ଏହି ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ ଶାସ୍ତ୍ରବାଣୀରେ ପବିତ୍ରତା ଓ ଶୁଦ୍ଧିର ଗଭୀର ଅର୍ଥ ଉଦ୍ଘାଟିତ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ଯୋଗ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପରି ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଅପବିତ୍ରତାରୁ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହନ୍ତି। ଏମିତି ଶୁଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଆଉ କୌଣସି ଅଲଗା ଶୁଦ୍ଧି ଦରକାର ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାନ୍ତି। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ—ଏହି ଜଳ ଅତି ଗରମ, ଝାଗ ଥିବା, କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ର ନ ହେବା ଦରକାର। ସାଫ ଜାମା ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ, ଅପବିତ୍ର ଜଳକୁ ଏଡ଼ିବା ନିୟମ। ଯେଉଁ ଜଳ ଗନ୍ଧ, ରଙ୍ଗ କିମ୍ବା ସ୍ୱାଦରେ ଖରାପ, ଅପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଥିବା, ମାଟି କିମ୍ବା ପାଥର ଯୋଗୁ ଅସ୍ପଷ୍ଟ, ସମୁଦ୍ର କିମ୍ବା ଅସ୍ଥିର ଜଳାଶୟରୁ ଆସିଛି, ସେଉଁଠି ଜଳ ବ୍ୟବହାର ଅନୁଚିତ। ଶାଳ, ଶାଇବା, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପବିତ୍ରତା ଥିବା ଜଳ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଫ ଜାମା ପିନ୍ଧି କରିବା ଦରକାର, ଦ୍ୱିଜଗଣ। ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କିମ୍ବା ସେବା, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଯଦି ଅପବିତ୍ର ଜାମା ପିନ୍ଧି କରାଯାଏ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅପବିତ୍ରତା ଆସିଥାଏ। ଦେବ ସେବା ପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ଜାମା ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଦରକାର; ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜାମା ମାତ୍ର ମେଲା ହେଲେ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଶୁଦ୍ଧି ପ୍ରୟାସରେ, ଅନ୍ୟର ପିନ୍ଧା ଜାମା ପିନ୍ଧିବା ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ; ପାଟ ଓ ଉନ୍ନ ଜାମା କୁଶା ଦାଣ୍ଡ କିମ୍ବା ସୋରିଷ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ନାରିକେଳ, ତାଳ, କୁଟପ, ଅରିଷ୍ଟକ, ଚମଡ଼, ଚାଲ, କାଠି ଭିତରେ ତିଆରି ଜାମା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ। ଚାଲ ଜାମା, ଛତା, ଚାମର ମଧ୍ୟରେ ଶୁଦ୍ଧି ନିୟମ ଏହିପରି ଅଟୁଟ ରହିଛି, ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି। କଂସ୍ୟ ଆଗ୍ନିରେ ଆମ୍ଲା, ଲୋହା କ୍ଷାର, ତାମ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଏବଂ ଏହିପରି ଧାତୁ ଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଏ। ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ରୂପା ଭାଣ୍ଡ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ, ମଣି, ପାଥର, ଶଂଖ, ମୁକ୍ତା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପବିତ୍ର ହେଲେ, ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ଜଳ ସଂସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ଡୁବାଇ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଘାସ, କାଠି ଓ ଏହାଦିକୁ ମଙ୍ଗଳଜଳ ଛିଟି କିମ୍ବା ଗରମ ଜଳରେ ଧୋଇ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଯଥା ହୋମ ଚମସ ଓ ଅଞ୍ଜଳି ମଧ୍ୟ। ବଳିପାତ୍ର, ମୁସଳ, ମୁଠି, ଶଙ୍ଖ, ହାଡ଼, କାଠି, ହାତୀଦାନ୍ତ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଖୋସି ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ନିୟମ। ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଏକାଠି ଅଛି, ସେଥିରେ ଚିଁଟି ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅଲଗା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏକେକ ଭଳି ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଧାନର ଏକ ଅଂଶ ଅପବିତ୍ର ହେଲେ, ସେଠାରୁ ଅପବିତ୍ର ଅଂଶ ଦୂର କରି, ବାକି ଅଂଶ କୁଶା ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଶାକ, କନ୍ଦ, ଫଳ ଓ ଏହିପରି ଦ୍ରବ୍ୟ ଧାନ ଭଳି ଶୁଦ୍ଧ କରାଯିବ; ଘର ଝାଡ଼ୁ ଓ ପୋଛା ଦ୍ୱାରା, ମାଟି ଭାଣ୍ଡ ଆଗ୍ନିରେ ଚଡ଼ାଇ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ମାଟି ଖୋସି, ଲିପି, ଝାଡ଼ୁ ଦେଇ, ଗୋବର ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ଜଳ ଛିଟି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ। ଯେଉଁ ଜଳ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଅଛି ଏବଂ ଗାଈ ତାହା ପିଇ ତୃପ୍ତି ହୁଏ, ଏବଂ ଅପବିତ୍ର ନୁହେଁ, ଭଲ ଗନ୍ଧ, ରଙ୍ଗ ଓ ସ୍ୱାଦ ଥାଏ, ସେଉଁଠି ଜଳ ପବିତ୍ର। ଝରଣାଠାରେ ବଉଁସି ଥିବା ବଛା, ଫଳ ପଡ଼ିଲେ ପକ୍ଷୀ, ଗୃହସ୍ଥ ପତି ଚାହିଁଥିବା ବେଳେ ପତ୍ନୀର ମୁଖ ଶୁଦ୍ଧ ମନାଯାଏ। ହାତରେ ଧୋଇଥିବା ଜାମା ଓ ସଠିକ୍ ଧୋଇଥିବା ଭାଣ୍ଡ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ପୁରୁଷ ଉପଯୋଗ କରିବା ପୂର୍ବରୁ କୁଶା ଜଳ ଛିଟି ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଦରକାର। ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଖଣିରୁ ଆସିଥିବା ବସ୍ତୁ ବିକ୍ରୟ ପୂତି ମନାଯାଏ; କୁକୁର ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁ ଧରିଲେ ଶୁଦ୍ଧ। ଛାୟା, ତୁଷାର, ମାକି, ଧୂଳି, ମାଟି, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି ସଦା ପବିତ୍ର ମନାଯାଏ। ଶୋଇବା, ଖାଇବା, ଛିଙ୍ଗିବା, ପାନ କରିବା, ଥୁକିବା କିମ୍ବା ପାଠ କରିବା ପରେ, ଯଦିଓ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଦ୍ଧ ଥିବେ, ଏକ ଦ୍ୱିଜ ଆବଶ୍ୟକ ଭାବେ ଆଚମନ କରିବା ଦରକାର। ଆଚମନ ସମୟରେ ପାଉଁକୁ ଛୁଇଁଥିବା କିମ୍ବା ଚୁଆଁ ଛଡ଼ାଇ ପଡ଼ିଥିବା ଜଳ ମାଟି ଭଳି ମନାଯାଏ, ଏବଂ ଅବିଚାରିତ ଲୋକ ପାଇଁ ଏହା ଅନୁଚିତ। ସଂସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ଯୌନ କ୍ରିୟା ପରେ, ଗିରି ପଡ଼ିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, କୁକୁଡ଼, ଶୁଆଁ, କାଉଁ, କୁକୁର, ଉଠ, ଗଧା ଛୁଇଁଲେ ସ୍ନାନ କରି ପବିତ୍ର ହେବା ଦରକାର। ବଳିସ୍ଥଳ କିମ୍ବା ଚଣ୍ଡାଳ ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଅନୁଚିତ ଲୋକଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ସ୍ନାନ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି; ଋତୁମତୀ ନାରୀ, ପ୍ରସୂତା କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ର ଲୋକ ଛୁଇଁବା ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ। ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁର ଅପବିତ୍ରତା ଥିବା ବେଳେ ଋତୁମତୀ ନାରୀଙ୍କୁ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଛୁଇଁଲେ ମାତ୍ର ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହେବା ଦରକାର। ତପସ୍ୱୀ, ଵାନପ୍ରସ୍ଥ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ନିଷ୍ଠାପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରତୀ, ରାଜା, ଦଳ ଭିତରେ ଚାଲୁଥିବା ଶିଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅପବିତ୍ରତା ନାହିଁ। ରାଜାଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନିମିତ୍ତରେ ଅପବିତ୍ରତା ଲାଗୁ ହୁଏ ନାହିଁ; ଵୈଖାନସ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଅପବିତ୍ରତାରୁ ମୁକ୍ତ। ଦ୍ୱିଜମାନେ କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବେ; ଯେଉଁମାନେ ବଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଦୀକ୍ଷିତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଶୁଦ୍ଧି ପାଇବେ। ଏକଦିନିକ ବଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶୁଦ୍ଧି ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ଚାରି ପଦାର୍ଥ ପାଠ କରିଥିବାମାନେ, ସମସ୍ତ ଜୀବ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ। ପରଲୋକରେ ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁର ଅପବିତ୍ରତା ତିନି ଦିନ ପରେ ଶେଷ; ଏଠାରେ ସାଧାରଣ ଭାବେ ଏହା ଗୋତିଏ ଦଶ ଦିନ ଯାଏଁ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ପାଇଁ ଥାଏ। ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କଲେ ଶୁଦ୍ଧ; ତିନି ଋତୁ ପରେ ଏକ ଦିନ ନିୟମିତ। ସାତ ବର୍ଷ ପରେ ତିନି ରାତି; ପରେ ଦଶ ଦିନ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ପିତା ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଦିନରେ। ଜନ୍ମ ଅପବିତ୍ରତା ଦଶ ଦିନ, ମାତା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏପରି; ତିନି ବର୍ଷ ପରେ ପିତାଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ। ଆଠ ବର୍ଷ ପରେ ଆତ୍ମୀୟ ଗୋଟିଏ ରାତିରେ ଶୁଦ୍ଧ; ବାରି ଦିନ ପରେ ନାରୀମାନେ ତିନି ରାତିରେ।