ଏକ ଦିନ, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁଜନଙ୍କୁ ନୀତି ଓ ପବିତ୍ରତା ବିଷୟରେ ଜିଜ୍ଞାସା କରିଥିଲେ। ଗୁରୁ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ କହିଲେ, “ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଧର୍ମ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେ ହାତରେ ଧୋଇଥିବା ଜମା କିମ୍ବା ସଫା କରାଯାଇଥିବା ପାତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ପୂର୍ବରୁ କୁଶା ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ଛିଟିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ଖଣିରୁ ଆସିଥିବା ବସ୍ତୁ ବିକ୍ରୟ କରାଯାଇଥିଲେ, ଏହା ଶୁଦ୍ଧ ମନାଯାଏ; ଏକ କୁକୁର ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁ ଧରିବା ସମୟରେ ଶୁଦ୍ଧ ରହିଥାଏ। ଛାୟା, ତୁହି, ମାଛି, ଧୂଳି, ମାଟି, ପବନ ଓ ଅଗ୍ନି ସଦା ଶୁଦ୍ଧ ଅଟୁଚି। ଏହା ଏକ ନିୟମ ଭାବେ ରହିଛି। ଏଉଁପରି, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୋଇବା, ଖାଇବା, ଛିଙ୍ଗିବା, ପିଇବା, ଥୁଇବା କିମ୍ବା ପାଠ ପଢିବା ପରେ, ଆଗରୁ ଶୁଦ୍ଧ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆଚମନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଆଚମନ କରିବା ସମୟରେ ଚାପି ଦେଇଥିବା ଜଳ ପାଦରେ ଲାଗିଥିଲେ କିମ୍ବା ବାହାରକୁ ପଡିଯିବା ଜଳ ମାଟି ଭଳି ମନାଯାଏ, ଅସାବଧାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ କରିଥାଏ, କିମ୍ବା ପଡିଯିବା ଲୋକ, କଉଁ, ଶୁଆ, କଉଁ, କୁକୁର, ଉଠ କିମ୍ବା ଗଧାକୁ ଛୁଇଯିବା ପରେ, ସେ ନିସ୍ପାପ ହେବା ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଯଜ୍ଞ ସ୍ତମ୍ଭ କିମ୍ବା ଚଣ୍ଡାଳ ଭଳି ଅବର୍ଣ୍ଣ ଲୋକକୁ ଛୁଇଯିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହେବା ଉଚିତ; ମେନ୍ସ୍ଟ୍ରୁଏଟିଂ ନାରୀ, ଜନ୍ମ ଦେଉଥିବା ନାରୀ କିମ୍ବା ଅବର୍ଣ୍ଣ ଲୋକକୁ ଛୁଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଉପରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମେନ୍ସ୍ଟ୍ରୁଏଟିଂ ନାରୀକୁ ଛୁଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଯଦି ଛୁଇଯିବେ, ସ୍ନାନ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ତପସ୍ବୀ, ଅରଣ୍ୟବାସୀ, ନିଷ୍କାମ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଜୀବନ ଦୀର୍ଘ ନିୟମରେ ଅନୁସୃତ ବ୍ୟକ୍ତି, ରାଜା, ଦଳରେ ଚାଲିଥିବା ଶୁଭ ଚରିତ୍ର ଲୋକଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ର ଅଶୁଦ୍ଧି ଲାଗୁ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହି ଦଳରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅଶୁଦ୍ଧି ଲାଗୁ ହୁଏ ନାହିଁ; ବିଶେଷ କରି ବୈଖାନସ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଡିଯିବା ଲୋକ ନାହିଁ। ଦ୍ୱିଜ ଲୋକଙ୍କୁ କେବଳ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧି ମିଳିଯାଏ; ଏହି ଭଳି ଯଜ୍ଞରେ ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକ, ଦীক্ষିତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହେବା ସମ୍ଭବ। ଏକ ଦିନିୟ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧି ସ୍ୱୟଂଭୁ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ; ଚାରି ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିବାଙ୍କୁ ଏହି ଶୁଦ୍ଧି ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଲାଗୁ। ଅନ୍ୟ ଲୋକରେ ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ର ଅଶୁଦ୍ଧି ତିନି ଦିନ ପରେ ନାହିଁ; ଏଠାରେ, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମ୍ବନ୍ଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏଗାର ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ। ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧି ମିଳିଯାଏ; ତିନି ଋତୁ ପରେ ଏକ ଦିନ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ସାତ ବର୍ଷ ପରେ ତିନି ରାତି; ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦଶ ଦିନ କିମ୍ବା ପିତା ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଦିନ ଶୁଦ୍ଧି ମିଳିଯାଏ। ଜନ୍ମ ପରେ ଦଶ ଦିନ ଅଶୁଦ୍ଧି ମାନାଯାଏ, ମାତା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭଳି; ତିନି ବର୍ଷ ପରେ ପିତାଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ। ଆଠ ବର୍ଷ ପରେ ଏକ ରାତିରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପରେ ନାରୀଙ୍କୁ ତିନି ରାତି ଶୁଦ୍ଧି ଲାଗୁ। ଏକ ଦିନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଏକା ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇଥିବା ସମ୍ବନ୍ଧ ଏକ ସାତ ବର୍ଷ ପରେ ଶେଷ ହୁଏ; ଦଶ ଦିନ ପରେ ଅଶୁଦ୍ଧି ତିନି ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ। ଏହା ପରେ, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ବର୍ଷ ପରେ କେବଳ ସ୍ନାନ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ମିଳିଯାଏ। ମୃତ ଦେହକୁ ଛୁଇଲେ ତିନି ରାତି ପରେ ସ୍ନାନ କରି ଧର୍ମ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧି ମିଳିଯାଏ; ଅସମ୍ବନ୍ଧୀ ଲୋକ ମୃତ ଦେହ ବୋହିଲେ କିମ୍ବା ଜଳାଇଲେ କେବଳ ସ୍ନାନ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ଦେହ ଅନୁସରଣ କରିଥିବା ଲୋକ ସ୍ନାନ କରି ଏବଂ ଘିଅ ଖାଇ ଶୁଦ୍ଧି ମିଳିଯାଏ; ଗୁରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ବେଦ ଜ୍ଞାତାର ମୃତ୍ୟୁରେ ତିନି ରାତି ଅଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ମାମା, ଭାଇ, ଦ୍ୱିଜ, ରାଜା ଓ ତାଙ୍କ ଦଳ, ଏବଂ ସୀମା ପାର୍ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ଶୁଦ୍ଧି ମିଳିଯାଏ। ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ଅଶୁଦ୍ଧି ଲାଗୁ; ଅଭିଷିକ୍ତ ନହେଲେ, ତ୍ରୁଟି କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଶୁଦ୍ଧି ଲାଗୁ। ବୈଶ୍ୟରେ ପନ୍ଦର ଦିନ, ଶୂଦ୍ରରେ ଏକ ମାସ ଅଶୁଦ୍ଧି ଲାଗୁ; ଏହି ଭଳି ସାରକଥା ଶୁଦ୍ଧି ମାନାଯାଏ। ତପସ୍ବୀଙ୍କୁ ଅନୁସୃତ ଅଶୁଦ୍ଧି ନାହିଁ; ତ୍ରେତା ଯୁଗ ଠାରୁ ନାରୀଙ୍କୁ ମାସିକ ମେନ୍ସ୍ଟ୍ରୁଏସନ ଅଶୁଦ୍ଧି ଲାଗୁ। କୃତା ଯୁଗରେ ସେମାନେ ଯୁଗ ଅନୁସାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ଏକାଠି ଯାଇଥିଲେ, କୁରୁମାନେ ଏହିପରି କରିଥିଲେ। ତ୍ରେତା ଯୁଗ ଠାରୁ ଭାରତରେ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି; ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ ଏହା ନାହିଁ। ମହାବିତ, ସୁବିତ, ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ଓ ଶାକଦ୍ୱୀପ ଭଳି ଅଷ୍ଟ ଦେଶରେ, ଭାରତର ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ନିୟମ ରହିଛି। କୃତା ଯୁଗରେ ଜୀବନ ରେ ଏସେନ୍ସ ଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିଲା; ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ଘରରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଗଛ ଠାରୁ ଆସିଥିଲା। ଅସମୟ ଫଳନ ଓ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଗ, ଦ୍ୱେଷ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲା। କାମ ଦ୍ୱାରା ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ଓ କଠୋରତା ଦ୍ୱାରା ଚୌଦ ଧରଣର ଧାନ, ଯବ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଅନ୍ୟ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲୀ ଦୁଇ ଭଳି। ଗଛ ମଧ୍ୟ ଅଶୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ; ନାରୀ ଓ ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଗ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ଅସମୟରେ ଫଳନ, ନଷ୍ଟ ଓ ପୁନଃ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହିପରି, ଏକ ମେନ୍ସ୍ଟ୍ରୁଏଟିଂ ନାରୀ ସହିତ କଥା ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ତାଙ୍କୁ ଅବର୍ଣ୍ଣ ନାରୀ ଭଳି ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ଏକ ନାରୀ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା ଭଳି ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ; ତୃତୀୟ ଦିନରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ଭାଗରେ, ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ତାଙ୍କୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ ମେନ୍ସ୍ଟ୍ରୁଏଟିଂ ନାରୀ ଅର୍ଧ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ପରେ ଶୁଦ୍ଧି ମିଳିଯାଏ। ଷୋଳ ଦିନ ପରେ ନାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ରାବ ଭଳି ଶୁଦ୍ଧି ଲାଗୁ।