ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ରଥର ବିଶେଷତା ବିବର୍ଣ୍ନ କରାଯାଉଛି—ଏହାର ଘଣ୍ଟି ହେଉଛି ମନ୍ତ୍ର, ଅକ୍ଷରଗୁଡିକ ହେଉଛି ଏହାର ପାଦ, ଏବଂ ଆଶ୍ରମଗୁଡିକ ହେଉଛି ଏହାର ଆଧାର। ଏହାର ସୀମା ସତ୍ୟରେ ଅସୀମ, ଏହା ହଜାର ଫଣାରେ ଶୋଭିତ। ଦିଗଗୁଡିକ ଏହାର ଚକ୍ର, ତଥା ମଧ୍ୟଦିଗଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଚକ୍ର ଭାବରେ ଅଛି। ପଦ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ମଣିମୟ ଧ୍ୱଜଗୁଡିକ ଏହାର ପତାକା। ଚାରି ମହାସାଗର ଏହି ରଥର ଦୋରି ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନିତ, ଗଙ୍ଗା ଆଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀମାନେ ଏହି ରଥକୁ ଏକାଧିକ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଚାମର ହାତରେ ଧରି ଏବଂ ନାରୀ ରୂପରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଏଠାରେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥର ଶୋଭା ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ। ସାତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଧାପ ଅଛି; ଏହି ରଥର ସାରଥି ହେଉଛି ପୂଜ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା, ଏବଂ ଦେବମାନେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନିତ। ଏହାର ଅଙ୍କୁଶ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ଓଂ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମର ଦେବତା, ଲୋକାଲୋକ ପର୍ବତ ଏହି ରଥକୁ ଚାରିପାଖରେ ଢାଙ୍କି ରଖିଛି। ମନର ବାହ୍ୟ ଅସମ ପର୍ବତ ଅତି ଶୋଭାମୟ, ଏହି ରଥକୁ ଉପରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପର୍ବତମାନେ ଏହାର ନାକ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନିତ। ତଳା, କପୋତ, କାପୋତ—ସମସ୍ତ ତଳ ଭାଗର ବାସିନ୍ଦାମାନେ; ମେରୁ ପର୍ବତ ଏହି ରଥର ମହାଛତା, ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱ ଢୋଲ। ପର୍ବତର ମହାପ୍ରଭୁ ଏହି ରଥର ଧନୁ, ତାର ହେଉଛି ସର୍ପର ମହାପ୍ରଭୁ; ଏହି ଧନୁର ତାର ସମୟର ରାତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁସୂତି କରେ। ଘଣ୍ଟି ହେଉଛି ବେଦର ଅବତାରା ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ, ବାଣ ହେଉଛି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବିଷ୍ଣୁ, ଏବଂ ବାଣର ମୁଣ୍ଡ ହେଉଛି ସୋମ। ସମୟର ଦାହଜନ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଏହି ରଥର ମୁହଁ, ବିଷ ଜନିତ ବାୟୁ ଏହି ରଥର ଘୋଡା ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନିତ। ଏଭଳି ଦିବ୍ୟ ରଥ, ଧନୁ, ବାଣ, ସାରଥି, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା, ଜଗତର ମହାପ୍ରଭୁ, ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଭବ ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ସହିତ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପିତ କରି ଯାଇଥିଲେ। ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଗାୟକମାନେ ସ୍ମାନ କରି, ତାଲ ଓ ନୃତ୍ୟ କୁଶଳ ଅପ୍ସରାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏହି ଦେବମାନେ ଦାନବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯାଇଥିଲେ, ଏବଂ ଚାରିପାଖରେ ଜଗତର ଜୀବମାନେ ଏହି ରଥରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ବେଦ ଜନିତ ଘୋଡାମାନେ ମୁଣ୍ଡ ଦେଇ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲେ; ତେବେ ଭୂମିର ଅଧିଷ୍ଠାତା ପ୍ରଭୁ ବୃଷଭରାଜ ରୂପ ଧରି ସେମାନେକୁ ଏକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଉଠାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବୃଷଭରାଜ ଆଉଥରେ ଗୁଡ଼ି ମାରି ଭୂମିରେ ପଡିଗଲେ। ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ହାତରେ ବାଣ ଧରି ଘୋଡାମାନେକୁ ଉଠାଇ, ଦେବତାଙ୍କ ଉକ୍ତିରେ ଶୁଭ ରଥକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଲେ। ସେ ଘୋଡାମାନେକୁ ମନ ଓ ବାୟୁ ସମ ତ୍ୱରାରେ ଦୀର୍ଘ ଆକାଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବମାନେ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରଭୁ ରୁଦ୍ର ଦେବମାନେକୁ ଦେଖି କହିଲେ: "ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିକାର ମୋତେ ଦିଆଯାଇଛି; ତେଣୁ ମୁଁ ଦାନବମାନେକୁ ବିନାଶ କରିବି।" ଦେବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରାଣୀ ଭାବରେ ଅଲଗା ଅବସ୍ଥା ସ୍ଥାପିତ କରି, ଏହି ଦାନବମାନେକୁ ବିନାଶ କରିବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ, ଏହି ଉତ୍ତମ ଦେବମାନେ। ଏହି ଶିବଙ୍କ ଜ୍ଞାନମୟ ଉକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ପ୍ରାଣୀ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥା ପାଇବାର ଭୟରେ ଉଦାସ ହୋଇଗଲେ। ତାଙ୍କ ମନସ୍ଥିତି ଜାଣି, ଦେବତା କହିଲେ: "ଏହି ପ୍ରାଣୀ ଭାବରେ ଭୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ, ଉତ୍ତମ ଦେବମାନେ।" "ପ୍ରାଣୀ ଭାବରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବା ଉପାୟ ଶୁଣ: ଯେଉଁଠି ଦିବ୍ୟ ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବେ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ।" "ଏହି ପ୍ରାଣୀ ଭାବ ସତ୍ୟ ଏବଂ ଘୋଷିତ; ଯେଉଁଠି ମୋର ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପ୍ରାଣୀ ଭାବରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ, ଉତ୍ତମ ଦେବମାନେ—ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ, ଅର୍ଧ ବର୍ଷ, କିମ୍ବା ତିନି ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟମରେ।" "ଯେଉଁଠି ସେବା କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରିବେ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ; ତେଣୁ, ଉତ୍ତମ ଦେବମାନେ, ଏହି ଉତ୍ତମ ଦିବ୍ୟ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର।" ଦେବମାନେ ଶିବଙ୍କୁ "ତଥା" କହି ଅନୁମୋଦନ କଲେ; ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ଦେବ, ଦାନବ, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରାଣୀ ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି। ରୁଦ୍ର, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମହାପ୍ରଭୁ, ପ୍ରାଣୀ ଭାବରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ; ଯେଉଁଠି ପ୍ରାଣୀ ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀ ଭାବ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବେ। ଏହି ବ୍ରତ କରିଲେ, ଆଉ ଅଧମ ନୁହେଁ—ଏହା ଶାସ୍ତ୍ରର ନିଶ୍ଚିତ ନିର୍ଣ୍ଣୟ। ଏହି ସମୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଶୁ ବିନାୟକ, ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନଥିବାରୁ, ସେ ଦେବମାନେକୁ କହିଲେ: "ମୋତେ ଏହି ଜଗତରେ ଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନରେ ପୂଜା କରିନାହିଁ," "ମନୁଷ୍ୟ, ଦେବ, କିମ୍ବା ଦାନବ ମଧ୍ୟ କିଏ ସଫଳତା ପାଇପାରିବ? ତେଣୁ, ଏହି ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, ଦେବମାନେ ମୁଁ ବାଧା ତିଆରି କରିବି, ଦେବମାନେ, ଯେଉଁଠି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଚେଷ୍ଟା କରିବେ।" ଏହି ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଭୟରେ ଏହି ପ୍ରଭୁକୁ ପୂଜା କଲେ। ଖାଦ୍ୟ, ପାନ, ଏବଂ ଲଡୁ, ମିଠା ଦେଇ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରି: "ଆମେ ସଦା ବାଧା ମୁକ୍ତ ରହିବା ପାଇଁ ଚାହୁଁ।" ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଅଙ୍କ ଦେଇ ଘ୍ରାଣ କରି, ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଏହିପରେ, ଦେବମାନେ, ଗଣପତି, ଗଣମାନେ, ପର୍ବତପତି ଧନୁ ସହିତ, ତିନି ନଗରକୁ ଦାହ କରିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ। ମହେଶ୍ୱର, ଦେବମାନେ, ଦିବ୍ୟ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ, ଗଣମାନେ, ନନ୍ଦି ନେତୃତ୍ୱରେ ତାଙ୍କ ନିଜ ଯାନରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଦେବମାନେ ଓ ଗଣମାନେର ଆଗରେ, ନନ୍ଦି ପର୍ବତରାଜ ଭଳି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି, ମୃତ୍ୟୁର ନଗରକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଉତ୍ତମ ହାତୀ, ବୃଷଭ, ଘୋଡାରେ ଆରୋହଣ କରି, ଦେବମାନେ, ଗଣପତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗଣମାନେ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଚିହ୍ନ ସହିତ ଯାଇଥିଲେ। ସେ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅକ୍ଷୟ ରଖି, ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ତିନି ନଗରକୁ ଦାହ କରିବାକୁ ଗଲେ।