ସମୟର ଦାହଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନି ସେହି ଦେବତାଙ୍କର ମୁହଁ ଭାବରେ ପ୍ରକଟ ହେଲା; ବିଷରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ବାୟୁ ତାଙ୍କର ଘୋଡା ଭାବରେ କଥାହେଲା। ଏଭଳି ଦିବ୍ୟ ରଥ, ଧନୁ, ବାଣ, ରଥୀ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାୟକ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ତିଆରି କରି, ଭବ ଦେବତା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଯୋଗାଇ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଅସ୍ଥାପନ କଲେ, ଯାହା ହେବାକୁ ଦିନି ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ କମ୍ପି ଉଠିଲା। ମୁନିମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, କବିମାନେ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ନୃତ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ଉପହାର ଦେବାର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରି, ଶ୍ରୀମନ୍ତ ଭବ ଦେବତା ରଥରେ ରଥୀଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯେଉଁ ରଥ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଜୀବମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା। ବେଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଘୋଡାମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନିମିଳି ଭୂମିରେ ପଡିଯିବା ସମୟରେ, ପୃଥିବୀର ଅଧିଷ୍ଠାତା ଭଗବାନ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୂଢ଼ା ରୂପ ଧାରଣ କରି ଘୋଡାମାନେକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଉଠାଇ ଦଣ୍ଡାଇଲେ; ପରବର୍ତ୍ତୀ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦୂଢ଼ା ରାଜା ପୁଣି ଭୂମିରେ ଗୁଡିଯିବା ସମୟରେ, ଭଗବାନ ତାଙ୍କର ହାତରେ ବାଣ ଧରି ଘୋଡାମାନେକୁ ଉଠାଇ ଦେବତାଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ ଶୁଭ ରଥକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ଏପରେ, ଘୋଡାମାନେ ମନ ଓ ବାୟୁର ତୀବ୍ରତାରେ ଦୂତି କରି, ପ୍ରାଚୀନ ଆକାଶରେ ବସିଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବମାନେକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଯାଇଥିଲେ। ତାପରେ, ଭଗବାନ ରୁଦ୍ର ଦେବତାମାନେକୁ ଦେଖି କହିଲେ: "ପ୍ରାଣୀମାନେ ପ୍ରତି ନାୟକତ୍ୱ ମୋତେ ଦିଆଯାଇଛି; ତେଣୁ ଆସୁରମାନେକୁ ମୁଁ ବଧ କରିବି।" ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୀବମାନେକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ତିନି କହିଲେ: "ଏହି ଜୀବତ୍ୱ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ, ଏହା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ।" ଏହି ଜ୍ଞାନୀ ଦେବତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ ଜୀବତ୍ୱ ଅବସ୍ଥାର ଭୟରେ ଉଦାସ ହେଲେ। ଏହି ଦେବତାମାନେର ଭାବ ଜାଣି, ଭଗବାନ କହିଲେ: "ଏହି ଜୀବତ୍ୱ ଅବସ୍ଥାରେ ତୁମେ ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ, ଜ୍ଞାନୀ ଦେବତାମାନେ। ଏବେ ଶୁଣ, ଜୀବତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତି କିପରି ହେବ: ଯିଏ ଦିବ୍ୟ ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବେ, ସେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ।" "ଏହି ଜୀବତ୍ୱ ଅବସ୍ଥା ନିଶ୍ଚିତ ଓ ପ୍ରକାଶିତ; ଯିଏ ମୋର ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ, ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ, ଅର୍ଦ୍ଧ ବର୍ଷ କିମ୍ବା ତିନି ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ।" "ଯିଏ ଏହି ପୂଜା କରାଇବେ, ସେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ; ତେଣୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ, ତୁମେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।" ଦେବତାମାନେ ଶିବଙ୍କୁ "ତଥା" କହି ଅନୁମୋଦନ କଲେ; ତେଣୁ, ଦେବ, ଆସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତେ ଭଗବାନଙ୍କ ଜୀବତ୍ୱ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି। ରୁଦ୍ର, ପ୍ରାଣୀମାନେର ନାୟକ, ଏହି ଜୀବତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତି ଦାତା; ଯିଏ ଏହି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବେ, ସେ ଜୀବତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିପାରିବେ। ଏହି ବ୍ରତ କରିଲେ, ଅଧିକ ପାପୀ ହେବା ନୁହେଁ—ଏହା ଶାସ୍ତ୍ରର ନିଶ୍ଚିତ ନିଷ୍କର୍ଷ। ଏହି ସମୟରେ, ଅସାଧାରଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଶୁ ଭିନୟକ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନଥିବାରୁ, ଦେବତାମାନେକୁ ଅଟକାଇ କହିଲେ: "ଏହି ଜଗତରେ ଶୁଦ୍ଧ ଭୋଜନ ଓ ପାନରେ ମୋତେ ପୂଜା କରିବା ଛଡ଼ା, କେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ, ଦେବତା କିମ୍ବା ଦାନବ ଉନ୍ନତି ଲାଭ କରିପାରିବେ?" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, ଶିବଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ମୁଁ ଯେଉଁଠି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ, ତାଁଠି ଅବରୋଧ ସୃଷ୍ଟି କରିବି, ଦେବତାମାନେ।" ତେଣୁ, ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଭୟଭିତ ହୋଇ, ଭିନୟକଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଭୋଜନ, ପାନ, ପିଠା, ଲଡ଼ୁ ଦେଇ ଗଣେଶଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ: "ଆମେ ସଦା ବିଘ୍ନରୁ ମୁକ୍ତ ରହିପାରିବା।" ଏହି ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ ଅଙ୍କ ଭରି ଘୁଂଘୁଂ ଘ୍ରାଣ କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏହି ମହାପୁଜ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଏହିପରେ, ଦେବତାମାନେ, ଗଣପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଗଣପତି, ଗଣପତିଙ୍କ ନାୟକମାନେ, ଏବଂ ପାହାଡ଼ର ରାଜାଙ୍କ ଧନୁ ସହିତ, ତିନି ନଗର ଦାହ କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବ, ସିଦ୍ଧ, ଦିବ୍ୟ ଜୀବମାନେ, ମହେଶ୍ୱର, ଏବଂ ଗଣପତିଙ୍କ ନାୟକମାନେ ନନ୍ଦିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ଯାନରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଦେବତାମାନେ ଓ ଗଣପତିଙ୍କ ନାୟକମାନେର ମଧ୍ୟରେ, ନନ୍ଦି ପାହାଡ଼ର ରାଜା ପରି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ମୃତ୍ୟୁର ନିବାସ ନଗରକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଗଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ, ବୃଷ, ଘୋଡାରେ ଚଢ଼ି, ଦେବତା, ଗଣପତିଙ୍କ ନାୟକମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗଣପତିମାନେ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଚିହ୍ନ ନେଇ ଯାଇଥିଲେ। ସେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅକ୍ଷୟ ରଖି, ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ତିନି ନଗରକୁ ଦାହ କରିବାକୁ ଗଲେ। ସେହି ଦେବତା, ହଜାର କିରଣ ଭାସ୍କର, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେର ନାୟକ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ଯାନରେ ବସି, ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ, ଯେପରି ହଜାର କିରଣ ଭାସ୍କର ସୁମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ଉପରେ ଯାଇଥିବା। ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବତାମାନେର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହାତୀର ରାଜାରେ ଚଢ଼ି, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଡାହାଣ ଦିଗରେ ତିନି ନଗରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଗଲେ; ଗରୁଡ଼ ମଧ୍ୟ ସର୍ପମାନେ ପରି ଯାଇଥିଲେ। ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଶୂର ବିର ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଦେବତାମାନେର ନାୟକମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି "ବିଜୟ" କହି ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫୁଲ ମାଡ଼ିଥିଲେ। ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ମାତା ପୁଅ ପରି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ନମନ କଲେ। ଯମ, ଅଗ୍ନି, କୁବେର, ବାୟୁ, ନିରୃତି, ଜଳର ନାୟକ, ଈଶାନ ଓ ଭବ ମଧ୍ୟ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ବୀରଭଦ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୂଢ଼ା ରାଜାରେ ଚଢ଼ି ଦିବ୍ୟ ରଥର ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ କେଶ ଧାରଣ କରିଥିବା ଅନୁୟାୟୀମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ସେ ତିନି ନଗର ଧ୍ୱଂସ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେର ଦେବତା, ତ୍ରୟମ୍ବକ, ମହାକାଳ, ଅସୀମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ, ଅନ୍ୟ ମହାଦେବ ପରି ଅଛି। ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ତାଙ୍କର ଅନୁୟାୟୀମାନେ ସହିତ ରଥରେ ସେବା କଲେ।