ପ୍ରାଣାୟାମ ଅଭ୍ୟାସ କରିଲେ ଅତି ଶୀଘ୍ର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର ସମର୍ଥତା ମିଳେ। ଏହି କାରଣରୁ, ଶ୍ୱାସକୁ ବନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ମନ୍ତ୍ର ଜପ ଘରେ କଲେ ସମାନ ଫଳ ମିଳେ, ଗୋଶାଳାରେ ଏହା ଏକ ଶତ ଗୁଣା ଅଧିକ, ନଦୀ କାନ୍ତାରେ ଏହା ଏକ ଲକ୍ଷ ଗୁଣା ଅଧିକ, ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏହା ଅସୀମ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ସମୁଦ୍ର କାନ୍ତା, ପବିତ୍ର ସରୋବର, ପାହାଡ଼, ମନ୍ଦିର ଏବଂ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିଲେ ଦଶ ଲକ୍ଷ ଗୁଣା ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ। ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ନାରେ, ଗୁରୁ, ଦୀପ, ଗାଈ, ଜଳ ସାମ୍ନାରେ ମନ୍ତ୍ର ଜପ ବିଶେଷ ମହିମା ରଖିଥାଏ। ଅଂଗୁଳିରେ ଗଣନା କରି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ଏକ ଏକ ଗଣା ହୁଏ; ଅଂଗୁଳି ରେଖାରେ ଏହା ଆଠ ଗୁଣା, ପୁତ୍ରଜୀବ ଫଳରେ ଦଶ ଗୁଣା ଫଳ ମିଳେ। ଶଂଖ କିମ୍ବା ମଣିରେ ଏହା ଏକ ଶତ ଗୁଣା, ପ୍ରବାଳରେ ଏକ ହଜାର ଗୁଣା, କ୍ରିଷ୍ଟାଲରେ ଦଶ ହଜାର ଗୁଣା, ମୁକ୍ତାରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗୁଣା ଫଳ ମିଳେ। ପଦ୍ମ ଗୁଣ୍ଡିରେ ଦଶ ଲକ୍ଷ ଗୁଣା, ସୁନାରେ ଦଶ ମିଳିଅନ ଗୁଣା, କୁଶା ଗଠି କିମ୍ବା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳାରେ ଅସୀମ ଫଳ ମିଳେ। ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ପଚିଶ ଗୁଣ୍ଡି, ପୋଷଣ ପାଇଁ ସତେଇ, ଧନ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ତିରିଶ, ମୋହନ କ୍ରିୟା ପାଇଁ ପଞ୍ଚାଶ ଗୁଣ୍ଡି ଉପଯୁକ୍ତ। ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ବଶୀକରଣ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଲେ ମୋହନ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଧନ, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଶାନ୍ତି ମିଳେ। ଅଂଗୁଳି ମଧ୍ୟରେ ଅଙ୍ଗୁଠି ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ତର୍ଜନୀ ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରେ, ମଧ୍ୟମା ଧନ ଦେଇଥାଏ, ଅନାମିକା ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ଛୋଟ ଅଂଗୁଳିକୁ ଜପରେ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଉଚିତ; ଅଙ୍ଗୁଠି ସହିତ ଅନ୍ୟ ଅଂଗୁଳି ଦେଇ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ଅଙ୍ଗୁଠି ବିନା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଫଳଦାୟକ ନୁହେଁ; ଏହି କାରଣରୁ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ ମନ୍ତ୍ର ଜପ ଯଜ୍ଞ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ମନ୍ତ୍ର ଜପ ଯଜ୍ଞ ଅହିଂସା ପୂର୍ବକ ହେଉଛି; ଯେଉଁଠି ହିଂସା ଅଛି, ସେଉଁଠି ଏହି ଯଜ୍ଞ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯେତେବି ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା ଅଛି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ ଯଜ୍ଞର ଏକ ଷୋଡଶାଂଶ ଭାଗ ମଧ୍ୟ ତୁଳନାର ନୁହେଁ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ ଯଜ୍ଞର ମହିମା ଏଭଳି। ଏହି କାରଣରୁ, ଉଚ୍ଚସ୍ୱର ଜପ ଚେୟା ଉପାଂଶୁ ଜପ ଏକ ଶତ ଗୁଣା ଅଧିକ, ମନସିକ ଜପ ଏକ ହଜାର ଗୁଣା ଅଧିକ। ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ବାକ୍ ଜପ କୁହାଯାଏ; ଅପେକ୍ଷା କମ୍ ଶବ୍ଦରେ, ହାଲୁକା ଭାବରେ ତେଜ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି କେବଳ ଜପକାରୀ ନିଜେ ହେଉଛି, ଏହା ଉପାଂଶୁ ଜପ। ମନରେ ଏକ ଏକ ଅକ୍ଷର, ଶବ୍ଦ, ଅର୍ଥ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରିଲେ ଏହା ମନସିକ ଜପ। ଏହି ତିନି ପ୍ରକାର ଜପ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପୂର୍ବପ୍ରତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞରେ ବିଶେଷ ଫଳ ଅଛି; ଜପ ଦ୍ୱାରା ଦେବୀ ସତତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ବହୁ ଭୋଗ ଦେଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ନିତ୍ୟ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଭୂତ ଜପକାରୀଙ୍କୁ ଭୟରେ ନିକଟ ଆସିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଜପ ଦ୍ୱାରା ଭୋଗ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ଜୟ ମିଳେ, ସିଦ୍ଧି ଏବଂ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏଭଳି ଶିବ ଜ୍ଞାନ ଅଧିଗମ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଜପର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାୟ ବୁଝି, ଯେଉଁ ଜଣେ ଶୁଭ ଆଚରଣ ସହିତ ସଦା ଜପ କରନ୍ତି, ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେ ଶୁଭ ଫଳ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏବେ ଆମେ ଶୁଭ ଆଚରଣ, ସତ୍ୟ ଧର୍ମର ଉପାୟ ଉପଦେଶ କରିବାକୁ ଯାଉଛୁ। ଯେଉଁଠି ଆଚରଣ ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅଭ୍ୟାସ ତାହା ଫଳ ଦେଇନଥାଏ। ଶୁଭ ଆଚରଣ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧର୍ମ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ତପସ୍ୟା, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ପଥ। ଯେଉଁଠି ଆଚରଣ ଅଛି, ସେଉଁଠି ଭୟ ନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ଆଚରଣ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତେ ଭୟଭୀତ। ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଏବଂ ଋଷି ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି। ଆଚରଣ ଭଙ୍ଗ କରିଲେ ଅପବିତ୍ର ଜନ୍ମ ମିଳେ; ଆଚରଣ ନାହିଁ ଥିବା ଲୋକ ଜଗତରେ ନିନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ, ଯେଉଁଠି ସିଦ୍ଧି ଚାହିଁ, ଶୁଭ ଆଚରଣ ରଖିବା ଉଚିତ। ବାହ୍ୟ ଭାବରେ ପବିତ୍ର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ଅନ୍ତରରେ ଅଧିକ ପାପୀ ଏବଂ ଜ୍ଞାନକୁ ଦୂଷିତ କରନ୍ତି। ନିଜ ଵର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଆଶ୍ରମର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପାୟ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସଦା ମୋ ପ୍ରିୟ। ସେ ଦିନ ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟା, ଉଭୟ ସମୟରେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମନ ରଖି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଏବଂ ଅସ୍ତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ଶୁଭ ଭାବରେ ନିଜକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଦ୍ୱିଜ ଜନ୍ମୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା ଚାହିଁ, ମୋହ, ଭୟ, ଲୋଭରେ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା ଚାଡ଼ିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ହାରାଇଥାଏ; ଏହି କାରଣରୁ ଅସତ କଥା ନ କହିବା ଉଚିତ, ସତ୍ୟ କୁ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯାହା ସତ୍ୟ ତାହା ବ୍ରହ୍ମ; ଅସତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମର ଦୂଷଣ—ମିଥ୍ୟା, କଠୋରତା, ଧୂର୍ତ୍ତତା, ଅପବାଦ, ପାପ ଜନିତ କାର୍ଯ୍ୟ। କେବେ ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ମିଶିବା, ଚୋରି କରିବା, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ହାନି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହି କାମ ମନ, ବାକ୍ୟରେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ, ପୁରୁଣା ଖାଦ୍ୟ, ଅର୍ପିତ ଖାଦ୍ୟ, ଶ୍ମଶାନ ଖାଦ୍ୟ, ଦଳ ଖାଦ୍ୟ, ଉତ୍ସବ ଖାଦ୍ୟ, ରାଜାଙ୍କ ଦିଆ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଖାଦ୍ୟର ପବିତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ମନ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ମାଟି କିମ୍ବା ଜଳ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ; ମନ ପବିତ୍ର ହେଲେ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ—ଏହି କାରଣରୁ ଖାଦ୍ୟ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାଜାଙ୍କ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ଶସ୍ୟ ଦାନା ପରି ଦେଖାଯାଏ। ରାଜାଙ୍କ ଦାନ ଭୟଙ୍କର, ଆରମ୍ଭରେ ବିଷ ପରି, ଏହି କାରଣରୁ ଜ୍ଞାନୀ ଏହାକୁ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ, କୁକୁର ମାଂସ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସ୍ନାନ ବିନା, ଅଗ୍ନି ପୂଜା ବିନା, ପତ୍ରର ପଛ ଭାଗରେ, ଦୀପ ବିନା ରାତିରେ, ଭଙ୍ଗା ବାତ୍ରାରେ, ରାସ୍ତାରେ, ଚଣ୍ଡାଳ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ, ଶିଶୁଙ୍କ ସହିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।