ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମର ଗଭୀର ମହତ୍ତ୍ୱ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହେଉଥିଲା, ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ ଶିବ ତତ୍ତ୍ୱ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଉଥିଲା। କିଛି ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଯଦି କେହି ଅଛନ୍ନ ଜଳ ପାନ କରିଦେଇଥାଏ, ସେ ଏହାର ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଏକଶଏ ପାଞ୍ଚଥରି ଅଘୋର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ଛାଡ଼ି, ଶ୍ରୀ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଘୃତସ୍ନାନ, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଓ ବିଭିନ୍ନ ଉପଚାର ସହିତ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପୂଜା କଲେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ରତା ଲାଭ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେମାନେ କଦାପି ଅତିଥି ସେବା, ପିତୃକ୍ରିୟା କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞାଦିରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହିପରି ଆଚରଣରେ ଯୋଗୀ ଅହିଂସାରେ ଅବିଚଳ ରହନ୍ତି। ଏହି ଯୋଗୀ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ସମୟରେ ଏହି ଧ୍ୟାନ ରଖିବା ଦରକାର—ଯେଉଁମାନେ ଧୂମ ନଥିବା ଅଗ୍ନି ସମ୍ନିଧାନେ ଭୋଜନ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ଲାଭ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରତିଦିନ ଏହିପରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯଦି କେହି ଉପେକ୍ଷା କିମ୍ବା ଅବମାନ କରେ, ତେବେ ଧର୍ମର ଉଲ୍ଲଂଘନ ନ କରି, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ଉଚିତ। ଅରଣ୍ୟବାସୀ ଓ ଚରଣ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଯଦି ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ଉପାୟ ଉପଲବ୍ଧ ନଥାଏ, ତେବେ ଶିଷ୍ଟ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ, ସଂୟମୀ, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଓ ଉତ୍ତମ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କଠାରୁ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ଅନୁକୂଳ। ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାୟ ଅପେକ୍ଷା, ଯେଉଁମାନେ ପତିତ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଭିକ୍ଷା ମାଗି ପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଭିକ୍ଷା ଜୀବିକାର ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ ମାନାଯାଏ। ଏହି ଭିକ୍ଷା ସ୍ୱରୂପ ଯାହା ଥାଏ—ଯେପରି ବାର୍ଲି ଜଳ, ତକ୍ର, ଦୁଧ, ବାର୍ଲି, ଫଳ, କନ୍ଦମୂଳ, ପକା ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ମୋଟ ଚାପାଟି—ସେ ସମସ୍ତ ଯୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସିଦ୍ଧିକାରକ ଖାଦ୍ୟ। ଏହି ମଧ୍ୟରୁ ଭିକ୍ଷା ନିର୍ମଳ ଓ ଉତ୍ତମ ମାନାଯାଏ। ଯିଏ ମାସେ ମାସେ ଶୁଚିତାର ସହିତ ତୃଣ ଶିଖର ଟିପ୍ ପ୍ରମାଣ ଜଳ ସେବନ କରେ, ଏବଂ ଉପରୋକ୍ତ ଭିକ୍ଷା ଉପାୟ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ମୃତ୍ୟୁ, ନରକ ଓ ଏହାଦିର ଭୟ ରଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରକାର ଭିକ୍ଷା ମୁକ୍ତିଦାୟକ ମାନାଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଦହି, ଦୁଧ କିମ୍ବା ଜୀବନ ହ୍ରାସ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଖାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଭିକ୍ଷା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ଏକ ନିମ୍ନାଂଶ ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହିପରି ଯେଉଁମାନେ ପରମ ଦଶା ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଭସ୍ମ ଶୟନ କରିବା, ଭିକ୍ଷାଚରଣ ଓ ସଂୟମ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଏଠି ସର୍ବୋତ୍ତମ ମାନାଯାଏ। ଯୋଗୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ଆଚରଣ ମଧ୍ୟରୁ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଏହା ଅନୁସାରେ ଅପ୍ତିତାନୁସାରେ ଏକ, ଦୁଇ, ତିନି କିମ୍ବା ଚାରି ପରିଚ୍ଛେଦ କରିବା ଉଚିତ। ଅପହରଣ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ଅଲୋଭ, ତ୍ୟାଗ ଏହି ପାଞ୍ଚ ବ୍ରତ ମୁନିଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, କିନ୍ତୁ ଏଠି ଅହିଂସାକୁ ସର୍ବୋପରି ମାନାଯାଏ। କ୍ରୋଧ ନ ଥିବା, ଗୁରୁସେବା, ଶୁଚିତା, ମିତାହାର ଓ ନିତ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ—ଏହି ଶୀଳଗୁଡ଼ିକୁ ଆଚରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଶରୀର ଓ ଜନ୍ମର ଗୁଣ, ଏବଂ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ବାନ୍ଧି ରଖିଥିବା କାରଣ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ, ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ହାଥୀ ଚାଲିଥାଏ। ଦେବମାନେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମନ୍ତ୍ରପାଠ ଦ୍ୱାରା ଲାଭ ହୁଏ। ପାଠ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଆସେ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ରାଗ-ଦ୍ୱେଷ ଶୂନ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଲାଭ ହୁଏ। ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ଶାଶ୍ୱତ ତତ୍ତ୍ୱର ସାକ୍ଷାତ୍କାର ହୁଏ। ସଂଯମ, ଶାନ୍ତି, ସତ୍ୟ, ଅପାବିତ୍ରତାର ଅଭାବ, ମୌନ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ନିଷ୍ପକ୍ଷ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟାତୀତ ଜ୍ଞାନ—ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଧୀ ଥିବା ମହାନ ମନ୍ଦିର ଶୁଭ ମାନନ୍ତି। ଏହିପରି ମହାନ ଆତ୍ମା, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ନିର୍ମଳ ଋଷିମାନେ ଏହି ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ମାର୍ଗରେ ଯିଏ ତାଙ୍କର ଦୋଷ ଦଗ୍ଧ କରିଛନ୍ତି, ସେ ଅଭିଷ୍ଟ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ଶାନ୍ତ ଓ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଅଟୁଟ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ବିଜୟ କରି ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ, ଯାହା ପ୍ରଥମେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଉପଦେଶ ହୋଇଥିଲା, ଏହି ବିଶେଷ ଉପଦେଶ ଶୁଣ। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃଦ୍ଧମାନେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଉଠି ଓ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ। ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ, ତିନି ପ୍ରକାର ଦେହ ରଖିବା ଓ ତିନିଥରି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଶିଷ୍ୟମାନେ ବ୍ରହ୍ମ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀ ଶିଷ୍ୟମାନେ ନମସ୍କାର କରିବା ଦରକାର, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଆଦେଶ ଅଟଳ ରଖିବା ଉଚିତ, ଯଦି ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଚାହିଁଛନ୍ତି। ଏହିପରି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜୀବିକା ଚଳାଇବା ଉପାୟ, ଯେଉଁଠାରେ ପଞ୍ଚ ଭୂତ ନାହିଁ, ଖାଲି ଗହ୍ୱର, ସାନ ଜମି, ବିଷ, ଭୂତ-ପିଶାଚ, ଚାଳକି ଏହା ସବୁକୁ ସାବଧାନ ଭାବେ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ। ଧୋଖା, ଧନ ନେଇ କପଟ, ନିନ୍ଦା, ଅତି ହସ, ଅହଂକାର, ଓ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କ୍ରିୟା କରିବା ଏହା ସବୁକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦରକାର। ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ବିରୋଧୀ କଥା କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ, ଅପରାଧ କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ କଥା କଦାପି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅସୁଭ କଥା କହିବା କିମ୍ବା ଚିନ୍ତା କରିବା, ତଥା ତ୍ୟାଗୀଙ୍କ ଅାସନ, ଜାମା, ଦଣ୍ଡ, ପାଦୁକା ଏହି ସବୁକୁ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ। ପଦ ଦ୍ୱାରା ମାଳା, ଶୟନ, ପାତ୍ର, ଛାୟା, ଓ ଯଜ୍ଞ ଉପକରଣ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଦେବତା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅପରାଧ କରିବା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଅଜାଣି ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଦଶ ହଜାର ଥରି ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି କ୍ଷମା ଚାହିଁବା ଦରକାର। ଏହିପରି ଅପରାଧରେ କୋଟିଗୁଣା ପବିତ୍ରତା ଲାଭ ହୁଏ, ଏବଂ ମହାପାପର ଶୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ହୁଏ।