ଏହି ଶିବଧର୍ମର ମହାତ୍ମ୍ୟକୁ ଶୁଣ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏଠାରେ ଶିବଙ୍କ ମାସିକ ବ୍ରତର ବିଧି ଏବଂ ଉମା-ମହେଶ୍ୱର ବ୍ରତର ମହତ୍ୱ ବିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି। ଏହି ବ୍ରତରେ ଅହିଂସା, ସତ୍ୟବାଦିତା, ଅପହରଣ ନକରିବା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, କ୍ଷମାଶୀଳତା, ଦୟା, ଦିନକୁ ତିନିଥର ସ୍ନାନ, ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିବା, ଭୂମିରେ ଶୋଇବା ଏବଂ ରାତିରେ ମାତ୍ର ଭୋଜନ କରିବା ଆଦି ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ, ପକ୍ଷଦ୍ୱୟ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଏବଂ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରମଶଃ କିମ୍ବା ବିକଳ୍ପରୂପେ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିବ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ଏବଂ ଜ୍ଞାନ-ଯୋଗ ଲାଭ କରେ। ଏଉଁପରି, ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ମନୁଷ୍ୟ, ନାରୀ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳାର୍ଥ ଉମା-ମହେଶ୍ୱର ବ୍ରତ ବିବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଅମାବାସ୍ୟା, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଏକ ବର୍ଷ ଉପବାସ ରହି, ପବିତ୍ର ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ଭବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ବର୍ଷ ଶେଷରେ ସୁନା କିମ୍ବା ଚାନ୍ଦିରେ ଉମା-ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଓ ଦାନ ଦେଇ, ଚାରିଓଁପାଖରେ ମହୋତ୍ସବ ଶୋଭା ଦେଇ, ରୁଦ୍ର ମନ୍ଦିରକୁ ମୂର୍ତ୍ତି ନେଇଯିବା ଉଚିତ। ଛତା, ବିଶାଳ ପଙ୍ଖା ଓ ଅଳଙ୍କାର ସହିତ, ଏହି ବ୍ରତ ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରତୀ ପୁରୁଷ ଶିବଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଏବଂ ନାରୀ ଦେବୀଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ବ୍ରତୀ ନାରୀ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ନିୟମିତ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ ରହିବା ଉଚିତ। ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଅଜାତା କିମ୍ବା ବିଧବା ନାରୀ ଭୋଜନ ନ କରି, ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଉପଯୁକ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି ରୁଦ୍ର ମନ୍ଦିରରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ ଭବାନୀଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛନ୍ତି। ଏହିପରି, ଯେଉଁ ନାରୀ ଏକ ବର୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ଉପବାସ ରହି, ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଯେମିତି କରିପାରିବେ ସେମିତି ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଭବାନୀଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଏକ ବର୍ଷ ଉପବାସ ରହି, ଶେଷରେ ନିୟମାନୁସାରେ ତ୍ରିଶୂଳ ତିଆରି କରି ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ କରିବା, ଏବଂ ହଜାର ଧଳା ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରି ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଭବାଙ୍କୁ ଏକ ଚାନ୍ଦିର ପଦ୍ମ ଓ ସୁନାର କଣଫୁଲ ଦାନ କରିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇବା ଦ୍ୱାରା, ଯେକୌଣସି ପାପ, ଯଥା ଗର୍ଭହତ୍ୟା ମଧ୍ୟ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନାଶ ହୁଏ। ଏହିପରି ବ୍ରତୀ ନାରୀ ଭବାନୀଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି, ପୁରୁଷ ଏହି ବ୍ରତ କଲେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପାଆନ୍ତି। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଅମାବାସ୍ୟା ତିଥିରେ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଉପବାସ ରହି, ନାରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ, ଏହି ବ୍ରତ କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ନାରୀମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଅନୁମତି ଛଡ଼ା ପାଠ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା କରିବାର ଅଧିକାରୀ ନୁହେଁ। ବର୍ଷ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ମୂର୍ତ୍ତି ଦାନ କରି, ଏହି ବ୍ରତୀ ନାରୀ ଭବାନୀଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଏବଂ ସାଦୃଶ୍ୟ ପାଆନ୍ତି। ଏହି ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ, ଏହା ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି। କିମ୍ବା କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତି ସହିତ ନାରୀ ଏହି ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ କଲେ, କ୍ଷମା, ଅହିଂସା ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ଏକ ପ୍ରମାଣ କଳା ତିଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଘିଅ ଓ ଚିନି ମିଶା ଚାଉଳ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ଉପବାସ ରହି, ନିୟମିତ ଭାବେ ଭବାନୀଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ବ୍ରତରେ କ୍ଷମା, ସତ୍ୟ, ଦୟା, ଦାନ, ପବିତ୍ରତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ଏହି ସାଧାରଣ ଧର୍ମ, ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୂଜା ଅବଶ୍ୟକ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷରୁ କାର୍ତ୍ତିକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତି ମାସରେ କଣ ମୂର୍ତ୍ତି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଏହା କ୍ରମକ୍ରମେ କହିବି। ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ନନ୍ଦିନି କଥିତ ମହାବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଏକ ସୁନ୍ଦର ଓ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ବୃଷଭ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ଶିବଙ୍କୁ ଦେଇ ଭବାନୀଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରନ୍ତି। ପୁଷ୍ୟ ମାସରେ ତ୍ରିଶୂଳ ତିଆରି କରି ଦାନ କରିବା, ମାଘରେ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଯୁକ୍ତ ରଥ ତିଆରି କରି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ। ଫାଲ୍ଗୁନରେ ନିୟମାନୁସାରେ ସୁନା କିମ୍ବା ଚାନ୍ଦି କିମ୍ବା ତାମାରେ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ଶଙ୍କରଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଭବ, କୁମାର ଓ ଭବାନୀଙ୍କୁ ନିୟମାନୁସାରେ ତିଆରି କରି, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ କଲେ ଭବାନୀଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ ହୁଏ। ତାମା ଓ ଅନ୍ୟ ଧାତୁରେ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି ନିୟମାନୁସାରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ପରେ, ଚାନ୍ଦିରେ କୁବେର ଶୈଳୀର ଘର ତିଆରି କରି, ତାହାରେ ଉମା ସହିତ ଭବଙ୍କୁ ଏବଂ ଚାରିପାଖରେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ସମସ୍ତ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରି, ଭବଙ୍କ ପବିତ୍ର ନିବାସରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମହାଫଳ ମିଳେ। ବୈଶାଖରେ କୈଳାସ ନାମକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରତ କରି, କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ସମୟରେ ଭବାନୀଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ ହୁଏ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ଉମାପତି ମହାଦେବଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ରୂପକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଜୋଡ଼ା ହାଥରେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ତାମା ଓ ଅନ୍ୟ ଧାତୁରେ ହଂସ ଓ ବରାହ ସହିତ ଶୁଭ ଭାବରେ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ନିୟମାନୁସାରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶିବ-ଉମାଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ଏହିପରି, ଏହି ବିଧିରେ ନିୟମିତ ଭାବେ ବ୍ରତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ଶିବ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ, ଯୋଗ ଏବଂ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।