ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ ଲିଙ୍ଗ ପୁରାଣର ପବିତ୍ର କଥା ଅନୁଯାୟୀ, କେବଳ ଶୁଣିଲେ ଏବଂ ମନେ ସ୍ୱୀକାର କଲେ ମଧ୍ୟ ମହାନ ସ୍ଥାନ ଲାଭ ହୁଏ। ଯିଏ କି ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ କେବଳ ଏକଥର ପିଘଳି ଘୃତର ଦୀପ ଦାନ କରେ, ସେ ଏମିତି ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଦୁର୍ଲଭ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ, ଯାହା ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଦୀପ କଠ, ମାଟି କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ଦ୍ରବ୍ୟର ହେଉ, ଶିବଙ୍କ ନିବାସରେ ଦାନ କଲେ ଏହି ଫଳ ମିଳେ। ଯଦି ସେ ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ଏହି ଦୀପ ଦାନ କରେ, ତେବେ ସେ ଶିବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ; ଏହି ଦୀପ ଲୋହା, ତାମ୍ବା, ଚାନ୍ଦି କିମ୍ବା ସୁନାର ହେଉ, ଫଳ ସମାନ। ଯିଏ ନିୟମାନୁସାରେ କିମ୍ବା ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ଦୀପ ଦାନ କରେ, ସେ ଦଶ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ଭଳି ଚମତ୍କୃତ ଯାନରେ ବସି ଶିବନଗରକୁ ଯାଏ। ଯିଏ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଶିବଙ୍କ ଆଗରେ ଘୃତ ଦୀପ ଦାନ କରେ କିମ୍ବା ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନିୟମାନୁସାରେ ପୂଜିତ ଦେଖେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯାଏ। ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ଆହ୍ୱାନ, ଉପସ୍ଥାନ, ସ୍ଥାପନା ଓ ପୂଜା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେ। ରୁଦ୍ର ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଆସନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଓ ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ପଞ୍ଚ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଭାବେ ଦିନେ ଦିନେ ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କ ଦେବତା ଉମାପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କ ଡାହାଣପାଖରେ ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ବିଶେଷ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଉତ୍ତରଦିଗରେ ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କ ଦେବତା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ପଞ୍ଚ ଥର ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଭାବେ ଯିଏ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଶିବ ସାୟୁଜ୍ୟ ଲାଭ କରେ। ଏହି ଭାବେ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜାର ବିଧି ସଂକ୍ଷେପରେ କହାଯାଇଛି। ଏହି ଉପଦେଶ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାସ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣି ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ। ଏହିଠାରେ ଦେବତାମାନେ କିପରି ପଶୁପତିଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି ନିଜର ପଶୁତ୍ୱ ଅବସ୍ଥା ଛାଡିଥିଲେ, ତାହା କହିବାକୁ ଅନୁରୋଧ ହେଉଛି। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ କୈଳାସ ଶିଖରେ, ଭୋଗ୍ୟ ନାମକ ନଗରରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଶିବଙ୍କ କୃପାରେ ସର୍ବଜ୍ଞଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳାର୍ଥେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ, ଗରୁଡ଼ାଙ୍କ କାନ୍ଧରେ ଚଢ଼ି, ଦେବତାମାନେ ଶିବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ହରି ଓ ଦେବମଣ୍ଡଳୀ ଏହି ମହାପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚି, ମହାଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ ଓ ଯମାଦି ଦେବତାମାନେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତକୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବାସୁଦେବ, ଗରୁଡ଼ାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ମେରୁ ପର୍ବତରେ ଚଢ଼ିଲେ। ଏହି ପର୍ବତ ଦୁଃଖ ହୀନ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭୋଗ ଦେଇଥିବା, ଚଉଞ୍ଚ ଚିତ୍କାରରେ ଗଞ୍ଜିଥିବା, ସର୍ପମାନଙ୍କ ଗୀତରେ ମଧୁର ଧ୍ୱନି ହେଉଥିବା, ଶିତଳ ପବନ ଓ ଜଳରେ ଭରିଥିବା, ଶାନ୍ତ ଛାୟାରେ ଢାକିଥିବା ଏବଂ ଚାରିପାଖେ ଉଦ୍ୟାନ ଥିବା ଏହି ପର୍ବତ ଦେବମଣ୍ଡଳୀଙ୍କୁ ମୁଗ୍ଧ କଲା। ଶତାଧିକ ମହଲ ଏହିଠାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ଭଳି ଚମକୁଥିଲା, ହଂସମାନେ ଦକ୍ଷ ଏବଂ ଶୋଭାୟମାନ ଭାବେ ଚାରିପାଖେ ଘୁରୁଥିଲେ, ଧବ, ଖଦିର, ପଳାଶ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛରେ ଏହି ପର୍ବତ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା। ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦେବବୃକ୍ଷ, କୁରବକ, ପ୍ରିୟକ, ତିଳକ, କଦମ୍ବ, ତମାଳ ଓ ଲତା ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିଥିଲା। ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କ ଦେବତା ଭବଙ୍କ ଖେଳାର୍ଥେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୈବ ନିବାସ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ଦେବମଣ୍ଡଳୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ର ସହିତ, ଏହି ନଗରକୁ ଦୂରରୁ ଦେଖି, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ମହିମାରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ, ନମସ୍କାର କଲେ। ଏହି ନଗର ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ, ଅସଂଖ୍ୟ ଗୁଣରେ ଶୋଭାମାନ, ମହାକାଇଳାସପତି ପ୍ରଥମ ଦେବତା ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଏହି ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ଅନେକ ନାରୀ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ସେନାପତିମାନେ ଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଅଜ ଓ ହରି ସହିତ ଏହି ମହାନଗର ଦ୍ୱାରକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ସୁନାର ମହଲ, ମଣିମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ବିମାନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଦୁର୍ଗ ଥିଲା। ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ବାହ୍ୟ ନଗର ଦେଖି, ହରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଏହି ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ନଗର ଉଚ୍ଚ ମହଲ ଓ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଭରିଥିଲା, ଚାରିଟି ଚମତ୍କୃତ ଦ୍ୱାର ଥିଲା। ଏହି ନଗର ହୀରା, ବେରିଲ୍, ମାଣିକ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ମଣିର ଜାଲରେ ଢାକିଥିଲା, ଝୁଲା ଓ ଘଣ୍ଟା, ଚାମର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ମୃଦଙ୍ଗ, ମୁରଜ ଧ୍ୱନି, ବୀଣା, ବାଂଶୀ ଧ୍ୱନି, ନୃତ୍ୟରତ ଅପ୍ସରା ଓ ଭୂତଗଣ ଏହି ନଗରକୁ ମନୋହର କରିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ନଗର ଭଳି ମହଲ ଏଠାରେ ଚକ୍ଷୁକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା। ସେଠାରେ ମହଲର ଶିଖରରେ ହଜାର ହଜାର ନଗର ନାରୀ ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ଚାଉଳ ନେଇ, ଭବଙ୍କୁ ଯେପରି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ସେପରି ହରିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଛଡ଼ାଇ ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ନାରୀମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ମଦରେ ମଗ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାହିଲେ। କେତେକ ଚଉଡ଼ା କଟି ନାରୀ ତୁରନ୍ତ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଆନନ୍ଦରେ ଚଳିଲେ ଏବଂ ଗୀତ ଗାଇଲେ; କେତେକ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି ମୃଦୁ ହସିଲେ। କେତେକ ଅଲ୍ପ ଢିଲା ଉପବସ୍ତ୍ର ଓ ଖସିଯାଉଥିବା କମରବନ୍ଧନ ସହ କ୍ରମେ ଚତୁର୍ଥ, ପଞ୍ଚମ, ଷଷ୍ଠ, ସପ୍ତମ ସ୍ୱରରେ ଗାଇଲେ। ଏହିପରି ଦ୍ୱାର ଅଟେଇ, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ମହାନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏହି ନଗର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୋଳାକାର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କୈଳାସ ଶିଖରରେ ବିରାଜିତ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ଭଳି ଚମତ୍କୃତ ମହଲରେ ଶୋଭିତ। ସବୁଦିଗରେ ସ୍ପଟିକ ଓ ସୁନାର ମଣ୍ଡପ ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ମଣିମାଳା ଗୃହରେ ଶୋଭିତ। ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଶୋଭାମୟ ଅଳଙ୍କାର, ମୂଳ ଓ ଉପଦ୍ୱାର, ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ଏହି ନଗର ଏକୋଣେଇଶ ପ୍ରକାର ଦୁର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଘେରାଯାଇଥିଲା। ଗୁପ୍ତ କୋଠରୀ, ଗୁପ୍ତ ଗୃହ, ଗୁହଙ୍କ ଉତ୍ତମ ନିବାସ ଓ ମୁକ୍ତାମାଳା ଓ ମନୋହର ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଗୃହ ଥିଲା।