ଶିବ ଏବଂ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଶ୍ରୀପର୍ବତ ଯାତ୍ରା ଶିବ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମହାନ ନାୟକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଦେବୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ସହିତ ଶ୍ରୀପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାକୁ ସେ ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରମାନେ ଦେଖାଇଲେ। ପ୍ରଥମେ, ଶିବ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଣ୍ଡୀପ୍ରଭା, ବୈଶ୍ରବଣେଶ୍ୱର, ଆଶାଲିଙ୍ଗ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ନାୟକ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ବିଳେଶ୍ୱର। ପରେ ସେ ଦେଖାଇଲେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମେଶ୍ୱର, ଯାହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାର ପାଶରେ କୁଣ୍ଡଳେଶ୍ୱର। ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାର ସମୀପରେ ଅଛି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ, ପାହାଡ଼ ସହ ବିଲିନ ଏହି ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମଧ୍ୟମେଶ୍ୱର ଏଠି ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଥିବା ଅମରେଶ୍ୱର ନାମକ ଦୟାଳୁ ଦେବତା ଅଛନ୍ତି। ଶିବ ଦେଖାଇଲେ ଗୋଚର୍ମେଶ୍ୱର, ଈଶାନ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱର, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କର୍ମ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବଡ଼ କର୍ମେଶ୍ୱର। ତାପରେ ସେ ଦେଖାଇଲେ ମହିମାମୟ ସିଦ୍ଧବଟ, ଯାହା ମୋର ନିତ୍ୟ ବାସସ୍ଥଳୀ, ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଅଜବିଳା, ଅଜନ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟିତ ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ଥାନ। ଶ୍ରିଙ୍ଗାଟାଚଳ ଶିଖର ମଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ ପାଦୁକା ଏବଂ ମୋର ବିଳେଶ୍ୱର ଅଛି। ଏଠି ଅଛି ଶ୍ରିଙ୍ଗାଟକେଶ୍ୱର, ଯାହା ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଏବଂ ମୋର ମଙ୍ଗଳମୟ ନିବାସ ମଲ୍ଲିକାର୍ଜୁନକ। ପରେ ସେ ଦେଖାଇଲେ ରଜେଶ୍ୱର, ଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ବୈଶାଖ ମାସରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଗଜେଶ୍ୱର, ଏବଂ ଅବିନାଶୀ କପୋତେଶ୍ୱର। ସେ ଦେଖାଇଲେ କୋଟୀଶ୍ୱର, ଏକ ମହାତୀର୍ଥ, ଯାହାକୁ ଅନେକ ରୁଦ୍ରମଣ୍ଡଳ ସେବନ କରିଥିଲେ, ଏହି ମହାପୁନ୍ୟସ୍ଥଳୀକୁ ଆଜି ଦେଖ, ହେ ଦେବୀ। ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦ୍ୱିଦେବକୁଳ ନାମକ ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ଥାନ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଏବଂ ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପାହାଡ଼। ପଶ୍ଚିମ ପାହାଡ଼ରେ ପୂର୍ବରୁ ମୋର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମହାଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ଏଠି ଅଛି ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ୱର ଏବଂ ମଲେଶ୍ୱର। ଏହି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ମୁଁ ମୁନିମଣ୍ଡଳ ସହ ଏହି ଅଳଙ୍କୃତ ଗୃହ ଅଲଂଗୃହରେ ବସିଲି। ହେ ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥ ଜ୍ଞାନୀ, ଏଠି ଦେଖ ଦିବ୍ୟ ତୀର୍ଥ, ମୋର ବ୍ୟୋମଲିଙ୍ଗ ଏବଂ କଦମ୍ବେଶ୍ୱର, ଯାହା ସ୍କନ୍ଦ ନିଜେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ନନ୍ଦା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭଲଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଥିବା ଗୋମଣ୍ଡଳେଶ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଛନ୍ତି। ଦେବହ୍ରଦ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନେ ଅଛି। ଏଭଳି, ହାରପୁରରେ ତୁମର ହାର ପଡ଼ିଥିଲା। ଏହି ହାରକୁ ତୁମେ ଲୋକମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏକ ତାଳାବରୂପେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲ। ଶିବ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହରେ, ଏହା ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଅର୍ପିତ ହେଲା। ସେଠି ଶୃଙ୍ଗାଟାଚଳର ଶିଖର ଉପରେ ସୁଶୈଳ ନାମକ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ନାୟକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ, ମୁଁ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ମୁନିମଣ୍ଡଳ ସହ ଶୋଭାଯୁକ୍ତ କରିଲି। ଏଠି ଅଛି ଚଣ୍ଡିକେଶ୍ୱର ଦେଉଳ, ତୁମର କନ୍ୟା ଚଣ୍ଡିକେଶା, ଏବଂ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅମ୍ବିକାତୀର୍ଥ। ଏଠି ଅଛି ରୁଚିକେଶ୍ୱର ଦେଉଳ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳମୟ କପିଳା ନଦୀ। ଏହି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ମୋତେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ମଣିଷ ମୋ ସହ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୂଜା କରେ, ସେ ମୋ ସହ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରେ। ଯଦି କୌଣସି ପାପରହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରୀଶୈଳରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଯେପରି ଅବିମୁକ୍ତରେ ମିଳେ। ଏଠି ଯେଉଁ ମହାସ୍ନାନ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ନିୟମରେ କରାଯାଏ, ସେ ମୋ ସହ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଏକତ୍ୱ ପାଏ। ସ୍ନାନକୁ ଶତ ପଳ ମାନାଯିବ, ଅଭିଷେକ ପଚିଶ ପଳ। ଦୁଇ ହଜାର ପଳ ମହାସ୍ନାନ ଭାବରେ ଘୋଷିତ। ମୋ ଲିଙ୍ଗକୁ ଗାଈର ଦୁଧ ଏବଂ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରି, ଜଳ ଛିଟିବା ଦ୍ୱାରା ଶତ ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ସ୍ନାନ ଦ୍ୱାରା କୋଟି ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଲକ୍ଷ ଗୀତ ଏବଂ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେଇ ମହାସ୍ନାନ ବିଶେଷ ପ୍ରଶଂସିତ; ସ୍ନାନ ଅଷ୍ଟଗୁଣ ପୁଣ୍ୟଦାୟି। କେବଳ ଜଳ ବା ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି ସହିତ ସମସ୍ତ ଅଭିଷେକ ପଚିଶ ପଳ ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ। ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଶମୀ ଫୁଲ, ବିଲ୍ବପତ୍ର, ପଦ୍ମ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ବିଲ୍ବପତ୍ରକୁ କେବେ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମହାଦେବ ପାଇଁ ଚାରି ଡ୍ରୋଣା, ଅଠ ଡ୍ରୋଣା, ଦଶ ଡ୍ରୋଣା ବା ଅଠ ଡ୍ରୋଣା ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରିବାର ନିୟମ ଅଛି। ଏକ ଆଢ଼କା ଦ୍ୱାରା ଶତ ଡ୍ରୋଣା ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ଗରିବ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଢୋଲ, ମୃଦଙ୍ଗ, ଝାଞ୍ଜ, ବାଁଶି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁଠି ପୂଜା କରାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ରାତି ଜାଗରଣ କରାଯାଏ ଏବଂ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ସେ ତାଙ୍କ ସେବକ, ପୁଅ, ଜଣେଇ, ଆତ୍ମୀୟ ସମେତ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ପରିକ୍ରମା କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ, ଯଦିଓ ଧନ, କ୍ରିୟା ବା ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅଭାବ ଥାଏ। ଯାହା କରାଯାଇଛି ବା କରାଯାଇନାହିଁ, ହେ ଶଙ୍କର, ତୁମେ ମାନ୍ୟ କର; ଏହିପରି କହି ଶୀଘ୍ର ରୁଦ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଶାନ୍ତି ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ମହାବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଜଳ ଏବଂ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ ହୁଏ। ଯେପରି ମଣିଷ ବାରାଣସୀରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ଫଳ ପାଉଥିବା, ସେଇପରି ଏଠି ମୋ ସହ ଏକତ୍ୱ ଲାଭ କରେ—ଏହିଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି କ୍ରିୟା ମୋ ପ୍ରେମୀ ଭକ୍ତମାନେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁମାନେ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମୋର ଭକ୍ତ ନୁହେଁ—ଏହିଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।