ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷିତ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ନିଜେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମୁଖରୁ ଏହା ଶୁଣିଥିଲେ। ଏଠାରେ ଦେବତାମାନେ କିପରି ପଶୁବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ, ପଶୁପତିଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କର ଏହି ଦାସତା କିପରି ଛାଡ଼ି ଦେଲେ, ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁଁ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖରେ, ଭୋଗ୍ୟ ନାମକ ନିଜ ସହରରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ ଏବଂ ସର୍ବଜ୍ଞ ମହାଦେବଙ୍କ କୃପାରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ, ଜନାର୍ଦନ (ବିଷ୍ଣୁ) ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଗରୁଡ଼ାଙ୍କ ଶିରେ ଚଢ଼ି, ସମସ୍ତଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କରି ଚାଲିଲେ। ହରି, ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସହିତ, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟର ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ଶୁଭ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ, ଏବଂ ଯମ ସହିତ ସମସ୍ତେ ଏହି ଉତ୍ତମ ପର୍ବତକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଶ୍ରୀବାସୁଦେବ, ଯିଏ ଗରୁଡ଼ାକୁ ବହନ କରନ୍ତି, ସେଠାରୁ ଅବତରି ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ମେରୁ ପର୍ବତ ଚଢ଼ିଲେ। ଏହି ପର୍ବତ ଦୁଃଖ ହୀନ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭୋଗ ଦେଇଥିବା, ଖୁସିର କୁହୁଡ଼ି ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜିଉଥିବା, ନାଗମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିବା, ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତରେ ଉନ୍ମଦିତ, ଶିତଳ ଛାୟା ଓ ଶିତଳ ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ଶତାଧିକ ମହଲରେ ଶୋଭିତ, ସୂର୍ୟପ୍ରଭା ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ହଂସମାନେ ରମ୍ୟ ଶୈଳୀରେ ତାଳ ଦେଉଥିଲେ, ଧବ, ଖଦିର, ପଳାଶ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୃକ୍ଷରେ ଆବୃତ, କୋଇଲି, ମଧୁମକ୍ଷିକା ଓ ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ତାହାକୁ ମଧୁର କରୁଥିଲେ। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷର ଘନ ଅରଣ୍ୟ, କୁରବକ, ପ୍ରିୟକ, ତିଳକ, କଦମ୍ବ, ତମାଳ ଓ ଲତାରେ ଆଛାଦିତ ଥିଲା। ପର୍ବତର ଶିଖରରେ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଦ୍ୱାରା ଦେବଦେବ ଭବଙ୍କ ଖେଳ ପାଇଁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୈବ ନିବାସ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା। ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସେହି ସହରକୁ ଦୂରରୁ ଦେଖି, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ମହାଦେବଙ୍କ ମହିମାରେ ଭୟଭିତ ହୋଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ହଜାର ସୂର୍ୟର ଆଭା ସମ, ଅନେକ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, କୈଳାସର ମହାପୁରୁଷ, ପ୍ରଥମ ଦେବ, ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଧାରାରେ ସେହି ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେତେବେଳେ, ନାରୀ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥର ଭିଡ଼ରେ, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁଘାତକ, ଅନେକ ସେନାପତି ଓ ଦଳ ସହିତ, ଏହି ମହାସହର ଦ୍ୱାରକୁ ଆସିଲେ, ଏବଂ ଅଜ (ବ୍ରହ୍ମା) ଓ ହରି (ବିଷ୍ଣୁ) ସହିତ ଥିଲେ। ଏଠାରେ ସୁନାର ମହଲ, ମଣିମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ବିମାନ, ପରିଘାରେ ଘେରାଯାଇଥିଲା। ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ବାହ୍ୟ ସହରକୁ ଦେଖି, ହରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ମୁହଁରେ ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ସହର ଉଚ୍ଚ ମହଲ, ଚତୁର୍ବାଟ ଦ୍ୱାର, ମହା ରାଜ ଦ୍ୱାରରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ହୀରା, ବେରିଲ୍, ପଦ୍ମରାଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମଣିର ଜାଳରେ ଆଛାଦିତ, ଝୁଲିବା ଆସନ, ଘଣ୍ଟି ଓ ଚାମରରେ ଶୁଭ୍ରିତ। ମୃଦଙ୍ଗ, ମୁରଜ, ବୀଣା ଓ ବାଂଶୀର ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜିଉଥିବା, ନୃତ୍ୟରତ ଅପ୍ସରା ଓ ଭୂତଗଣରେ ଘେରାଯାଇଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ର ମହଲ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ମହଲ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେଠି ମହଲର ଚୂଡ଼ାରେ ହଜାର ହଜାର ନାରୀ ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ଚାଉଳ ନେଇ ହରିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ଭବଙ୍କୁ କରନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ନାରୀମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖି ମଦରେ ମୁଁଦିଆ ଚକ୍ଷୁ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। କେତେକ ଚଉଡ଼ି ନିତମ୍ଭ ନାରୀ, ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ନୃତ୍ୟ କରି, ଖୁସିରେ ଚଳି, ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ; କିଛି ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି ମିଶ୍ର ହସ କରୁଥିଲେ। କିଛି ନାରୀ ଅଳ୍ପ ଢିଲା ପୋଶାକ, ସରିଯାଉଥିବା କମରପଟି ସହିତ, ଚତୁର୍ଥ, ପଞ୍ଚମ, ଷଷ୍ଠ ଓ ସପ୍ତମ ସ୍ୱରରେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ। ସେମାନେ ଅଷ୍ଟମ, ନବମ, ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଦଶମ ଦ୍ୱାର ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶୋଭାମୟ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏହା ଏକଦମ ଗୋଳ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶୁଭ କୈଳାସ ଶିଖରରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସୂର୍ୟମଣ୍ଡଳ ସମ ମହଲରେ ଶୋଭିତ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସ୍ପଟିକ ମଣିର ମଣ୍ଡପ, ସୁନାର ମଣ୍ଡପ ଓ ବିଭିନ୍ନ ମଣିମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାର ନିୟମିତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଅନେକ ଶୁଭ ଦ୍ୱାର, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ତିଆରି। ଏହି ସହର ୨୮ ପ୍ରକାର ଦୁର୍ଗ, ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଦ୍ୱାର, ମୁଖ୍ୟ ଓ ଉପଦ୍ୱାରରେ ଘେରାଯାଇଥିଲା। ଗୁପ୍ତ ଘର, ଲୁଚିଥିବା ନିବାସ, ଗୁହଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହଲ, ମୁକ୍ତାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଘର ଥିଲା। ଏଠି ଲାଲ ପଦ୍ମରାଗର ଗଣେଶ ଦେଉଳ, ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଚନ୍ଦନ ମଣ୍ଡପ, ଶୋଭାମୟ ଫୁଲବାଗ ଥିଲା। ସୁନାର ସିଢ଼ି ଦେଇ ଘେରାଯାଇଥିବା ପୋଖରୀ ଓ ସରୋବର, ଯେଉଁଠାରେ ହଂସମାନେ ନାରୀମାନେଠାରୁ ଅଧିକ ରୂପବତୀ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ମୟୂର, ଜଳପକ୍ଷୀ, କୋଇଲି, ଚକ୍ରବାକ ଓ ଦିବ୍ୟ ଅମୃତ ସମ ଜଳରେ ଚମକୁଥିବା ଝିଲିକ ତାଳାପ ଥିଲା। ଏଠି ଚତୁର୍ ଓ ମିଷ୍ଟି ଭାଷାରେ ଦକ୍ଷ, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଅଲ୍ପ ଝୁକିଥିବା ଶରୀର, ମଦରେ ମୁଁଦିଆ ଚକ୍ଷୁ ନାରୀମାନେ ଥିଲେ। ହଜାର ହଜାର ଦିବ୍ୟ ରୁଦ୍ର କନ୍ୟା, ଗୀତରେ ଲିନ, ଅପ୍ସରା ଦଳ ନୃତ୍ୟରତ, ଏପରି ସାଙ୍ଗ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଚାହିଁ ପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମରେ ଘେରାଯାଇଥିଲେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନାରୀମାନେ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ାରେ ମଗ୍ନ ଥିଲେ। କେହି ଉତ୍ସବ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଲିନ, କେହି ପ୍ରତିଟି ପଦକ୍ଷେପରେ ଗୃACEରେ ଶୋଭିତ, ଗ୍ରାମ ଜୀବନର ଆନନ୍ଦରେ ମଗ୍ନ, ପଦ୍ମରାଗ ଭଳି ଚମକୁଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଭବଙ୍କ ନାରୀମାନେର ଏହି ସମାବେଶ ଦେଖି ଚମତ୍କୃତ ହୋଇ ଚାରିପାଖରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ। ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭୂତଗଣ ଓ ହଜାର ହଜାର ବୀର ସେନାନାୟକ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ମହଲ ଦେଖିଲେ, ସୁନାର ସିଢ଼ି, ହୀରା, ବେରିଲ୍, ସ୍ପଟିକରେ ଅଳଙ୍କୃତ। ମହଲର ଚୂଡ଼ାରେ ମନୋହର ନେତ୍ର ଓ ଚଉଡ଼ି ନିତମ୍ଭ ନାରୀ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରାମାନେ ଥିଲେ। ଏଠି କିନ୍ନରୀ, କିନ୍ନର, ନାଗ, ସିଦ୍ଧ କନ୍ୟା, ବିଭିନ୍ନ ପୋଶାକ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନ ଥିଲେ।