ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁମାନେ ନିୟମ ଓ ବିଧିଅନୁସାରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସ୍କନ୍ଦ ସହିତ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକମାତ୍ର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଅସାଧାରଣ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି ଉପାସନାର ଫଳ ହେଉଛି, ସେମାନେ ଦଶ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବିହାର କରିଥାନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ରୁଦ୍ରକନ୍ୟାମାନେ ଏହି ରଥରେ ଅଛନ୍ତି ଓ ସଙ୍ଗୀତ-ନୃତ୍ୟର ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଯାତ୍ରା ଚାଲିଥାଏ। ଏଠାରେ ଯୋଗୀ ଶିବଙ୍କ ପରି ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଥାନ୍ତି। ସେମାନେ ଆମ, କୌମାର, ଈଶାନ, ବୈଷ୍ଣବ, ବ୍ରହ୍ମା, ପ୍ରଜାପତି, ଜନଲୋକ ଓ ମହସ୍ ଭଳି ଦେବତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ଅଭିଗମନ କରନ୍ତି। ସେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ ଅଧିକାର କରି, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏହିପରେ ସେମାନେ ମେରୁ ପହଞ୍ଚି, ଦେବତାଙ୍କ ନିବାସରେ ଏକ ପାଦ, ଚାରି ହାତ, ତିନି ଆଖି ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ସେମାନେ ବାମ ପାଖରେ ହରି, ଡାହାଣ ପାଖରେ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅଷ୍ଟାବିଂଶି କୋଟି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ପଞ୍ଚବିଂଶତିପ୍ରକୃତି ପୁରୁଷ ହୃଦୟରୁ, ପ୍ରକୃତି ବାମ ପାଖରୁ ଓ ବୁଦ୍ଧି ଚିତ୍ତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଅହଂକାରରୁ ଅହଂକାର, ତାହାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟରୁ ବିଷୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ—ଏସବୁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲୀଳା। ପାଦ ତଳରୁ ପୃଥିବୀ, ଗୁପ୍ତାଙ୍ଗରୁ ଜଳ, ନାଭିରୁ ଅଗ୍ନି, ହୃଦୟରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, କଣ୍ଠରୁ ସୋମ, ଭୃକୁଟିମଧ୍ୟରୁ ଆତ୍ମା, ମୂର୍ଧାରୁ ଦ୍ୟୁଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏଭଳି ଏହି ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ୍ ପ୍ରକଟ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ କ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ ସବ୍ୟପ୍ରକାର ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶିବ ସାୟୁଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ତିନିପାଦ, ସାତ ହାତ, ଚାରି ଶୃଙ୍ଗ, ଦୁଇ ମୁଣ୍ଡ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଏ, ଯାହା ବିଷ୍ଣୁଧାମରେ ପୂଜିତ। ସେଉଁଠାରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି ଶେଷରେ ପୃଥିବୀକୁ ଫେରି ଆସି, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ସାର୍ଥକତା ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ବୃଷଭାରୢୂଢ଼, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଦେବଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହିତ ସ୍ଥାପନା କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଦଶ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦିବ୍ୟଯାନରେ ବିହାର କରି, ଶିବଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେଠାରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ କହିବି, ଯେଉଁଠି ନନ୍ଦୀ, ଅମ୍ବା ଓ ସମସ୍ତ ଗଣସହିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନା କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ରଥ, ବୃଷଭ ଯୁକ୍ତ, ଅପ୍ସରାମାନେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯେଉଁଠି ଦେବଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଭକ୍ତ ଶିବନଗରକୁ ପହଞ୍ଚି ଗଣେଶତ୍ୱ ଲାଭ କରନ୍ତି। ସେଉଁଠାରେ ଶିବ, ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ସହିତ ହଜାର ହାତରେ, ସବୁଜାଣି, କିମ୍ବା ଚାରି ହାତରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ। ଏଠି ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୁନିମାନେ, ଦେବୀ ସହିତ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଥାନ୍ତି। ଏହି ଶିବ ସଦା ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ସୋମ ଓ ମାତୃଗଣ, ଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତିସହିତ ସ୍ଥାପନା କରାଯାଏ, ତାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ, ତପ, ଦାନ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଓ ଦେବପୂଜା ଫଳ ଏକାଠି ମିଳିଥାଏ। ଏହି ଫଳ କୋଟିଗୁଣ ହୋଇ, ଶିବଧାମ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ, ଏଠି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଲୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ନୂତନ ସୃଷ୍ଟି ଆସିଲେ, ସେମାନେ ପୁନଃ ମାନବ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି—ନଗ୍ନ, ଚାରି ହାତ, ଧଳା, ତିନି ଆଖି, ସର୍ପବଳୟଧାରୀ। ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତିସହିତ ଖପରଧାରୀ, କୁଞ୍ଚିତ କଳା କେଶ ଥିବା ଦେବଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନା କରାଯାଏ, ସେଠି ଶିବସାୟୁଜ୍ୟ ମିଳେ। ଏଠି ଦେବ, ହସ୍ତୀନାଥଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଅମ୍ବା ସହିତ, ଧୂସରବର୍ଣ୍ଣ, ରକ୍ତ ନେତ୍ର, ତିନି ଆଖି, ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ; କପୋତପତ୍ର କେଶ, ସର୍ପକୁଣ୍ଡଳ, ସିଂହଚର୍ମ ଉପରେ, ମୃଗଚର୍ମ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦନ୍ତ, ଗଦାଧାରୀ, ହାତରେ ଖପର, 'ହୁଁ' ଓ 'ଫଟ୍' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ ଉପରେ ଭୟାନକ ଧ୍ୱନି କରନ୍ତି। ପଦ୍ମଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ଦୁଇ ହାତରେ ଶଂଖ ଧରି, ହସି, ଗର୍ଜନ କରି, କଳା ସାଗର ପାନ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଭୂତଗଣ, ଗଣପତି ଦେବମାନେ ଚାରିପାଖରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା, ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତିସହିତ ସ୍ଥାପନା କରାଯାଏ, ସେଠି ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଉତ୍କ୍ରାନ୍ତ କରି ଶିବଧାମରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଏଠି ସେମାନେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଲୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଜିଜ୍ଞାସା ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ରୁଦ୍ରମାନେ ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏଠି ଚତୁର୍ଭୁଜ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ଦେବ, ଦୁଇ ହାତରେ ବର ଓ ଅଭୟ, ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ପଦ୍ମ, ସମସ୍ତ ଆଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଭାବରେ ଭକ୍ତିସହିତ ସ୍ଥାପନା କଲେ, ଶିବଧାମରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ, ଏଠି ଅନିମା ଆଦି ସିଦ୍ଧି ଉପଭୋଗ କରାଯାଏ। ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଯେଉଁମାନେ ସର୍ବଜ୍ଞ, ଲକୁଳୀଶ ଦେବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ଶିଷ୍ୟମଣ୍ଡଳ ସହିତ, ହାତ ଉଠାଇ ଉପଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଭକ୍ତିସହିତ ସ୍ଥାପନା କରି ଶିବଧାମକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି। ଏଠି ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏଠି ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ସ୍ଥାନ ପୂର୍ବ ଦେବତା ଓ ଅମରମାନେ ଅଭିଲାଷା କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ମୁଦ୍ରାଧାରୀ, ଶ୍ମଶାନ ଭସ୍ମ ଲେପିତ ଦେବ ପୂଜିତ। ତିନି ରେଖା ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ମାଳାଧାରୀ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଏକ ଜଟାଯୁତ ଉପବୀତ ଧାରଣ କରନ୍ତି—ଏହିପରି ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ।