ଏକ ସମୟରେ, ହଜାର କିରଣରେ ଜଳମାନ, ବିପ୍ରଳୟକାରୀ ଦେବତାଙ୍କ ଓ ଦାନବଙ୍କ ମହାପ୍ରଭୁ, ପ୍ରଭୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଦିପ୍ତି ଦେଖାଇଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ଯାନରେ ଚଢି ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ରଙ୍ଗ ହଳଦୀ ଫୁଲର ପତ୍ର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଏମିତି ହଜାର କିରଣରେ ଜଳମାନ ମହାପ୍ରଭୁ ସୁମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ଉତ୍କଳନ କରିଥିବା ପରି । ହଜାର ଆଖି ଥିବା ଦେବତା, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗଜରାଜରେ ଚଢି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଗଲେ ଏବଂ ନଗର ନାଶ କରିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଏଠାରେ ଗରୁଡ଼ ମଧ୍ୟ ସର୍ପମାନଙ୍କ ପରି ଗଲେ । ସିଦ୍ଧମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ବୀର ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା ଅଗ୍ରଣୀମାନେ ଚାରିପାଶରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିଜୟ ହୋଇବାର ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଫୁଲରେ ମଣ୍ଡିତ କରିଥିଲେ । ହଜାର ଆଖି ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ମାଆ ତାଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଁ କରିଥିବା ପରି ଭକ୍ତି ସହିତ ନମସ୍କାର କରିଥିଲେ । ଯମ, ଅଗ୍ନି, କୁବେର, ବାୟୁ, ନିରୃତି, ଜଳର ମହାପ୍ରଭୁ, ଈଶାନ ଏବଂ ଭବ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ । ବୀରଭଦ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୃଷଭରାଜରେ ଚଢି ରଥର ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ କଣ୍ଡୁଆ ଚୁଲ ଥିବା ସେନାମାନେ ଘେରି ରଖିଥିଲେ । ସେ ନଗର ନାଶ କରିବାକୁ ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ତ୍ରିଅମ୍ବକ, ମହାକାଳ, ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଏକ ଅନ୍ୟ ମହାଦେବ ପରି ତାଙ୍କର ସେବା କରିଥିଲେ । ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ତାଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ସେନାମାନେ ରଥରେ ସେବା କରିଥିଲେ । ସ୍କନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧମାନେ ଓ ଚାରଣମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କର ସେନା ନେଇ, ପର୍ବତରାଜ ପରି ଦେବତାଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀମାନେ ଘେରି ରଖିଥିବା, ହାତୀ ଓ ଅଗ୍ନିରୁ ଜନ୍ମିତ ସେନା ସହିତ ଆସିଥିଲେ । ଗଣେଶ, ବିଘ୍ନର ନିବାରକ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ବିଘ୍ନ-ନିବାରକ ଦେବତା ଏବଂ ତାଙ୍କ ବିଘ୍ନ-ନିବାରକ ସେନା ସହିତ ଈଶାନ ଦିଗକୁ ଗଲେ । ସେ ସମୟରେ କାଳୀ, ରାତିର ଅନ୍ଧକାର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ତ୍ରିଶୂଳ ହାତରେ ଧରି, ଖପର ଦେଇ ସଜି, ଏହାକୁ ହାଲାଇ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ରକ୍ତ ପାନ କରି ମଦମତ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ଚାଲିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଆଖି ମଦରେ ଘୁରୁଥିଲା, ଭୂତ ଓ ଦେବସେନା ଘେରି ରଖିଥିଲେ, ହାତୀର ଚାମରେ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଢାକି ରଖିଥିଲେ, ଗଣପତିଙ୍କ ଆଗରେ ଚାଲିଥିଲେ । ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ଯକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟାଧର, ନାଗରାଜ ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀମାନେ ଦେବୀ ପର୍ବତରାଜ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିଜୟ ଜୟ ଚିତ୍କାର କରି ନମସ୍କାର କଲେ । ଦେବମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ନାଶକ ମାତୃମାନେ, ଦେବସେନା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ନିଜ ଯାନ, ପତାକା ଓ ସେନା ସହିତ ରଥକୁ ଗଲେ । ଦୁର୍ଗା, ଜନ୍ତୁରାଜରେ ଚଢି, ଅଗ୍ରହଣୀୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅନେକ ହାତ ନେଇ, ଅଙ୍କୁଶ, ତ୍ରିଶୂଳ, ପାଶ, କୁଟାର, ଚକ୍ର, ଖଡ଼, ଶଙ୍ଖ ଶସ୍ତ୍ର ଧରି, ହଜାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଆଖି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଯୁବା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦେବୀ ଦାନବମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଗଲେ । ତାପରେ, ତ୍ରିପୁର ଦେବତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ, ଦେବସେନାର ଅଗ୍ରଣୀମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସିଂହ, ରଥ ଓ ବୃଷଭ ସହିତ ଆଗକୁ ଗଲେ । ହାଳ, ତଳ, ମୁସଳ, ଗଦା, ପର୍ବତ ଶିଖର ଧରି, ପର୍ବତ ପରି ଦେବତା ଓ ସେନାମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଗକୁ ଗଲେ । ଏପରି, ଇନ୍ଦ୍ର, ପଦ୍ମଜ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତା ଏବଂ ସେନା ଅଗ୍ରଣୀମାନେ ଚାରିପାଶରୁ ବିଜୟ ଶବ୍ଦ କରି, କ୍ରୌନ୍ଚ ମୁକୁଟ ଦେଇ ଶୁଭ ଲୋକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ । ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଲଠି ଧରି, ଜଟା ଚୁଲ ନେଇ ନୃତ୍ୟ କଲେ; ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣ ଆକାଶରେ ଫୁଲ ବର୍ଷା କଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତ୍ରିପୁର ନଗରକୁ ଜୀବନ ଦେଲେ । ଦେବସେନା ଓ ଦିବ୍ୟ ଦେବତା ଘେରି ରଖି, ଭୃଙ୍ଗୀ ସହିତ, ସମସ୍ତ ସେନାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁ, ଯୋଗୀ, ତ୍ରିପୁର ନାଶ କରିବାକୁ ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପରି ଉତ୍କଳନ କଲେ । ତାପରି ଅନେକ ଦେବତା: କେଶା, ଅବସ୍ତ୍ର, ମହାକେଶା, ମହାଜ୍ୱର, ସୋମବଲ୍ଲୀ, ସବର୍ଣା, ସୋମପା, ସେନକା; ସୋମଧୃକ୍, ସୂର୍ଯ୍ୟବାଚା, ସୂର୍ଯ୍ୟପେଷଣକା, ସୂର୍ଯ୍ୟାକ୍ଷା, ସୂରିନାମା, ସୁନ୍ଦର ଦେବତା; ପ୍ରକୁଡା, କକୁଦନ୍ତା, କମ୍ପନା, ପ୍ରକମ୍ପନା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ରଜୟା, ମହାଭୀର, ଭୀମକା; ଶତ ଆଖି, ପଞ୍ଚ ଆଖି, ହଜାର ଆଖି, ବଡ଼ ପେଟ, ଯମର ଜିଭା, ଶତ ଘୋଡ଼ା, ଗଳା ଧରିଥିବା, ଗଳାରେ ଉପାସ୍ୟ; ଦୁଇ ଶିଖର, ତିନି ଶିଖର, ପାଞ୍ଚ ଶିଖର, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡିଆ, ଅର୍ଧମୁଣ୍ଡିଆ, ଉଚ୍ଚ, ପିଶାଚ ମୁଖ, ପିନାକା ଧାରୀ; ପିପଳ ଗଛରେ ବାସ କରୁଥିବା, ଅଙ୍ଗାର ଖାଇଥିବା, ଢିଲା, ଢିଲା ମୁଖ, ପାଦରେ ଆଖି, ଅଜନ୍ମା, ମଙ୍ଗଳ ପରି; ଛାଗ ମୁଖ, ଘୋଡ଼ା ମୁଖ, ହାତୀ ମୁଖ, ଉପର ମୁଖ—ଏହିପରି ବିଶେଷତା ବିହୀନ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଥିଲେ । ଏମିତି ଅନେକ ଦେବତା, ସୋମ ସହିତ, ସେନା ସହିତ, ହଜାର ହଜାର ଉତ୍କଳନ ଶକ୍ତିର ରୁଦ୍ରମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଘେରି ରଖି, ତିନି ନଗରକୁ ଜଳାଇବାକୁ ଗଲେ । ତେତିସ୍ଟି ଦେବତା, ତିନି ଶତ ଦେବତା, ତିନି ହଜାର ଦେବତା ଚାରିପାଶରୁ ଆସିଥିଲେ । ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାତୃମାନେ, ସେନା ମାତୃମାନେ, ଜୀବମାନଙ୍କ ମାତୃମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଥିଲେ । ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଶୋଭା ପାଉଥିବା ଗଣପତି, ରଥର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ନିର୍ମଳ ଆକାଶର ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୀପ୍ତିମାନ । ତାପରେ ଦେବୀ, ପର୍ବତରାଜ କନ୍ୟା ଗିରିଜା, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସହିତ ଦାହିନାରେ ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଗୌରୀ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଭବଙ୍କ ଶକ୍ତି ପରି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଶୁଭ ଦେବୀ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସହିତ ଦାହିନାରେ ଦ୍ଵିପ୍ତିମାନ ହେଲେ, ହାତରେ ଯକ୍-ପୁଛ ଚାମର ଧରି, ହଳଦୀ ଫୁଲ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ । ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିର୍ମଳ ରୂପ, ଭସ୍ମରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅମ୍ବିକା ସହିତ, ଆକାଶର ଧଳା ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ବିଜୁଳି ଦୀପ୍ତି ପରି ଦେଖାଗଲା । ଅନ୍ଧାରା ଆକାଶରେ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ପରି ଦୀପ୍ତି, ମେରୁ ପର୍ବତରେ ଜଗତର ଦୀପ୍ତି, ଶାମ୍ଭୁଙ୍କ ମୃଦୁ ରୂପ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ସୁନା ଧନୁ ନେଇ ।