ଏକ ଦିନ ଦେବୀଙ୍କୁ ଶିବ ଏହିପରି ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ— ସେ କହିଲେ, “ଏହି ଶରୀର ଶିବ ଭୋକ୍ତା ଭାବି ଶୁଦ୍ଧ, ଉନ୍ତ୍, ଭଲ ଭାବରେ ପାକାଯାଇଥିବା, ଅନୁଷ୍ଠିତ ଖାଦ୍ୟ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଚିତ୍ତରେ ଏବଂ ନିଃଶବ୍ଦରେ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଜଳ ପିବିବାରେ ମୁଁହକୁ ଏଠାରେ ଲଗାଇ ନାହିଁ, ଦଣ୍ଡାଇ ହାତରେ ଚୁପି ହାତରେ ନାହିଁ, ବାଉ ଉପରେ ଥିବାବେଳେ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅଙ୍ଗରେ ନାହିଁ। ଉପବିତକ, ଅର୍କ, କାରଞ୍ଜ, ସ୍ନୁହି ଗଛ ଛାୟାରେ, ଦଣ୍ଡ, ଦୀପ, ଲୋକମାନେ ବା ଜନ୍ତୁମାନେ ଭିତରେ ଆଶ୍ରୟ ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏକା ଏକା ରାସ୍ତାରେ ଯାଇବା, ହାତରେ ନଦୀ ଉକ୍ରାଇବା, କୁଆଁ ବା ଏହିପରି ସ୍ଥାନରେ ଅବତରଣ କରିବା, ବଡ଼ ଗଛ ଚଢ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ଦେବତା, ଶିକ୍ଷକ ଦିଗକୁ ଦେଖି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କିମ୍ବା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଅଗ୍ନି ଆଗରେ ପା ଉଷ୍ଣ କରିବା, ଅଗ୍ନିକୁ ପା ହାତରେ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା, ଅଗ୍ନିଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ବସିବା, କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିକୁ ଅଶୁଚି କିଛି ଦେଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ପା ଦ୍ୱାରା ଜଳକୁ ଆଘାତ କରିବା, ଶରୀର ଅଶୁଚିକୁ ଜଳରେ ଦେଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତଟରେ ଶୁଚି କରିବା ପରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ନଖ, କେଶ, ସ୍ନାନ ପରେ, ବା ପରିଚିତ ବସ୍ତ୍ର, ପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଛୁଇଁ ଯାଇଥିବା ଜଳ ଅଶୁଭ ଏବଂ ଅପବିତ୍ର। ଯଦି କୌଣସି ମୂଢ଼ ଲୋକ ଛେଳ, ଘୋଡ଼ା, ଅଂଗୁଟି ନଥିବା ପଶୁ, କାମେଳର ଧୂଳି କିମ୍ବା ଚାଉଳ ଛୁଇଁ ଦେଇଥିବା ଦୂଷିତ ଜିନିଷ ଛୁଁଇବେ, ତେବେ ସେ ନିଜର ଶ୍ରୀ, ହରିଠାରୁ ମିଳିଥିବା ଶ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇ। ଯେଉଁ ଘରରେ ବିଲାଇ ରହିଛି, ସେ ଅନ୍ତ୍ୟଜ ସମାନ; ଯଦି ବିଲାଇ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇବେ, ତେବେ ଅନ୍ତ୍ୟଜକୁ ଭୋଜନ ଦେଇବା ସମାନ। ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପଛର ବାୟୁ, ଚାଲା ଚାଲି ଫ୍ୟାନ, କିମ୍ବା ମୁଁହର ଶ୍ୱାସ ଲୋକକୁ ଛୁଇଁ ଦେଲେ, ତେବେ ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୟ ହୁଏ। ଏହିପରି, ତୁର୍ବନ, ଜାକେଟ୍, ନଗ୍ନ, ଖୋଲା କେଶ, ଅଶୁଚି ଲଗା ଲୋକ, ଅଶୁଚି ଭଙ୍ଗିମା କରିବା, ଅଶୁଚି, ଅସଂଯମ, ମୂଢ଼ ଅବସ୍ଥାରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା, କ୍ରୋଧ, ମଦ, ଭୋକ, ନିଦ୍ରା, ଥୁଇ, ହାଁଡି, କୁକୁର ଭୋଜନ ଦେଖିବା, ଶୁଇବା, ଅସଂଯମରେ ଉଚ୍ଚାରଣ—ଏମାନେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣର ଶତ୍ରୁ। ଏହିପରି କିଛି ହେଲେ, ଜଣେ ଜଣେ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦୀପଗୁଡିକୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ। କିମ୍ବା ଜଳ ପିଇ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା, କିମ୍ବା ପ୍ରାଣାୟାମ କରିବା ଉଚିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର, ଗ୍ରହ, ତାରା, ନକ୍ଷତ୍ର—ଏମାନେ ଦୀପ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ। ପା ଲମ୍ବାଇ ରଖିବା, କୁକୁଡି ଭଙ୍ଗିମାରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଉଠିବା, ଶୁଇବା, ରାସ୍ତାରେ, ଶୂଦ୍ର ଉପସ୍ଥିତିରେ, ରକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ଭୂମିରେ, କଟରେ ଉଚ୍ଚାରଣ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଠିକ୍ ଭାବରେ ବସି, ମନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥରେ ଚିତ୍ତ ଲଗାଇ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଆସନ ରେଶମ, ବାଘଚମ୍ର, ବସ୍ତ୍ର, କପାସ, କାଠ, ତାଳପତ୍ରର ହୋଇପାରେ। ଉପକାର ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ଦିନର ତିନି ସମୟ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶିକ୍ଷକ ହେଉଛନ୍ତି ଶିବ, ଶିବ ହେଉଛନ୍ତି ଶିକ୍ଷକ। ଶିବ ଯେପରି, ଜ୍ଞାନ ଭି ତେପରି; ଜ୍ଞାନ ଯେପରି, ଶିକ୍ଷକ ଭି ତେପରି। ତେଣୁ ଶିବ, ଜ୍ଞାନ, ଶିକ୍ଷକର ଭକ୍ତିରୁ ଯୋଗ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ। ଶିକ୍ଷକ ଏକା ଦେବତା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଗୁଣ ଥିଲେ କିମ୍ବା ନଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଧରିବା ଉଚିତ। ଉପକାର ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଚିନ୍ତାରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଠିକ୍ ଭାବରେ ପାଳନ କରେ, ସେ ଜ୍ଞାନ ଧନ ଲାଭ କରେ। ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ, ଚାଲିବା, ଦଣ୍ଡାଇବା, ଶୁଇବା, ଖାଇବା—ସବୁ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ବା ଅନୁମତିରେ କରିବା ଉଚିତ। ଶିକ୍ଷକ ବା ଦେବତା ଉପସ୍ଥିତିରେ ଇଚ୍ଛା ମୁତାବକ୍ ବସିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଶିକ୍ଷକ ଦେବତା ସମାନ; ତାଙ୍କ ଘର ମନ୍ଦିର ସମାନ। ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସଂଗତିରୁ ପାପ ଲାଗେ, ପ୍ରଭାବରେ ଅଧୋଗତି ହୁଏ। ଏହିପରି, ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସଂଗତିରୁ ଉତ୍ତମ ଫଳ ମିଳେ, ଯେପରି ସୁନା ଅଗ୍ନି ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଶୁଚି ହୁଏ। ଏହିପରି, ଗୁରୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ମନୁଷ୍ୟ ପାପ ଛାଡ଼ି ଦେଇ, ଯେପରି ଘୃତ ପାତ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ନିକଟ ରଖିଲେ ଗଳିଯାଏ। ଏପରି ଗୁରୁର ସମୀପରେ ପାପ ଦଗ୍ଧ ହୁଏ, ଯେପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଗୋବାର, କାଠ ଜଳାଇ ଦିଏ। ଗୁରୁ ଖୁସି ହେଲେ, ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତିରେ ପାପ ଦଗ୍ଧ କରିଦିଏ, ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମା, ହରି, ରୁଦ୍ର, ଦେବ, ଋଷିମାନେ କରନ୍ତି। ଗୁରୁ ଖୁସି ହେଲେ, ଦୟା ଦିଅନ୍ତି—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କାର୍ଯ୍ୟ, ଚିନ୍ତା, କଥାରେ ଗୁରୁକୁ କ୍ରୋଧିତ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଜୀବନ, ଶ୍ରୀ, ଜ୍ଞାନ, ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଫଳ ନାହିଁ। ଉଚ୍ଚାରଣ, ଉପବାସ ଏଠାରେ ଲାଭ ନାହିଁ; କୌଣସି ଚେଷ୍ଟାରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁବିପରୀତ କଥା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବଡ଼ ମୂଢ଼ତାରେ କହିଲେ, ରୌରବ ନରକରେ ପଡ଼ିବେ। ତେଣୁ, ଦେବୀ, ମନ, ଧନ, କଥାରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ କଦାଚିତ୍ ମିଥ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତାଙ୍କର ଦୋଷ ଚାର୍ଯ୍ୟା କରିଲେ, ନିଜର ଗୁଣ ଏକ ଶତ ଗୁଣ କମିଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଗୁରୁଙ୍କ ଗୁଣ ପ୍ରଚାର କରିବେ, ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଫଳ ମିଳିବ। ଗୁରୁଙ୍କୁ ଉପକାରୀ ଏବଂ ଖୁସି ହେବା ଯଥାବାସ୍ତବ କରିବା ଉଚିତ, ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତି କିମ୍ବା ନାହିଁ। ଗୁରୁ ଉପସ୍ଥିତିରେ କିମ୍ବା ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ମନ, କଥା, କାର୍ଯ୍ୟରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଉପକାର ଏବଂ ଖୁସି ହେବା କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ଭିନ୍ନ କରିଲେ, ଅଧୋଗତିରେ ପଡ଼ିବେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଘୁଞ୍ଚିବେ। ତେଣୁ, ଗୁରୁକୁ ସବୁବେଳେ ପୂଜା ଏବଂ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ନିକଟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନୁମତି ନେଇ କଥା କହିବା ଉଚିତ, କେବେ ମୁହଁ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।