୁଁ କାଳ, କାଳର ବିନାଶର କାରଣ; ଏହି ଜଗତକୁ ସଂହାର କରିବାକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି। ମୋତେ, ବୀରଭଦ୍ର, ମୃତ୍ୟୁର ମୃତ୍ୟୁ ଭାବେ ଜାଣ; ଏହି ଦେବତାମାନେ ମୋର କୃପାରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି।” ଏହି ଗର୍ବିତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଅପାର ବଳଶାଳୀ ହରି ହସିଲେ, ତାଙ୍କର ମୁଁହ ପ୍ରତିବାଦରେ ବଙ୍କି ଯାଇ, ବିଦ୍ରୂପ କରି କହିଲେ, “ତୁମେ ଜଗତର ନାଥ, ସଂହାରକ, ପିନାକ ଧାରୀଙ୍କୁ ଚିହ୍ନନାହଁ? ତୁମ ମିଥ୍ୟା ବିତର୍କ ଓ ବିବାଦ ନିଜ ନାଶ ନେଇ ଆସିବ। ତୁମ ଓ ତାଙ୍କର କୌଣସି ଅବତାର ଏବେ ଅଛି? କିଏ ସେଗୁଡିକ କରିଛି? ଏହି କଥାର ଶେଷ କିଏ ଆଣିବ? ନିଜ ଦୋଷ ଦେଖ, ତୁମେ ଏପରି ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଛ। ଯିଏ ସଂହାରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେ ତୁମକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନଷ୍ଟ କରିଦେବ। ତୁମେ ପ୍ରକୃତି, ରୁଦ୍ର ପୁରୁଷ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ତୁମରେ ବିରାଜିତ; ତୁମ ନାଭିକମଳରୁ ପଞ୍ଚମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ। ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଶିବ ନୀଳ ଓ ରକ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରି ତାପସ୍ୟା କଲେ, ତାଙ୍କର ମାଥାରୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଏହା ଦୋଷ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଦେବାଦିଦେବ ମହାଭୈରବଙ୍କ ଅଂଶ। ମୁଁ ତୁମ ସଂହାରରେ ନିଯୁକ୍ତ, ବିନମ୍ରତା ଓ ଶକ୍ତିରେ; ଏପରି ଦାନବକୁ ଛିରି ତୁମେ ଶକ୍ତି ଅଂଶ ପାଇଛ। ତୁମେ ଅହଂକାର ଓ ଗର୍ବରେ ଅବିରତ ଦହାଡ଼ୁଛ, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଉଛ, କିନ୍ତୁ ତାହା ତାଙ୍କର ନାଶ ପାଇଁ। ଯଦି, ହେ ସିଂହ, ତୁମେ ନିଜକୁ ମହାପ୍ରଭୁ ଭାବିଛ, ତେବେ ତୁମେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ନୁହଁ, ବିନାଶକର୍ତ୍ତା ନୁହଁ, ସ୍ୱାଧୀନ ମଧ୍ୟ ନୁହଁ।