ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ମହାନ ଋଷିମାନେ ଧର୍ମର ଗଭୀର ତତ୍ତ୍ୱ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିଲେ । ଏଠି ଏକ ବିଶେଷ ପଥ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଜଣେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସାଧକ ପ୍ରତି ମାସରେ ଦରକାର ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ଶୂଳ ଶିରାର ଟିପ୍ପା ଜଳ ଖାଇ, ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଭିକ୍ଷା ମାଗି ଜୀବନ ଜାପନ କରୁଥିଲେ—ସେଉଁଠି ସେଉଁଠି ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଯାଉଥିଲେ । ଏହିପରି ଭିକ୍ଷାଚରଣ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ନରକ ଭୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିଲା, ଏବଂ ଏହିପରି ଉପାୟ ମୁକ୍ତିକୁ ଦେଉଥିବା ବୋଲି ମନ୍ୟ ହୁଏ । ଯେଉଁମାନେ ଦହି, ଦୁଧ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆହାର ଯାହା ଆୟୁ ହ୍ରାସ କରେ ତାହା ଖାନ୍ତି, ସେମାନେ ଭିକ୍ଷାରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ଏକ ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କର ଏକ ଷୋଳଂଶ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି । ଏଠି ସଦା ଭସ୍ମ ଉପରେ ଶୟନ, ଭିକ୍ଷାଚରଣ ଓ ନିଜେ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ମଧ୍ୟରୁ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଏହାକୁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏକ, ଦୁଇ, ତିନି କିମ୍ବା ଚାରି ପରିଚ୍ଛେଦ ରୂପେ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଅପହରଣ ନ କରିବା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ଅଲୋଭ, ତ୍ୟାଗ—ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ମୁଖ୍ୟ ବ୍ରତ ଅଛି; କିନ୍ତୁ ଏଠି ଅହିଂସାକୁ ସର୍ବୋପରି ଗଣାଯାଇଛି । କ୍ରୋଧ ନ ରଖିବା, ଗୁରୁସେବା, ଶୂଚିତା, ମିତାହାର ଓ ସଦା ଅଧ୍ୟୟନ—ଏହି ସବୁ ନିୟମ ଭାବେ ଘୋଷିତ । ଜନ୍ମ ଓ ଗର୍ଭର ଗୁଣ, ବସ୍ତୁର ବନ୍ଧନ ସବୁ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ, ଏହିପରି ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ଜଗତରେ ହାତୀ ପରି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି । ଦେବତାମାନେ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କ୍ରିୟା ମନ୍ତ୍ରପାଠ ଦ୍ୱାରା ଲାଭିତ ଜ୍ଞାନ ସମାନ, ଏହି ପାଠ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଆସେ, ଏବଂ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ରାଗ-ଦ୍ୱେଷ ଶୂନ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଆସେ; ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ନିତ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ ଉପଲବ୍ଧି ହୁଏ । ସ୍ୱନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଶାନ୍ତି, ସତ୍ୟ, ଅପବିତ୍ରତାର ଅଭାବ, ମୌନ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ସରଳତା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟାତୀତ ଜ୍ଞାନ—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ମୁନିମାନେ ଶୁଭ ମନ୍ୟ କରନ୍ତି । ଏପରି ଗୁଣରେ ଅଲଙ୍କୃତ ମହାନ ଆତ୍ମା, ନିର୍ମଳ ଓ ନିର୍ଦୋଷ ଋଷିମାନେ ଏହି ଏକତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି । ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ପଥରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମବୀଜ ପୁଡ଼ିଯାଇଛି ଏବଂ ଦୋଷ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି, ସେଉଁଠି ଅଭିଷ୍ଟ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ । ଯେଉଁମାନେ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣରେ ଆନନ୍ଦିତ, ଶାନ୍ତ ଏବଂ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଜୟ କରି ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି । ଏହି ଅବିନାଶୀୟ ଧର୍ମ, ଯାହା ପ୍ରଥମ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଏହି ଗୁପ୍ତ ଧର୍ମକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ଆଗ୍ରହପୂର୍ବକ ଶୁଣ । ଯେଉଁମାନେ ଗୁରୁଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଉଠିବା, ଶିର ନମାଇବା ଓ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ୍ । ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ, ତିନିପ୍ରକାର ଶରୀର ଭାବରେ ଭୂମିରେ ଶୟନ ଓ ତିନିଥର ପରିକ୍ରମା କରି, ଗୁଣବାନ୍ ଲୋକମାନେ ବ୍ରହ୍ମ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହିପରି ସମସ୍ତ ବୃଦ୍ଧମାନେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍; ଯଦି କେହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ଆଶା କରେ, ସେ ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସରଣ କରିବା ଦରକାର । ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା, ଉପାଦାନ ଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନ, ଖାଲି ଗହ୍ୱର କିମ୍ବା ଛୋଟ ଖେତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ବିଷ, ଭୂତ-ପିଶାଚ ଓ ଚାଲାକି ସବୁକୁ ସାବଧାନରେ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ । ଧନ ନେଇ ଠକେଇ, ଅନ୍ୟାୟ ଅଭିଯୋଗ, ଅତି ହସ, ଅହଂକାର କିମ୍ବା ମନମତା ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରିୟା ଏହି ସବୁକୁ ନିତ୍ୟ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ । ଗୁରୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ବିରୋଧୀ କଥା କିମ୍ବା କର୍ମ, ଅନୁଚିତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାରୁ ସବୁ ପ୍ରୟାସରେ ଏଡ଼ିବା ଦରକାର । କେବେ ଅଶୁଭ କଥା କହିବା କିମ୍ବା ଭାବିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ଆସନ, ବସ୍ତ୍ର, ଦଣ୍ଡ, ପାଦୁକା ଏହି ସବୁ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଖାଇବା ଦରକାର । ପଦଦ୍ୱାରା ମାଳା, ଶୟନସ୍ଥାନ, ପାତ୍ର, ଛାୟା, ଓ ଯଜ୍ଞ ସାମଗ୍ରୀକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ ସାବଧାନ ରହିବା ଉଚିତ୍ । ଦେବତା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅପରାଧ କେବେ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯଦି ଅଜାଣି ହୁଏ, ତେବେ ଦଶ ହଜାର ଥର ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି ଶୁଦ୍ଧି ଲାଗି ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଦରକାର । ଦେବତା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ଅପରାଧରେ କୋଟିଗୁଣା ପରିମାଣରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ମହାପାପ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରିବା ଦରକାର । ଯଦି ଏକ ଭଲ ଆଚରଣ ଥିବା ପାପୀ ଅଛି, ସେ ଏହି ସଂଖ୍ୟାର ଅର୍ଧ କରିଲେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅପରାଧୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଧ ମାତ୍ରାରେ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ସମର୍ଥ । ଯଦି ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସନ୍ଧ୍ୟା ଉପାସନା ଛାଡ଼ି ଦେଉଛନ୍ତି, ତେବେ ତିନିଥର ପାଠ କଲେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ନିତ୍ୟ କର୍ମ ଛାଡ଼ିଲେ, ଶତ ପାଠ ଦରକାର । ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ, ଅନବଧ୍ୟ ଭୋଜନ କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ କଥା କହିଲେ, ଏହି ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ହଜାର ପାଠ କରିବା ଉଚିତ୍ । କାଉ, ପେଚା, ପରାବ ଆଦି ପକ୍ଷୀ ହତ୍ୟା କଲେ, ଏକ ଶତ ଅଠ ପାଠ କଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏହି ନେଇ କେବେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟ ଜାଣିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେମାନେ କେବଳ ସ୍ମରଣ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାନ୍ତି—ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିଚାର ଦରକାର ନାହିଁ । ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିୟମ ନାହିଁ; ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦା ପବିତ୍ର । ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପରି ଅଲିପ୍ତ, ପବିତ୍ର; ପବିତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶୁଦ୍ଧି ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର । ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ନାନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉଠାଯାଇଥିବା ଶୀତଳ ଓ ପରିଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍; ଗରମ, ଫେନାଉଠୁଥିବା କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ର ଜଳ ଏଡ଼ିବା ଦରକାର, ଏବଂ ସଫା ବସ୍ତ୍ର ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ।