ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ବର୍ଣ୍ନିତ ହେଉଛି—ଏକ ଶିବ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଏବଂ ପରିକ୍ରମା କରିବା ରେ ଏକ ଶତ ଗୁଣ ମହାଫଳ ମିଳେ; ଏହାର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା ରେ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ। ଦୁଧରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଏହା ଏକ ଶତ ଗୁଣ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; ଦହିରେ ଏହା ହଜାର ଗୁଣ; ମଧରେ ଆଉ ଏକ ଶତ ଗୁଣ ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ। ଘୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାରେ ଫଳ ଅସୀମ ହୁଏ; ଚିନିରେ ଏକ ଶତ ଗୁଣ ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ। ଶିବ କ୍ଷେତ୍ର ନିକଟରେ ଏକ ନଦୀରେ ପହଞ୍ଚି ସ୍ନାନ କରିଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ଅତି ବଡ଼ ଫଳ ପାଇଥାଏ। ଯଦି କେହି ଏଠାରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ଭୋଜନ ତ୍ୟାଗ କରିଥାଏ, ସେ ଶିବ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଶିବ କ୍ଷେତ୍ର ନିକଟରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ନଦୀ ଅତି ଶୋଭାମୟ। ତଳାବ, କୂଆଁ, ଆଣ୍ଡ଼ା ମଧ୍ୟ ଶିବର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ମନ୍ତ୍ରଣା କରାଯାଏ। ତୀର୍ଥରେ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ଦ୍ୱିଜାତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପରି ଭୟଙ୍କର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପ୍ରଭାତରେ ଶିବ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ରୁଦ୍ର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ଫଳ ମିଳେ। ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଶିବ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଶିବର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ପାପର ଚାଦର ଫେଲିଦିଏ; ଦ୍ୱିଜାତି ତିନିଥର ସ୍ନାନ କରିଲେ କିମ୍ବା ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକଥର ମାତ୍ର ସ୍ନାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଶିବ ସାମ୍ୟ ଲାଭ କରିଥାଏ—ଏଥିରେ ଆଉ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ। ଏହିପରି ଦୀର୍ଘ ଅତୀତରେ ଏକ ବନ୍ଦର, ଏକ କୁକୁରକୁ ଦେଖି ଭୟଭିତ ହୋଇ ଶିବର ପବିତ୍ର ଜଳ ଦ୍ୱାରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ମରିଗଲା; ଏହିପରି, ଦ୍ୱିଜାତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଶିବର ଗଣନାୟକ ହେବାର ଫଳ ଲାଭ କଲା। ପ୍ରଭାତରେ ଦେବଦେବ ଶିବଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗ ରୂପରେ ଦେଖିଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ। ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ; ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରି ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଥାଏ। ମନ, ବାଣୀ ଓ କାୟ ଦ୍ୱାରା ପାପ, ବଡ଼ ଅପରାଧ ଓ ସାମାନ୍ୟ ପାପ ଯେତେ ହେଉ, ତୀର୍ଥର ସଂଧିରେ ଇଶାନ ଲିଙ୍ଗ ରୂପରେ ଦେଖିଲେ, ଏକ ମାସର ପାପ ତ୍ୟାଗ କରି ଶିବ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ। ଉତ୍ତରାୟଣ, ଦକ୍ଷିଣାୟଣ, ଏବଂ ବିଷୁବ ଦିନରେ ଉପାସନା କରିଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ। ଶୁଦ୍ଧ ଆଚରଣ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମନ୍ଦ ଚାଲିରେ ଦେବାଳୟକୁ ତିନିଥର ପରିକ୍ରମା କରିଲେ, ପ୍ରତି ପଦେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରିଥାଏ। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଶିବଙ୍କୁ ସଦା ବ୍ୟବହାର କରି ପ୍ରଶଂସା କରିଥାଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ଶିବ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ; ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଆଉ କିଛି କହିବାକୁ ଅବଶ୍ୟକ ନାହିଁ। ଏହା ସହିତ, ଗଈ ମୂତ୍ର ଏବଂ ଜଳରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଏକ ବୃତ୍ତ କିମ୍ବା କ୍ଷେତ୍ର ତିଆରି କରି, ମୁକ୍ତା, ନୀଳମଣି, ପଦ୍ମରାଗ, ଶୁଭ୍ର କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଏବଂ ମଣିର ଚୂରା ଦ୍ୱାରା, ଏହିପରି ହରିତାଳ, ସୁନା, ଚାନ୍ଦି ଓ ଏହି ରଙ୍ଗର ଚୂରା, ସାଧାରଣ ଚୂରା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏକ ପବିତ୍ର ପଦ୍ମ ଦଶ ହାତ ଚଉଡ଼ାରେ ମଣ୍ଡଳ ରେ ଅଙ୍କନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ନଉ ଶକ୍ତି, ପଞ୍ଚ, ଛଅ, ଆଠ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ; ଇଶାନଙ୍କୁ ଆଠ ଶକ୍ତି, ଦଶ ଦିଗରେ ଦଶ ଶକ୍ତି, ପ୍ରକୃତିରେ ଦଶ ଶକ୍ତି ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଆଉ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ। ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିଲେ ଭୂମି ଦାନର ଫଳ ମିଳେ; ଚାଉଳ ଚୂରା ଦ୍ୱାରା ଏକ ପଦ୍ମ ଅଙ୍କନ କରି ଏକ ଦରିଦ୍ର ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ବର୍ଣ୍ନିତ ସମସ୍ତ ଫଳ ଲାଭ କରିଥାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହିପରି, ଦ୍ୱାଦଶ ମଣ୍ଡଳ ଅଙ୍କନ କରିଲେ ଉତ୍ତମ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ। ମଣିର ଚୂରା ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱାଦଶ ରୂପ ଦେଇ ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ବସାଇ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ଲାନେଟ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଚାରିପାଖରେ ଦେଇ କିମ୍ବା ଦେଇନାହିଁ, ବ୍ୟକ୍ତି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ; ସାଧାରଣ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଷଟ୍କୋଣ ଆକୃତି ଚିତ୍ରିତ କରିବା ଉଚିତ। ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ ଦେବୀଙ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମ ରୂପ; ଡାହାଣ ଦିଗରେ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣ, ବାମ ଦିଗରେ ରଜସ୍ ଗୁଣ; ସାମ୍ନାରେ ତମସ୍ ରୂପ; ମଧ୍ୟରେ ଦେବୀ ଅମ୍ବିକା; ଡାହାଣ ଦିଗରେ ପଞ୍ଚ ମହାଭୂତ ଓ ପଞ୍ଚ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭୂତ; ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପଞ୍ଚ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ପଞ୍ଚ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଷଟ୍କୋଣ ମଣ୍ଡଳରେ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ୱୟଂ, ଅନ୍ତରାତ୍ମା, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ, ବୁଦ୍ଧି, ଅହଂକାର, ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱର ଉପାସନା କରିଲେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଏପରି ଏହି ସ୍ୱାଭାବିକ ମଣ୍ଡଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି; ଏବେ, ଦ୍ୱିଜାତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣର ଉପାୟ ଶୁଣ। ଏକ ଗଈ ଚାମର ଆକୃତିରେ ଗଈ ମୂତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚତୁର୍ଭୁଜ ମଣ୍ଡଳ ଚିତ୍ରିତ କରି, ନିୟମାନୁସାରେ ଜଳ ଛିଟିବା ପରେ ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ଉଚିତ। ଏହି ମଣ୍ଡଳକୁ ଛତା, ଆକର୍ଷଣୀୟ ଛତା, ଚମକିବା ବୁଲବୁଲା, ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୁନା ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରିବା ଉଚିତ। ଶୁଭ୍ର ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ, ଲାଲ ଓ ନୀଳ ଶାଳୁକ, ମଣି ମାଳା ଏବଂ ଝୁଲିଥିବା ଶୁଭ୍ର ପତାକା ଦେଇ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ଶୁଭ୍ର ମାଟିର ପାତ୍ର, ମସ୍ତ ଘଡ଼ା, ଫଳ ଓ ତରୁଣ ପତ୍ରର ମାଳା, ବୈଜୟନ୍ତୀ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଶୋଭିତ କରିବା ଉଚିତ। ପଚାଶ ଧାର ଦୀପ ଓ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଧୂପ ଦେଇ ଏକ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦ୍ମ ପଚାଶ ପତ୍ରରେ ଅଙ୍କନ କରିବା ଉଚିତ। ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଚୂରା କିମ୍ବା ଶୁଭ୍ର ଚୂରା ଦେଇ ଏକ ହାତ ଚଉଡ଼ାରେ ନିୟମାନୁସାରେ ଏହି ପଦ୍ମ ଚିତ୍ରିତ କରିବା ଉଚିତ। ପଦ୍ମର ଗର୍ଭରେ ଭବ ଦେବ, ଦେବଦେବ, ଦେବୀଙ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ; ପତ୍ରରେ ଅକ୍ଷର ଓ ରୁଦ୍ରମାନେ, ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଦେବା ଉଚିତ।