ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମହାଦେବ, ଶିବ, ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ମୁଖ୍ୟ ନାୟକ ଭାବେ ପଦ୍ମରେ ବିରାଜମାନ। ଏହିଠାରୁ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀପତ୍ର ପତ୍ରକୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନୀଳ ପଦ୍ମ, ସାଧାରଣ ପଦ୍ମ ଓ ବିଶେଷକରି ଲାଲ ପଦ୍ମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ପାଥର ପଦ୍ମ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। କଳା ଅଗରୁ କାଠଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯାହା, ସେହି ଦ୍ରବ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନାଶ କରେ। ଏହି ସହିତ ଗୁଗୁଳୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧୂପ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଚନ୍ଦନ ସମସ୍ତ ରୋଗକୁ ଦୂର କରେ ଓ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। ଶୁଭ୍ର ଗନ୍ଧ ଧୂପ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କରେ। ଧଳା ଅଗରୁ, କଳା ଅଗରୁ ଓ ସ୍ନିଗ୍ଧ ସୀତାରୀ ଧୂପ ମୋକ୍ଷକୁ ସିଧାସଳଖ ଦେଇଥାଏ। ଧଳା ଅର୍କ ଫୁଲରେ ପ୍ରଜାପତି ଚାରିମୁହଁ ବ୍ରହ୍ମା ବିରାଜିଥାନ୍ତି। କର୍ଣ୍ଣିକାର ଫୁଲରେ ସ୍ୱୟଂ ଜ୍ଞାନଦେବୀ ଅବସ୍ଥିତ। କରବୀର ଫୁଲରେ ଗଣାଧ୍ୟକ୍ଷ, ବକୁଳ ଫୁଲରେ ସ୍ୱୟଂ ନାରାୟଣ ବିରାଜିଥାନ୍ତି। ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲରେ ହିମାଳୟନନ୍ଦିନୀ ପାର୍ବତୀ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହିପରି ଶୁଭ ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ଯେଉଁଠି ଉପଲବ୍ଧ, ତାହା ସହିତ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଓ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ପରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ମିଠା ଛେନା, ମହାନ୍ନ, ଘୃତ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥ ଦେଇ ନୈବେଦ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍। ଶୁଧ୍ଧ ଚାଉଳ କିମ୍ବା ମୁଗଦଳ ଭାତ, ଅର୍ଧ କିମ୍ବା ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରମାଣରେ, ଯକ୍ତୂଳ ଛତା ଓ ତାଳପତ୍ର ଛତା ସହିତ ଭକ୍ତିରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍। ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଯାହା ନିଜ ଅଧିକାରରେ ରହିଛି, ଏହାକୁ ଜଳରେ ଶୁଧ୍ଧ କରି ଦେବା ଉଚିତ୍। ଭକ୍ତିଭାବରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେବା ଉଚିତ୍। ଦୁଧ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅମୃତ ଭୋଜନ। ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଜୀଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଭୋଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଭୋଜନ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଶଙ୍କର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିଠାରୁ, ଭୋଜନ ଦ୍ୱାରା ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ଜୀବନ ଭୋଜନରେ ଅବସ୍ଥିତ, ତୃପ୍ତି ନୈବେଦ୍ୟରେ, ଓ ଉପସିଦ୍ଧିରେ ସ୍ୱୟଂ ବାୟୁ ବିରାଜିଥାଏ। ମହାଦେବ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳର ଏଶ୍ୱର, ସେଉଁଟି ଅସ୍ଥିର ନୁହେଁ, ସ୍ୱରୂପରେ ପ୍ରକୃତି, ମହାତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରତିମାସ ଭକ୍ତିରେ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ ବ୍ରତ ରଖିବା ଦରକାର। ସତ୍ୟ, ପବିତ୍ରତା, ଦୟା, ଶାନ୍ତି, ସନ୍ତୋଷ ଓ ଦାନ—ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍। ବର୍ଷ ଶେଷରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଗାଈ ଦାନ ଓ ଏକ ବଳଦକୁ ଛାଡ଼ି ଦେବା ଉଚିତ୍। ଭକ୍ତି ସହିତ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏପରି ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ସମସ୍ତ ଉପଚାରରେ ପୂଜା କରି, ଶିବକ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁଯିଏ ଏହି ଶିବଲିଙ୍ଗ ବ୍ରତ ପ୍ରତିମାସ ଭକ୍ତିରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରେ, ସେଉଁଟି ସନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଅନ୍ତି। ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ନଗରକୁ ଯାନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କର ଯାନ ଦଶ ମିଳିଅନ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ମଣିମୟ, ଏବଂ ସେ ଏଠାରେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି। କିମ୍ବା, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତ ଏକମାସ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶିବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ—ଏହିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯଦି କେହି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଇଛାରେ ଏକ ବର୍ଷ ଏହି ବ୍ରତ ରଖେ, ସେ ସେହି ଫଳ ପାଇଁ ପରେ ଶିବଲୋକକୁ ଯାଏ। ଦେବତ୍ୱ, ପିତୃତ୍ୱ, ଦେବମଧ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ଗଣପତି ପଦବୀ—ଯେଉଁଉପରେ ମନ ଲାଗିଛି, ସେହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଜ୍ଞାନ ଚାହାଁଥିବା ଜ୍ଞାନ, ଭୋଗ ଚାହାଁଥିବା ଭୋଗ, ଧନ ଇଚ୍ଛା ଥିଲେ ଧନ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଯେଉଁଯିଏ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେଉଁଟି ଏଠି ଭୋଗ କରି, ଏକମାସ ବ୍ରତରେ ଶେଷରେ ରୁଦ୍ର ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଏହି ପବିତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଗୁପ୍ତ ବ୍ରତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବ, ଅସୁର, ସିଦ୍ଧ, ମାନବ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ପରମ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଏହି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶିର ନମାଇ, ବନ୍ଧୁ-ସନ୍ତାନ ସହିତ, ‘ବ୍ୟାପୋହନ’ ନାମକ ଷ୍ଟୋତ୍ର ପାଠ କରି, ଶିବଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ରଚିତ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଏବେ ମୁଁ ‘ବ୍ୟାପୋହନ’ ଷ୍ଟୋତ୍ର କହିବି, ଯାହା ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ ଓ ଶୁଭ। ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ନନ୍ଦିନଙ୍କ ମୁଖରୁ କୁମାର ଶୁଣିଥିଲେ। ଏହିପରି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ମୁଁ ଏହାକୁ ୱ୍ୟାସଙ୍କୁ କହିଛି—ଶୁଭ୍ର, ନିର୍ମଳ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅସୁରଙ୍କ ନାଶକ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ପରମ ଆତ୍ମା, ପଞ୍ଚମୁଖୀ, ଦଶବାହୁ, ପନ୍ଦରଟି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସେ ଶୁଭ୍ର, ସ୍ଫଟିକ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମସ୍ତ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଶାନ୍ତ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଅସ୍ଥାପିତ। ସୋମନାଥ ଶିବ, ପଦ୍ମାସନରେ ବସିଥିବା, ଏଶାନ, ପରମ ପୁରୁଷ, ଅଘୋର ଓ ସଦ୍ୟଜ୍ଞାନ ମୋର ପାପକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଶ୍ରୀବାମଦେବ, ଅନନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଏଶ୍ୱର, ସର୍ବବିଦ୍, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦାତା, ସ୍ୱାମୀ—ମୋର ପାପକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଶିବର ଏକାଗ୍ର ଧ୍ୟାନରେ ସିଦ୍ଧ, ସୁକ୍ଷ୍ମ, ଦେବ-ଦାନବଙ୍କ ଏଶ୍ୱର, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ଗଣମାନ୍ୟ, ସେ ମୋର ପାପକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଏହିପରି, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସମସ୍ତ ଦାତା, ଶାନ୍ତ, ଏକଚକ୍ଷୁ, ଶିବାରାଧନାରେ ନିଷ୍ଠ, ତିନିମୂର୍ତ୍ତି, ଶିବଭକ୍ତିରେ ଉଦ୍ବୋଧକ, ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ, ଶ୍ରୀମୟ, ସଦା ଶିବଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ—ଏହି ସମସ୍ତ ଶିବ ମୋର ପାପକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଏପରି ଭାବରେ, ଏହି ମହାପୂଜା, ଉପଚାର ଓ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ ଭକ୍ତିରେ ଶିବଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି, ମହାଦେବଙ୍କ କୃପା ପ୍ରାପ୍ତି କରିବା ଉଚିତ୍।