ଏକ ସମୟର କଥା, ଯିଏ ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଆଂଠି ଦ୍ୱାରା ସୋମଙ୍କ ଦେହକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ—ସେହି ସୋମ, ଯିଏ ଉପେନ୍ଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର, ଯମ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଦେହର ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ—ସେ ଠାରୁ ମୋର ପାପ ଦୂର ହେଉ। ଗଣପତି, ଦେବସେନାପତି, ଯିଏ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ନାକର ଟିପ୍ କାଟିଦେଇଥିଲେ, ସେ ମୋର ପାପ ଦୂର କରୁନ୍ତୁ। ସେଠିଏ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ, ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦାତା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସଂସାରର ମାଆ—ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋର ପାପ ଦୂର ହେଉ। ଯିଏ ମହାମାୟା, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳି, ମହାପିଶାଚମାନେ ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହନ୍ତି, ସେ ସଦା ଶିବଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲୀନ—ସେ ମୋର ଦୁଷ୍କୃତି ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଧାମ, ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ସଦା ସବୁଠି ବିଦ୍ୟମାନ, ସେଇ ଦେବୀ—ମୋର ଦୁଷ୍କୃତି ଦୂର କରନ୍ତୁ। ମହାଦେବୀ, ସିଂହରେ ଅସୀନ, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଅମର କନ୍ୟା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିଦ୍ରା ଶକ୍ତି, ମହାମାୟା, ବୈଷ୍ଣବୀ, ଦେବତାମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି—ସେ ଦେବୀ ମୋର ଦୁଷ୍କୃତି ଦୂର କରନ୍ତୁ। ତ୍ରିନେତ୍ରା, ଵରଦାନଦାତ୍ରୀ, ମହିଷାସୁରମର୍ଦିନୀ, ସଦା ଶିବପୂଜାରେ ଲୀନ, ସେଇ ଦୁର୍ଗା ମୋର ପାପ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ରୁଦ୍ରମାନେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଧାରକ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ସତ୍ୟବାନ ମନସ୍ପୁତ୍ରମାନେ—ସେମାନେ ମୋର ଭୟ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଭୂତ, ପିଶାଚ, ରାକ୍ଷସ, ଭୂତଗଣଙ୍କ ନାୟକ ଓ ଭୂତମାନେ—ସେମାନେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ମୋର ଦୁଷ୍କୃତି ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଏହିପରି ପ୍ରଶଂସା କରି, ମାସେ ମାସେ ଶିର ଅବନମ୍ର କରି, ଶେଷରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯେଉଁଠି ଏହି ଦିବ୍ୟ ନାଶକ ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼ିବେ କିମ୍ବା ଶୁଣିବେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପ ଛାଡ଼ି, ରୁଦ୍ର ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଇବେ। ବିବାହ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଜଣେ ବିବାହ ପାଇବେ, ବିଜୟ ଚାହିଁଥିବା ବିଜୟ, ଧନ ଚାହିଁଥିବା ଧନ, ସନ୍ତାନ ଚାହିଁଥିବା ବହୁ ସନ୍ତାନ ଲାଭ କରିବେ। ଜ୍ଞାନ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଜ୍ଞାନ, ଭୋଗ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଭୋଗ, ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଥାଏ, ଏଠାରେ ପଢିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସେଠି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି ନିଷ୍ଠାପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତୋତ୍ର କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସହିତ ପଢିଲେ, ସେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ ଓ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହୁଏ। ଭାତ, ପିତ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟ ରୋଗ ତାଙ୍କୁ ଛୁଇଁ ପାରେ ନାହିଁ; ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ, ସାପ ଦ୍ୱାରା ଦଶିତ ହେବେ ନାହିଁ। ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା, ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ଏବଂ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏହି ଶ୍ରବଣ କିମ୍ବା ପାଠରେ ଏହି ପୁଣ୍ୟ କୋଟିଗୁଣା ହେଉଛି; ଗୋହନ୍ତା, କୃତଘ୍ନ, ବୀରହନ୍ତା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣହନ୍ତା ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ଶରଣାଗତ ହନ୍ତା, ବନ୍ଧୁ ଦ୍ରୋହୀ, ଦୁଷ୍ଟ କିମ୍ବା ପିତାମାତା ହନ୍ତା, ସମସ୍ତ ପାପ ଛାଡ଼ି, ଶିବ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଇଥାଏ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଶକ ସ୍ତୋତ୍ର କାନ୍ଧିରେ ଧରି ଆମେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶୁଣିଛୁ। ଏବେ ଲିଙ୍ଗ ଦାନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠାରେ ନନ୍ଦିନ୍ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଥିବା ମଙ୍ଗଳମୟ ବ୍ରତ ବିବରଣ କହିବି। ମୁଁ ଏହା ବ୍ୟାସଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଛି, ଏବେ ତୁମେ ଶୁଣ। ପକ୍ଷ ଦ୍ୱୟର ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାତିରେ ଖାଇ, ଏହି ଦିନ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା କଲେ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଓ ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ପୂଜା ଦିନରେ ମାଟିକୁ ପାତ୍ର କରି ଖାଇଲେ, ଏକ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ତିନି ରାତି ବ୍ରତର ଫଳ ମିଳେ। ପକ୍ଷ ଦ୍ୱୟର ପଞ୍ଚମୀ ଓ ପ୍ରଥମ ତିଥିରେ ଦୁଧଧାରା ବ୍ରତ କଲେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଫଳ ମିଳେ। କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀରୁ କୃଷ୍ଣାଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାତିରେ ଖାଇଲେ ଭୋଗ ଓ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୂଜାଦିନ ରାତିରେ ଖାଇ, ନିୟମିତ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଓ ଶିବଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ଥିଲେ, ବର୍ଷ ଶେଷରେ ବିଧିମତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖୁଆଇଲେ, ଶଂକର ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଉପବାସ ଭିକ୍ଷାଭୋଜନଠାରୁ ଉତ୍ତମ, ଭିକ୍ଷା ଅଭିକ୍ଷା ଭୋଜନଠାରୁ ଉତ୍ତମ, ଭିକ୍ଷା ଅଭିକ୍ଷା ରାତିରେ ଖାଇବାଠାରୁ ଉତ୍ତମ; ତେଣୁ ରାତିରେ ଖାଇବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବାହ୍ନରେ ଦେବତାମାନେ, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଋଷିମାନେ, ଅପରାହ୍ନରେ ପିତୃମାନେ, ସାନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଗୁହ୍ୟକମାନେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ସମୟ ଉପରେ ରାତିରେ ଭୋଜନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଯଜ୍ଞାନ୍ତର ଭୋଜନ, ସ୍ନାନ, ସତ୍ୟବାଦିତା ଓ ମିତାହାର ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ରାତିରେ ଖାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ ଓ ଭୂମିରେ ଶୁଇବେ। ଏବେ ମୁଁ ମାସ ମାସରେ ଶିବଙ୍କ ପରମ ବ୍ରତ କହିବି। ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ, ମୋକ୍ଷ ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ, ପୁଷ୍ୟ ମାସରେ ଯିଏ ରାତିରେ ଖାଇ ଶିବଙ୍କ ଉପାସନା କରେ, ସତ୍ୟ କହି, କ୍ରୋଧ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଚାଉଳ, ଗହମ ଓ ଗାୟ ଦୁଧ ଭୋଜନ କରି, ପକ୍ଷ ଦ୍ୱୟର ଅଷ୍ଟମୀରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ମାସ ଶେଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଘୃତ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କରି, ବିଧିମତ ତାଙ୍କୁ ପୂଜି, ଭୂମିରେ ଶୁଇବା ଉଚିତ। ଯଥାଯଥି ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଘେଉଁ, ଖିର୍ ଓ ଘୃତ ଦେଇ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଚାହିଁ, ଶାନ୍ତି ସ୍ତୋତ୍ର ପଢିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଏକ ଗୋଧୂମ୍ର ଗାଈ ଓ ଛୋଟ ଛାଗଳିକୁ ଶିବଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥାଏ। ଏପରି କରିଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାହ୍ନେୟ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସେଠାରେ ବିଶାଳ ଲୋକର ଭୋଗ କରି, ଶେଷରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ମାଘ ମାସରେ ଯିଏ ନିୟମିତ ରାତିରେ ଖାଇ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା କରେ, ଘୃତ ମିଶ୍ରିତ ଖିର୍ ଭୋଜନ କରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରେ, ପକ୍ଷ ଦ୍ୱୟର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଉପବାସ କରି, ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଘୃତ ଲେପି ଚାଦର ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ଲାଭ କରେ। ଏହିପରି ଦେବୀ-ଦେବତାଙ୍କ ଦୟା, ଉପବାସ ଓ ଦାନର ମହିମା, ଏହି ଶିବ-ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ବ୍ରତରେ ବିରାଜିତ।