ଏହି ଉତ୍ତମ ଗାଥାରେ, ବ୍ରହ୍ମାଦି ଦେବତାମାନେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାକ୍ତି ଓ ମହାନ୍ତି ସମ୍ମାନରେ ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି। ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ—"ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ନବ ତତ୍ତ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତି, ନବ ଓ ଅଷ୍ଟ ଆତ୍ମାର ଶକ୍ତି, ଅଷ୍ଟ ପ୍ରକାରରେ ଚମକୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଅଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତି ଅଷ୍ଟଭାବର ଅବତାର। ଆପଣ ସଠିଠି ତତ୍ତ୍ୱ ରୂପ, ଅଷ୍ଟଭାବ ବିଶିଷ୍ଟ, ଅଷ୍ଟ ଗୁଣରେ ବିବର୍ତ୍ତିତ ଏବଂ ଗୁଣମୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଗୁଣାତୀତ।" "ଆପଣ ମୂଳରେ ବିରାଜିତ, ନିତ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ବସିଛନ୍ତି, ନାଭିକୁ ଆଧାର କରି ସ୍ଥିତ ଏବଂ ହୃଦୟରେ ନାଦ ତୋଳନ୍ତି। ଗଳାରେ, ତାଳୁର ମୁହଁରେ, ଭୃକୁଟି ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣ ବିରାଜିତ। ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳରେ ଆପଣ ସ୍ଥିତ, ଶିବ ତଥା ଶିବମୂର୍ତ୍ତି, ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟର ରୂପ ଏବଂ ଛଅତିନି ଶକ୍ତିର ଅଭିନିଷ୍ଠାନ।" "ତିନିପ୍ରକାରରେ ବିଶ୍ୱକୁ ଆବୃତ କରି, ନିଦ୍ରିତ ସର୍ପ ଆତ୍ମା ରୂପେ ବିଦ୍ୟମାନ, ତିନି ରୂପରେ ସ୍ଥିତ ଏବଂ ତିନିପ୍ରକାର ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ରୂପରେ ଆପଣ ପ୍ରକାଶିତ।" "ସଦାଶିବ, ଶାନ୍ତ ସ୍ୱରୂପ, ପିନାକ ଧାରୀ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଶରଣଦାତା ଏବଂ ସଦ୍ୟୋଜାତକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ଅଘୋର, ବାମଦେବ, ତତ୍ପୁରୁଷ ଏବଂ ଇଶାନଙ୍କୁ ମୁଁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର କରେ।" "ତିରିଶି ତଜ୍ଜ୍ୱଳ୍ୟ, ଶାନ୍ତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ଅନନ୍ତ ନାଥ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ଏକଚକ୍ଷୁ, ଏକ ରୁଦ୍ର, ତିନି ରୂପଧାରୀ, ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ, ମୁକୁଟଧାରୀଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।" "ଅନନ୍ତ ଆସନରେ ବସିଥିବା, ଅନନ୍ତ ଏବଂ ଶେଷ ନାଶକ, ଶୁଦ୍ଧ, ବିଶାଳ ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଅଙ୍ଗ ଧାରୀଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ଶୁଦ୍ଧ ଆସନରେ ବସିଥିବା, ଶୁଦ୍ଧ ଅର୍ଥ ଏବଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର ମୂର୍ତ୍ତି, ଯୋଗର ଆନ୍ତରିକ ଆସନରେ ବସିଥିବା, ଯୋଗୀ ଏବଂ ଯୋଗଦାତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।" "ଯେପରି ବିଧିନିଷ୍ଠ ଧାନ୍ୟ ଭଳି ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ନିତ୍ୟ ବସିଥିବା, ପ୍ରତ୍ୟାହାର ରୂପେ, ପ୍ରତ୍ୟାହାରରେ ନିରତ ଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଧାର ରୂପେ ନିର୍ବିକଳ୍ପ, ଧାରଣା ଭାବେ, ଧାରଣାରେ ନିରତ ଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।" "ଧାରଣାରେ ନିମଗ୍ନ ଥିବା ଭକ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ଧ୍ୟାନ ଏବଂ ଧ୍ୟାନର ମୂର୍ତ୍ତି, ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ଯୋଗ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।" "ଧ୍ୟାନର ବିଷୟ, ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ, ଧ୍ୟାନ ଏବଂ ଧ୍ୟାନୀ ଏବଂ ଧ୍ୟାନର ଅର୍ହ, ଧ୍ୟାନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧ୍ୟାନର ବିଷୟ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧ୍ୟାନର ଅର୍ହ ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।" "ଧାରଣା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ, ଧାରଣାର ମୂର୍ତ୍ତି, ନିର୍ବିଷୟକ ସ୍ଥିତିର ରୂପ ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।" "ହେ ରୁଦ୍ର, ଆଜି ଆପଣ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକକୁ ଦଗ୍ଧ କରି ଉଠାଇଛନ୍ତି; ତିନିପୁର ନାଶକ ଆପଣଙ୍କୁ କିଏ କେମିତି ସ୍ତୁତି କରିପାରିବ? ମୁଁ କିପରି ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିପାରିବି, ଯେଉଁ ନିଜେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ?" "ଭକ୍ତି, ସନ୍ତୋଷ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ରୂପ ଦେଖି ମରଣଶୀଳ ଓ ଅମର ଦେବତା, ଦେବଗଣ ଓ ସିଦ୍ଧମଣ୍ଡଳୀ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ହେ ଗଣପତି ନାଥ।" "ଆପଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ମାତ୍ରରେ ତିନିପୁର ଓ ତିନି ଲୋକ ଦହିଯାଏ; ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ସେନା କରି ଏକ କ୍ଷଣରେ ତାହାକୁ ଦଗ୍ଧ କଲେ ଏବଂ ପରେ ବାଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।" "ତିନିପୁର ଧ୍ୱଂସ ପାଇଁ ରଥ, ବଡ଼ ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବାଣ ତିଆରି ହେଲା; ମୋ ଏବଂ ଦେବଗଣ-ସିଦ୍ଧମାନେ ଅନେକ ପ୍ରୟାସ କଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଫଳ ହେଲା ନାହିଁ।" "ରଥ, ସାରଥି, ଦେବସ୍ରେଷ୍ଠ ହରି, ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର, ପିତାମହ—ଏହା ସବୁ ଆପଣଙ୍କେ; ତେଣୁ ମୁଁ କିପରି ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିପାରିବି, କେବଳ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ନମସ୍କାର କରିପାରିବି।" "ଆପଣଙ୍କର ଅନନ୍ତ ପାଦ, ଅନନ୍ତ ବାହୁ, ଅନନ୍ତ ମୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଶେଷ ନାଶକ ଶିବ; ଅନେକ ରୂପର ଧାରୀ, ଆପଣଙ୍କୁ କିପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିପାରିବି, କିପରି ସ୍ତୁତି କରିପାରିବି?" "ପୁନଃପୁନଃ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯିଏ ସବୁ ଜାଣନ୍ତି, ଶିବ, ରୁଦ୍ର, ଶର୍ବ, ଭବ; ମୂଳ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଅତିସୂକ୍ଷ୍ମ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅର୍ଥର ଜ୍ଞାନୀ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା।" "ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତ ଦେବ-ଦାନବଙ୍କ ଧାରକ, ଲୋକନାଶକ, ବିଧାତା, ଦେବ ଓ ଦାନବପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱକାରୀ, ଦାତା, ଶାସକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ନାୟକ ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।" "ଵେଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାତ, ଶୁଦ୍ଧ, ଵେଦଜ୍ଞମାନେ ସଦା ଯାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଵେଦର ସାର ଭବ, ଶେଷ, ମଧ୍ୟ ଏବଂ ମଧ୍ୟର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।" "ଅନାଦି, ଅନନ୍ତ, ଶୂନ୍ୟ ନୁହେଁ, ସାକାର ଓ ନିରାକାର, ଲିଙ୍ଗର ମୂର୍ତ୍ତି, ଲିଙ୍ଗରେ ସ୍ଥିତ, ଵେଦର ଦେହ ଏବଂ ତାହାର ଉତ୍ସ ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।" "ମୁଣ୍ଡଛେଦୀ ରୁଦ୍ର, ମୋ ପୂର୍ବଜ ଦେବତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ରୂପ, ମୋ ଯଜ୍ଞ ବିନାଶ ଦେଖି ଆପଣ ମୋ ନଖର ଟିପ୍ପାରେ ପୃଥିବୀକୁ ଛୁଁଇଲେ।" "ହେ ଦେବଦେବ, ଦେବ-ଦାନବଙ୍କ ନାଥ, ଆପଣଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ! ଦେହ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେବମାନେ ସହିତ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା, ତଥାପି ଆପଣଙ୍କର ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ନିରାକାର।" "ଏକ ଥୁଳ, ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଏକ ଅତିସୂକ୍ଷ୍ମ, ସାକାର ଓ ନିରାକାର, ଦୃଶ୍ୟ, ଶବ୍ଦ, ପ୍ରଭୁ, ଧ୍ୟାନୀ, ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନନ୍ୟ।" "ସ୍୵ପ୍ନରେ ଦେଖିଥିବା ବସ୍ତୁ ତଥାପି ଅଗ୍ରାହ୍ୟ, ଦେଖାଯାଏ ମନେ ହୁଏ; ତାହାର କୌଣସି ରୂପ ନାହିଁ, ନ ଦେବତାଙ୍କ ନାୟକ—ଯାହାକୁ ଦେବମାନେ ଚେଷ୍ଟା କରି ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାହାକୁ କିପରି ଦେଖିପାରିବି?" "ହେ ଦେବଦେବ, ଆପଣଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି କେଉଁଠି ଏବଂ ଆମେ କେଉଁଠି? ଭକ୍ତି କେଉଁଠି, ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କେଉଁଠି? ତଥାପି, ହେ ନାଥ, ଭକ୍ତିସହିତ ଦୁଃଖିତ ବ୍ରହ୍ମାକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।