ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତିରିଶି ଦେବତା, ତିନି ଶତ ଦେବତା, ତିନି ହଜାର ଦେବତା ଏବଂ ଏହା ପରି ଅନେକ ଦେବତାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାତାମାନେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ମାତାମାନେ ଏବଂ ଜୀବମାନଙ୍କର ମାତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ। ସେହି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଚାରିଉଁପାଖରେ ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ସେଉଁଠି ଭଗବାନ୍ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାରିଉଁପାଖରେ ଅପରାଜିତ ରୂପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ—ଏକ ନିର୍ମଳ ଆକାଶରେ ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାନ୍ଦ ଭଳି। ଏହି ସମୟରେ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଖରେ ତାଙ୍କର ଜନାନୀ ଗିରିଜା, ଶକ୍ତିମୟୀ ଗୌରୀ, ଭବଙ୍କ ଶକ୍ତି ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ସେ ଶୁଭ ଦେବୀ ଏକ ସୁବৰ্ণ ମୁଦ୍ରା ଦେଇ, ହାତରେ ଚାମର ଧରି, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ମହାଶକ୍ତି ଭଗବାନଙ୍କ ରୂପ ଅମ୍ବିକା ସହିତ, ଅଗ୍ନି ଭସ୍ମରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇ, ଆକାଶରେ ହାଲୁକା ମେଘ ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ଶିବଙ୍କ ମୃଦୁ ରୂପ, ଚାନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ, ସୁବৰ্ণ ଧନୁ ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଭଳି ଆକାଶରେ ଚମକୁଥିଲା। ଉପରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଶୁଭ ଚାଞ୍ଚଳ, ମଣିର ରେଖାରେ ମିଶି, ଉଦୟ ଚାନ୍ଦ୍ରର ଅଭିଜ୍ଞ ଚକ୍ର ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା। ଶିବଙ୍କ ଗାଁରେ ଲାଲ ମାଳା ଓ ଶୁଭ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର ଲଟକିଥିଲା, ଚାଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ, ମଣିମୟ ପର୍ବତରୁ ଗଙ୍ଗା ଝରିବା ଭଳି। ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା, ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଶିବଙ୍କ ମନ୍ଦାର ମୁଦ୍ରା ପାଦରେ ନମସ୍କାର କରି, ଅମ୍ବିକା ସହିତ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ତିନିଟି ସହରକୁ ଗଲେ। ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଭଗବାନ ଚିନ୍ତା କରି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜଗତର ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳକୁ ଦହି ପାରିବେ, ତେଣୁ ତିନିଟି ସହର ଦହିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ କିଛି ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କୁ ଚାରିଉଁପାଖରେ ଦେବମାନେ ଏହି କଥା କହିଲେ: "ଏହି ଶକ୍ତି ହରାଇ ନାହିଁ କି?" ତେବେ ଶିବ ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏକ ଖେଳ ଭଳି କରୁଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟଥା ଏତେ ଆଡମ୍ବର କାହିଁକି? ତିନିଟି ସହର ନିକଟରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନନ୍ଦୀ ଓ ତାଙ୍କ ଗଣମାନେ, ଗଣେଶ ଓ ତାଙ୍କ ଗଣମାନେ, ଦେବୀ ସହିତ ମେରୁ ପର୍ବତର ଆଠଟି ଶିଖର ଭଳି, ଦେବତାଙ୍କ ଚାରିଉଁପାଖରେ ଦେବମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ତିନିଟି ସହରର ମାନ୍ୟତା ଏକ ନୂତନ ବିଶ୍ୱ ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା, ରାଜା, ଦେବତା, ଦିବ୍ୟ ଜୀବ ଓ ତିନିପ୍ରକାର ବଡ଼ ଋଷିମାନେ ଏଠି ଥିଲେ। ତେବେ ଶର୍ବ ଧନୁକୁ ତାଣି ଏବଂ ପାଶୁପତ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ସହରକୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ରୁଦ୍ର ମହାଧନୁକୁ ତାଣିଥିବା ସମୟରେ, ସହରମାନେ ଏକତାରେ ଆସିଗଲା। ତିନିଟି ସହର ଏକ ହେବା ସମୟରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ସାହ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ, ଶିଧ୍ଧ, ଏବଂ ମହାଋଷିମାନେ ଅଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତି ଭଗବାନ୍ ଶିବଙ୍କୁ ବିଜୟ ଜୟ କଥା କହି ଉଚ୍ଚ୍ୱାସ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭଗାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ନାଶ ଘଟିବାର କଥା କହି, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ଉମାପତି ତାଙ୍କ ଖେଳ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। "ମହାଦେବ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଉଚିତ, କାରଣ ଆଦି ଦେବତା ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେବତାମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ନିମିତ୍ତ କରି ଅଛନ୍ତି।" ତଥା, "ଏହି ଦେବତାମାନେ ଧର୍ମିକ, ପୂର୍ବ ଦେବତାମାନେ ପାପୀ; ତେଣୁ ଏଠି ଏହି ଖେଳ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ।" "ଭଗବାନ, ଏଠି ଚାରିଉଁପାଖରେ ଦେବମାନେ, ଧନୁ, ବାନ, ଦେବତାମାନେ, ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା କିଛି ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ।" "ପୁଷ୍ୟ ଯୋଗ ଆସିଲେ, ଦେବତାମାନେ ଯାଇନଥିବା ସମୟରେ ତିନିଟି ସହର ଦହିବା ଉଚିତ।" "ତିନିଟି ସହରକୁ ଶୀଘ୍ର ଦହିବା ଉଚିତ," ଏହିପରି ଭଗବାନ ଚିନ୍ତା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଭଗବାନ ବିରୂପାକ୍ଷ ତିନିଟି ସହରକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭସ୍ମ କରିଦେଲେ; ସୋମ, ବିଷ୍ଣୁ, କାଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ସମସ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧନୁରେ ବସି, ଭଗବାନ୍ଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, କହିଲେ: "ଭଗବାନ୍, ଏକ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତିନିଟି ସହର ଦହିଦେଲେ।" "ଆମ ପାଇଁ ଧନୁର ବାନ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ," ଏହିପରି ତ୍ରିପୁରାର୍ଦ୍ଧନ ହସି, ଧନୁର ତାଣ୍ଡା ମୁଛିଦେଲେ। "ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭଗବାନ୍ ଧନୁକୁ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଣି ବାନ ଛାଡ଼ିଲେ; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବାନ ତିନିଟି ସହରକୁ ଦହି ଶେଷ କଲା।" ତିନିଟି ସହର ଦହିବା ପରେ, ଦେବମାନେ ଭଗବାନ୍ଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଦେବମାନେ ଓ ଦେମନମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପରେ ଦେଖିଲେ। ଏହି ବାନ ଏବଂ ଏହି କାଳରେ, ଯେଉଁଠି ମାନବମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଦେମନମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁମାନେ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି। ତେବେ ଏହି କ୍ରିୟା ଶକ୍ତିରେ ଗଣପତି ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ର ଓ ଗଣପତି ନିର୍ବିକଳ୍ପ ରହିଲେ। ଭୟରେ, ଦେବୀ ହିମବତ କନ୍ୟା ଏବଂ ଦେବମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଇ, ଭଗବାନ୍ଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତେବେ ଭଗବାନ୍ ଦେବମାନେ ପ୍ରତି "ଏହି କଣ?" ବୋଲି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଚାରିଉଁପାଖରେ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରାଳଙ୍କ ନନ୍ଦୀକୁ, ରାଜା ପର୍ବତ କନ୍ୟା ଜନ୍ମାନ୍ତୁକୁ, ପର୍ବତର କନ୍ୟା ପୁତ୍ର ଲୋକକୁ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବମାନେ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ସହିତ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଭବ, ତ୍ରିପୁରାଶତ୍ରୁ ଭଗବାନ୍ଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। "ଦେବମାନଙ୍କ ନାଥ, ମହାଦେବ, ଜଗତର ନାଥ, ଆନନ୍ଦ ଦେବାର ଅମର ଦାତା, ଦୟା କରନ୍ତୁ।" "ପଞ୍ଚମୁଖୀ ରୁଦ୍ର, ପଞ୍ଚକୋଟି ରୂପ ଧାରୀ, ତିନି ସ୍ୱରୂପରେ ଉପବିଷ୍ଟ, ଜ୍ଞାନର ସାର୍, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ଅଘୋର ରୂପ, ଅଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତିର ସାର, ଦ୍ୱାଦଶ ରୂପର ସ୍ୱଭାବ ଧାରୀ, ଶିବ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନ ନମସ୍କାର।