ଏଠାରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ଭକ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ପାରିଲେ। ସେହି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ତଥା ପାହାଡ଼ର ଝିଅ ଦେବୀ ପରିବେଷ୍ଟିତ କରିଛନ୍ତି। ଶିବ ଦୂର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ବୃଷବ ଧ୍ୱଜ ଧାରଣ କରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ସେହି ପରମେଶ୍ୱର ସଦା ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ସୋମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପାସିତ, ମାତୃମଣ୍ଡଳ ଓ ଋଷିମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ରହିଛନ୍ତି। ଭକ୍ତ ଭାବରେ ଏହି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେଉଁ ଫଳ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ, ତପ, ଦାନ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଉପାସନାର ଫଳ ସମାନ। ଏହି ଫଳ ଏକ ଶତ କୋଟି ଗୁଣା ଅଧିକ ମିଳେ, ତାହା ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତ ଶିବ ଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସମସ୍ତ ଜୀବର ବିଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ନୂତନ ସୃଷ୍ଟି ଆସିଲେ, ଭକ୍ତ ପୁନର୍ବାର ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ପାଇଥିବା, ନିର୍ବସ୍ତ୍ର, ଚାରି ଭୁଜା, ଧଳା ଶରୀର, ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ଏବଂ ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ବେଳ୍ଟ ପରି ଶୁଭିତ। ଭକ୍ତ ଭାବରେ ଦେବଦେବ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଖୋପରା ଧାରଣ କରି, କଳା ଏବଂ ଗୁଞ୍ଜି ଚୁଲି ଧାରଣ କରି, ଶିବ ସାଥିତ ସାଂଯୋଗ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଗଜପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଅମ୍ବା ସହିତ, ସଫଳତା ଦାତା, ଶ୍ୟାମ ବର୍ଣ୍ଣ, ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ଚନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁଭିତ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଶିବଙ୍କ ଚୁଲି କାକ ପଖ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭିତ, କଣରେ ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଅଲଙ୍କାର, ଶିଖରେ ସିଂହ ଚର୍ମ ଓ ଶରୀରରେ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି ଅଛନ୍ତି। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦନ୍ତ, ଗଦା ଧାରଣ କରି, ହାତରେ ଖୋପରା ଉଠାଇ, 'ହୁଁ' ଓ 'ଫଟ୍' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଚାରିଦିଗରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ। ଦୁଇ ହାତରେ ପଦ୍ମ ଚର୍ମ ଧାରଣ କରି, ଶଙ୍ଖ ଧାରଣ କରି, ହସି, ହଙ୍କାର ଏବଂ କଳା ସମୁଦ୍ର ପାନ କରିବା ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଭୂତ ଓ ଦୂତମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭିତ ଏହି ଦେବତା ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି, ଭକ୍ତ ଭାବରେ ଏହି ସ୍ଥାପନ କରି, ଅପରିମିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ। ସମସ୍ତ ବାଧାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶିବ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି, ଏଠାରେ ଜୀବ ବିଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଜିଏ ଜିଜ୍ଞାସା ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଛି, ସେ ରୁଦ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି; ସେହି ପରମ ଦେବ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର, ଚାରି ଭୁଜା, ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ହାତରେ ବର ଓ ଅଭୟ ଦେଉଥିବା, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରିଥିବା, ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ରୂପରେ ଅଲଙ୍କାରିତ ପରମେଶ୍ୱର। ଭକ୍ତିଭାବରେ ଏହି ସ୍ଥାପନ କରି, ଶିବ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି; ଏଠାରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ଅନିମା ଦିଆଯାଉଥିବା ଶକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ଯେଉଁଠି ଲକୁଳିଶ, ଶିବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ଶିଷ୍ୟ ଓ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ହାତ ଉଠାଇ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରୁଥିବା, ଭକ୍ତିଭାବରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶିବ ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏଠାରେ ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗ ସାଂଯୋଗ ଲାଭ କରି, ସେଉଁଠାରେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ଏହି ସ୍ଥାନ ପ୍ରାଚୀନ ଦେବତା ଓ ଅମରମାନେ ଅଭିଲାଷ କରିଥିବା, ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ମଶାନ ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ମାର୍କିତ ଦେବତା ପାଇଁ। ତିନି ରେଖା ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ବ୍ରହ୍ମା ଏକ ଜନ୍ୟ ତନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଚୁଲି ଦ୍ୱାରା ଧାରଣ କରିଥିବା। ଉପାୟ ବାମ ହାତରେ ଖୋପରା ଧାରଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବର, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶରୀର ଧାରଣ କରି, ପରମେଶ୍ୱର ଭାବରେ। ଭକ୍ତିଭାବରେ ଏହି ସ୍ଥାପନ କରି, ସଂସାର ଶମୁଦ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି; 'ଓଁ ନମୋ ନୀଳକଣ୍ଠାୟ' ଏହି ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଏକଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ, ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ। ଦେବଦେବ ଶିବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, ଶିବ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି; ଜଳନ୍ଧରା ଅନ୍ତକ, ସୁଦର୍ଶନ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବତା। ଜଳନ୍ଧରାକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରି, ଭକ୍ତିଭାବରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶିବ ସାଂଯୋଗ ଲାଭ କରନ୍ତି; ଏଠାରେ ଆଉ କୌଣସି ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ। ସୁଦର୍ଶନ ଦାତା ଦେବତା, ପୂର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଲକ୍ଷଣ ସହିତ, ଭକ୍ତ ଚକ୍ଷୁପୂଜା କରି ଉପାସନା କରନ୍ତି। ସ୍ଥାପନ କରି, ଭକ୍ତିଭାବରେ, ଶିବ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି, ନିକୁମ୍ଭଙ୍କ ପଦ୍ମପଦ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାଇ। ଅନ୍ୟ (ବାମ) ପଦକୁ ଭଲରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପାହାଡ଼ର ଝିଅକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତ୍ରିଶୂଳ ଟିପରେ କୁହୁନି ରଖି, ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ଘଂଟାବାଜା ତିଆରି କରି। ଅନ୍ଧକଙ୍କୁ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦେଖି, ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡାଇ, ଉଚିତ ରୂପ ତିଆରି କରି, ଶିବ ସାଂଯୋଗ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଦେବଦେବ ତ୍ରିପୁରା ନାଶକ ରୂପରେ, ଧନୁ ଓ ବାଣ ଧାରଣ କରି, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭିତ, ଉପସ୍ଥିତ। ଦେବତା ଚାରି ମୁଖ ଚାରିଏ ପାଖରେ ରଥରେ ବସିଥିବା, ଏହି ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଶିବ ନଗରକୁ ଯାଇ, ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି। ଏଠାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶଙ୍କର ଭାବେ କ୍ରୀଡ଼ା କରନ୍ତି; ଚାହୁଁଥିବା ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ସେଉଁଠାରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଗଙ୍ଗାଧର, ସୁବିଧାଜନକ ଭାବେ ବସିଥିବା, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମଧ୍ୟ। ଗଙ୍ଗା ସହିତ, ବାମ ଥାଇରେ ଅମ୍ବିକା, ଗଣେଶ, ତଥା ସ୍କନ୍ଦ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ରୂପବତୀ ଦୁର୍ଗା। ଭାସ୍କର ଓ ସୋମ, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଓ ମହେଶ୍ୱରୀ, କୌମାରୀ, ବୈଷ୍ଣବୀ, ଭାରାହୀ ଓ ବରଦା ଦେବୀ। ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଓ ଚାମୁଣ୍ଡା, ବୀରଭଦ୍ର ସହିତ, ଵିଘ୍ନେଶ, ଜିଏ ଜ୍ଞାନୀ ଶିବ ସାଂଯୋଗ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଲିଙ୍ଗ ରୂପ, ବିଶାଳ ଅଗ୍ନିମାଳାରେ ଆବୃତ, ଅବିନାଶୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରକୁ ମଧ୍ୟରେ ରଖି, ଲିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି। ଆକାଶରେ ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ବ୍ରହ୍ମା ହଂସ ରୂପରେ, ବିଷ୍ଣୁ ବରାହ ରୂପରେ, ଲିଙ୍ଗ ତଳେ, ତଳ ଦିଶାକୁ ମୁହଁ କରି।