ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଉଛି—"ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସଦା ପବିତ୍ର ଜଳ ଛିଟାଇବା ଓ ବିଶେଷ କରି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ ନାଶ କରିବା ପରି ଫଳ ମିଳେ। ଯଦି କେହି ଶିବ ମନ୍ଦିରରେ ଏକ ମାତ୍ର ଜନକୁ ହତ୍ୟା କରେ, ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କର୍ମର ଫଳ ପାଏ; ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଷ୍ପ ନଷ୍ଟ କରିବା ମଧ୍ୟ ସଦା କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପଶୁବଳି ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦଣ୍ଡିତ ହେବା କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ; କିନ୍ତୁ ଯୋଗୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ବିଧି ବା ନିଷେଧ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଯାହା ନିଷିଦ୍ଧ, ତାହାକୁ ଏଡ଼ି ହତ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସମସ୍ତ କର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରି, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ ନିରାସକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କେବେ ହତ୍ୟା ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ସେମାନେ ଯଦି ପାପ କରୁଥିବା ସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ସଦା ସମ୍ମାନିତ ହେବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ ପବିତ୍ର, ବିଶେଷ କରି ଅତ୍ରି ବଂଶର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ। ଅତ୍ରେୟ ବଂଶର ସ୍ତ୍ରୀକୁ ହତ୍ୟା କରିଲେ, ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପରି ମହାପାପ। ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ, ପାପିନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ହତ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କେହିଁ ମଧ୍ୟ, କୌଣସି ସମୟରେ, କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କୌଣସି ଯଜ୍ଞରେ ବଳି ଦେଉନ୍ତୁ ନାହିଁ, ସେମାନେ ପାପ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଜାତିରେ। ଆକୃତିରେ ଅପରୂପ ବା ରୂପବତୀ, ମେଳ ମେଳିନା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଦେଖାଇ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ହତ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେମାନେ ବେଦ ବାହ୍ୟ ବ୍ରତ ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି, ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତିର କ୍ରିୟାରୁ ବଞ୍ଚିତ, ସେହି ପାଖଣ୍ଡୀମାନେ ସହିତ ଦ୍ୱିଜମାନେ କଥା ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସେମାନେ ଛୁଆଁ କିମ୍ବା ଦେଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଦେଖିଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବା ପରି ହୁଏ। ଏହା ସତ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ରାଜାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଜନମାନେ ସେମାନେକୁ ବଧ କରିବା ଉଚିତ। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଦି କେହି ମନୁଷ୍ୟ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟବାନଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶ କରି, ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଯେମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ଦୁଃଖୀ ଓ କ୍ରୂର ହୁଅନ୍ତି, ଏହା ଏହି ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ମୂଳ କାରଣ। ଯେମାନେ ଦେବାଦିଦେବ ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ; ସେମାନେ ଏହି ଲୋକରେ ଭୋଗ କରି, ପରେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ପୁତ୍ର, ପତ୍ନୀ ବା ଘରରେ ମନ ଲାଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକଥର ମଧ୍ୟ ସଂଯୋଗରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଭଜିଲେ, ମହାତ୍ମାମାନେ ମଧ୍ୟ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲୋକରୁ ଦୂର ନୁହେଁ। ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ବିଦ୍ୱାନ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ହେ ମହାମୁନି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଅଳ୍ପ ଶକ୍ତି ସହିତ କିପରି ଏହି ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିପାରିବେ? ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରି ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେମାନେ କିପରି ପୂଜା କରନ୍ତି?" ମୁନି ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ଏହା ସତ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖି, ପୂଜି, କଥା ହେବା ସମ୍ଭବ। ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ନାହିଁ, ତାହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଯଦି ଅଯାଚିତ ଭାବେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଭଗବାନ ସେମାନେର ଭାବ ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ଦେନ୍ତି। ଯଦି କୌଣସି ଦୁର୍ବଳ ଦ୍ୱିଜ ଅପବିତ୍ର ହୋଇ ପୂଜା କରେ, ସେ ପିଶାଚ ଲୋକକୁ ଯାଇଥାଏ; ଯଦି ମନ ମୂଢ଼ ଓ କ୍ରୋଧିତ, ସେ ଦାନବ ଲୋକ ପାଏ। ଅନ୍ୟାୟୀ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ ପରେ ପୂଜା କଲେ, ସେ ଯକ୍ଷ ଭାବ ପାଏ; ଗାନ ପ୍ରିୟ ହେଲେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଲୋକ, ନୃତ୍ୟ ପ୍ରିୟ ହେଲେ ସେହିପରି। ଯେଉଁମାନେ ଖ୍ୟାତିରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି; ନିମ୍ନ ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ମଦରେ ଆସକ୍ତ, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ସେମାନେ ସୋମ ଲୋକକୁ ପାଉଛନ୍ତି। ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କଲେ ପିତୃଲୋକ, ପ୍ରଣବରେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ, ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବେ ପୂଜା କଲେ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକ ପାଉଛନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକଥର ଭକ୍ତି ସହିତ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ରୁଦ୍ରମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ପୂଜିଥିବା ଶୁଭ ଲିଙ୍ଗକୁ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଆସନରେ ଅବସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ଶିବଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଦେଖି, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ପବିତ୍ର ଓ ଧର୍ମଜ୍ଞାନ ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଆସନରେ ବସାଇବା ଉଚିତ। ଓଁକାର ମନ୍ଦାର ମଧ୍ୟରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସୋମ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ, ବୈରାଗ୍ୟ ଓ ଆଧିପତ୍ୟ ଯୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜିଥାନ୍ତି, ସେଠି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ଆଚମନୀୟ ଓ ଦିବ୍ୟ ଜଳ, ଘଏଁ ଓ ଦୁଧରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ଦହିରେ ସ୍ନାନ ଓ ନିୟମାନୁସାରେ ପବିତ୍ର କରି, ପୁନଃ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଓ ଚନ୍ଦନ ଆଦି ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ରୋଚନା ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଳ୍ବପତ୍ର, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଲୋଟସ ଦେଇ ପୂଜା କରାଯିବା ଉଚିତ। ନୀଳ କମଳ, ଶାଳୁକ, ନଦ୍ୟାବର୍ତ୍ତ, ମଲ୍ଲିକା, ଚମ୍ପକ, ଯାତି, ବକୁଳ, କରବୀର, ଶମୀ, ବୃହତ୍, ଅରଣ୍ୟ ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଅପାମାର୍ଗ, କଦମ୍ବ ଓ ସୁନ୍ଦର ଅଳଙ୍କାର ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚପ୍ରକାର ଧୂପ ଦେଇ, ପିଠା, ଦହି-ଭାତ, ମଧୁ ଓ ଘଏଁରେ ଭିଜା ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ। ପବିତ୍ର ଚାଉଳ, ମୁଗ ଭାତ, ଛଅ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ବା ଘଏଁରେ ପଞ୍ଚପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କରିପାରିବେ। ନିର୍ମଳ ଚାଉଳ ଏକ ଆଢ଼କା ମାତ୍ରାରେ ରାନ୍ଧି, ପରିକ୍ରମା କରି, ଶେଷରେ ପୁନପୁନି ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ। ଈଶାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ପୁନଃ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜି, ଈଶାନ, ପୁରୁଷ, ଅଘୋର, ବାମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସଦ୍ୟୋଜାତ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି, ଏହି ପଞ୍ଚମୂର୍ତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ମହାଦେବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଶିବପୂଜାରେ ଯେଉଁ ଗଛର ପୁଷ୍ପ ଓ ପତ୍ର ବ୍ୟବହାର ହୁଏ, ଗାଈ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଶିବ, ରୁଦ୍ର, ଶର୍ବ, ଭବ ବା ଅଜଜନ୍ମାଙ୍କୁ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନେ ଶିବସାୟୁଜ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି, ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ।