ଏକ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁବାଳି ଦେବୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି, ଭଗବାନ ରୁଦ୍ର କହିଲେ: “ଏହି ପବିତ୍ର ଏବଂ ପୁଣ୍ୟମୟ ସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦିଗ୍ଦିଗ୍ରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଥାନ୍ତି। କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ଶତଶତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ପୁଷ୍କର, ନିମିଷା, ପ୍ରୟାଗ, ପୃଥୁଦକ—ସମସ୍ତ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଡ୍ରୁମକ୍ଷେତ୍ର, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ନୈମିଶାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଏହିପରି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ସନ୍ଧ୍ୟା, ଋତୁ, ସମସ୍ତ ନଦୀ, ହ୍ରଦ, ସାତ ମହାସାଗର ଏବଂ ଦେବତାମୟ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ। ପ୍ରତି ଉତ୍ସବରେ, ଭାଗୀରଥୀ ଏଠି ଆସି, ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଥାଏ, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଦେଖିଥାଏ। କାଳଭୈରବଙ୍କୁ ସମ୍ମିଳିତ କରି, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ପ୍ରତି ଉତ୍ସବରେ ଦେବତାମାନେ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି। ପୃଥିବୀରେ ଅଛିଥିବା ମହାପବିତ୍ର ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଉତ୍ସବରେ ଅବିମୁକ୍ତ—ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ କ୍ଷେତ୍ର—ରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ମହାପାପ ଦୂର କରେ। କେଦାର ଲିଙ୍ଗ, ମହାଳୟ ଲିଙ୍ଗ, ମଧ୍ୟମେଶ୍ୱର, ପଶୁପତିଶ୍ୱର, ଶଂକୁକର୍ଣେଶ୍ୱର, ଦୁଇ ଗୋକର୍ଣ, ଡ୍ରୁମଚନ୍ଦେଶ୍ୱର, ଭଦ୍ରେଶ୍ୱର, ସ୍ଥାନେଶ୍ୱର, ଏକାଗ୍ର, କାଳେଶ୍ୱର, ଅଜେଶ୍ୱର, ଭୈରବେଶ୍ୱର, ଈଶାନ, ଓଂକାର, ଅମରେଶ୍ୱର, ମହାକାଳ, ଜ୍ୟୋତିଷ, ଭସ୍ମଗତ୍ରକ ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ମୋର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ୬୮ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଏଠି ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଉତ୍ସବରେ ମୋରେ—ବାରାଣସୀରେ—ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଯାନ୍ତି; ଏହି ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଏପରି ଘୋଷିତ ହୋଇଛି। ଏଠି ଏକ ଜୀବ ଗଙ୍ଗାରେ ନିସ୍ନାନ କରି, ମୋତେ ଦେଖି, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଦିବ୍ୟ ଅମରତ୍ୱ ପାଇଯାଏ। ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ, ଲକ୍ଷ-ଲକ୍ଷ ଇଚ୍ଛିତ ଅର୍ପଣର ସମାନ ଫଳ ଏଠି ମିଳିଯାଏ; ଏଠାଠୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଣ ଅଛି? ସ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ, ପାହାଡ଼ରେ ଅଛିଥିବା ସମସ୍ତ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଉତ୍ତମତମ ଅଟୁଟ ତୀର୍ଥ ଅଟୁଟ ଉପସ୍ଥିତ। ଦ୍ୱିଜମାନେ ବେଦ ଅନୁସାରେ ‘ଅବି’ ଶବ୍ଦକୁ ପାପମୁକ୍ତ ଭାବରେ କହିଥାନ୍ତି; ଏହି ଶୁଦ୍ଧତା ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଅବିମୁକ୍ତ କୁହାଯାଏ। ଏପରି କହି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ ଭଗବାନ ରୁଦ୍ର ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ: “ମୋର ଅବିମୁକ୍ତ ଗୃହକୁ ସୁପ୍ରକାଶ କର।” ତାପରେ ଉମାଙ୍କ ସହିତ, ଭଗବାନ ଶ୍ରୀପର୍ବତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦର୍ଶନ କରାଇଲେ। ସେ ସଦା ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱରରେ ଉମାଙ୍କ ସହିତ ବାସ କରନ୍ତି; ସେ ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା ଭାବରେ ସତ୍-ଅସତ୍ ଦୁଇଟିର ମିଶ୍ର ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦେବୀଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଦେଖାଇଲେ। ସେ କୁଣ୍ଡୀପ୍ରଭା, ବୈଶ୍ରବଣେଶ୍ୱର, ଆଶାଲିଙ୍ଗ, ଦେବତାମୟ ଦେବେଶ୍ୱର, ବିଳେଶ୍ୱର ଦେଖାଇଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ରାମେଶ୍ୱର, ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାର ପାଖରେ କୁଣ୍ଡଳେଶ୍ୱର, ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ଉତ୍ତମ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ, ତିନି ଲୋକରେ ଖ୍ୟାତିପ୍ରାପ୍ତ ମଧ୍ୟମେଶ୍ୱର, ଦେବତାମାନେ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିବା ଅମରେଶ୍ୱର, ଗୋକର୍ମେଶ୍ୱର, ଈଶାନ, ବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱର, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କର୍ମ ପାଇଁ ସ୍ଥାପିତ ମହା କର୍ମେଶ୍ୱର ଦେଖାଇଲେ। ସେ ଅମର ସିଦ୍ଧବଟ, ଅଜବିଳା ଦେବତା, ଦିବ୍ୟ ପାଦୁକେ, ବିଳେଶ୍ୱର, ଶ୍ୱଙ୍ଗାଟାଚଳ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ୱଙ୍ଗାଟକେଶ୍ୱର, ମଲ୍ଲିକାର୍ଜୁନକ ଦେଖାଇଲେ। ରାଜେଶ୍ୱର, ଗଜେଶ୍ୱର, ଅବିନାଶୀ କପୋଟେଶ୍ୱର, କୋଟିଶ୍ୱର, ଦ୍ୱିଦେବକୁଳ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼ ଦେଖାଇଲେ। ମହା ଲିଙ୍ଗ, ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ଥାପିତ, ପଶ୍ଚିମ ପାହାଡ଼ରେ ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ୱର ଏବଂ ମାଲେଶ୍ୱର ଦେଖାଇଲେ। ଅଲଂଗୃହ ନାମକ ଗୃହରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହ ଋଷିମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଅଲଂକୃତ କରିଥିଲେ, ଏଠି ସେ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ। ଏଠି, ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ମୋର ବ୍ୟୋମଲିଙ୍ଗ, କଦମ୍ବେଶ୍ୱର, ଯାହା ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ, ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ। ଗୋମଣ୍ଡଳେଶ୍ୱର, ନନ୍ଦା ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିବା, ଦେବମାନେ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିବା, ଦେବହ୍ରଦର ଧାରାରେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ। ହାରପୁରରେ, ଦେବୀଙ୍କ ମାଳା ପଡ଼ିଥିଲା; ଦେବୀ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହି ମାଳା-ତାଳାବ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଶିବ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଏହି ତାଳାବ ଶିବନଗରରେ ଅଂଗରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। ସେଠି, ସୁଶୈଳାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା, ମୁଁ ଏହାକୁ ଅଲଂକୃତ କରିଥିଲି, ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ଋଷିମାନେ ସମ୍ମୁଖରେ ଅଛିଥିଲେ। ଦେବୀ, ଚଣ୍ଡିକେଶ୍ୱର ଦେବାଳୟ, ଚଣ୍ଡିକେଶା ତୁମର କନ୍ୟା, ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅମ୍ବିକା ତୀର୍ଥ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ। ଏପରି ଭଗବାନ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେବତାମୟ, ତୀର୍ଥମୟ, ପୁଣ୍ୟମୟ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ଦର୍ଶନ କରାଇଲେ, ଏବଂ ଏହି ତୀର୍ଥର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବିସ୍ତୃତ କରି ଉପଦେଶ ଦେଲେ।