ଏହି ସମୟରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅନେକ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ବିଶିଷ୍ଟ ତେଜସ୍ବୀ କୁମ୍ଭୋଦର ତାଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଭୟକୁ ଅନୁଭବ କରି, ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କରି ଦୌଡ଼ି ଯାଇଲେ; କିଛି ଋଷି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତା ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ତାଳିକା ମଧ୍ୟରେ କଶ୍ୟପ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, “ଅହ୍, ଏହି ଭାଗ୍ୟର ଶକ୍ତି!” ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ। ଅନ୍ୟ କିଛି ଦ୍ୱିଜମାନେ କହିଲେ, “ଅସୁଭ ଭାଗ୍ୟର ଦ୍ୱାରା ଆମର କାର୍ଯ୍ୟ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି,” ଏବଂ ହୃଦୟରେ ସ୍ୱଳ୍ପ ଭକ୍ତି ରଖି, “ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର,” ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ। ଏହାପରେ, ମହାଦେବଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଋଷି କପର୍ଦୀ ନନ୍ଦି, ତ୍ରିଶୂଳ, ମାଳା, ଗଦା, କୁଣ୍ଡଳ, ବାଙ୍ଗି, ମୁଷଳ ଧରି, ସୁନ୍ଦର ଧଳା ବୃଷ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ତାଙ୍କର ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ଯାତ୍ରା କରିଲେ। ନନ୍ଦିଙ୍କୁ ଦେଖି, କୁମ୍ଭୋଦର ମଧ୍ୟ ଶିର ନମାଇ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ସହିତ ଯାଇଲେ। ତେଜସ୍ବୀ ନନ୍ଦି ବୃଷର ଉପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ, ବୃଷର ଝଣ୍ଡା ଭଳି ଶୋଭା ପାଇଲେ। ତାଙ୍କ ଗଣମାନଙ୍କ ସହିତ, ଗଣମାନଙ୍କ ନାୟକ ଭବ, ମেঘ ଭଳି ଦଶ ଯୋଜନା ରାସ୍ତା ଉପରେ ମୁକୁତ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ହେଇ ଗଲେ। ଏହି ଧଳା ଛତା ପର୍ବତରୁ ଆକାଶ ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା; ଏହାର ଭିତରେ ଉତ୍ତମ ମୁକୁତ ମାଳା ଥିଲା। ଏହା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଗଙ୍ଗା ଦେବୀ ଶ୍ୱର୍ଗରୁ ଅବତରଣ କରିଥିବା ଭଳି ଦେଖାଗଲା; ଏହି ଶୋଭାମୟ ଗଣପତିଙ୍କୁ ଦେଖି ଦିବ୍ୟ ଡ଼ମ୍ରୁ ଶୁଭ ଶବ୍ଦରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ। ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଋଷିମାନେ ଶିବଙ୍କ ଗଣପତିଙ୍କୁ ଶୁଭ ବାଣୀରେ ସ୍ତୁତି କରିଲେ, ଆଶାକାଙ୍କ୍ଷୀ ବର ଦେବାର ନାୟକ ଭବଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଭବଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ତ୍ୱଚା କୁଣ୍ଡି ହେଲା; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଦିବ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଫୁଲ ବର୍ଷା କରିଲେ। ଆକାଶରୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଅର୍ପଣ ବର୍ଷା ହେଲା ନନ୍ଦିଙ୍କୁ; ଏହି ବର୍ଷାରେ ନନ୍ଦି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ ସତ୍ୟ ସନ୍ତୋଷ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ନନ୍ଦି ଓ ଭବ, ଚନ୍ଦ୍ରରୁ ଆତରିତ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ବୃଷର ପଛ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ। ଆକାଶ ତାରାମୟ ଭଳି ଭରିଗଲା; ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ନନ୍ଦି ବୃଷର ପଛ ଉପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ଯିପରି ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ର ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୋଭା ପାଏ, ସେପରି ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ର ସହିତ, ଏହି ରୂପରେ ନନ୍ଦିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତେବେ ସେମାନେ, ଗଣମାନଙ୍କ ନାୟକ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତା, ଅନ୍ୟ ଏକ ରୁଦ୍ର ଭଳି, ଏହିପରି ନମସ୍କାର କରି ସ୍ତୁତି କରିଲେ: “ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା, ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବା, କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ଗଣମାନଙ୍କ ନାୟକ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ନାୟକ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆପଣ ସଦା ଆଶ୍ରୟ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ, ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା, ବେଦମାନଙ୍କ ନାୟକ, ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାତ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ବଜ୍ରଧାରୀ, ତୁଣ୍ଡରେ ଗର୍ଜନ, ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ବଜ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ରକ୍ତ ରଙ୍ଗର, ରକ୍ତ ଚକ୍ଷୁ, ରକ୍ତ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକ ଦେଇଥିବା, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶେନାପତି, ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ନାୟକ, ଭୂତମାନଙ୍କ ନାୟକ, ଲୋକମାନଙ୍କ ନାୟକ, ପାପ ନାଶକ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ରୁଦ୍ର, ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ନାୟକ, ଭୟଙ୍କର ପାପ ନାଶକ, ଶିବ, ଶାନ୍ତ ଭାବରେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭକ୍ତ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।” ଏହିପରି ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣି, ଗଣମାନଙ୍କ ନାୟକ, ଶିବଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଶାମ୍ଭୁଙ୍କ ରଥ, ରଥଚାଳକ, ଧନୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣ ବିଷୟରେ କହିଲେ। “ତମେ ଶ୍ରମ କରି ଚେଷ୍ଟା କର; ତ୍ରିପୁର ନାଶ ଭାବି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ସହିତ ଉଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କର।” ଏହାପରେ, ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତା ଶିବଙ୍କ ରଥ ତିଆରି କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତାପରେ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ରଥ ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥିଲା। ଏହି ରଥ ସମସ୍ତ ଜୀବରୁ ଗଠିତ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥିଲା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ। ରଥର ଡ଼ାହାଣ ଚକ୍ର ରବି, ବାମ ଚକ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର; ଡ଼ାହାଣ ଚକ୍ରରେ ବାରୋଟି କ୍ଷୁଦ୍ର, ବାମ ଚକ୍ରରେ ଶୋଳେଇଟି କ୍ଷୁଦ୍ର। ଏହି ଚକ୍ରମାନେ ଉପରେ ବାରୋଟି ଆଦିତ୍ୟ ବିନ୍ୟାସିତ ଥିଲେ; ବାମ ଚକ୍ରରେ ଶୋଳେଇ ଚନ୍ଦ୍ରର କଳା ଥିଲା। ତାରାମାନେ ବାମ ଚକ୍ରର ଭୂଷଣ ଭଳି ଥିଲେ; ଛଅ ଋତୁ ଚକ୍ରମାନଙ୍କ ଧାଡ଼ି ଥିଲେ। ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟ ଅଂଶ, ମନ୍ଦରା ରଥ ଶରୀର; ପଶ୍ଚିମ ଓ ପୂର୍ବ ପର୍ବତ ଏହି ରଥର ଆକ୍ଷ ଭାବରେ ଗଣାଯାଇଥିଲେ। ମୂଳ ଭିତି ମେରୁ ପର୍ବତ; କେସରା ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ ଏହାର ଉପସ୍ଥାପନା; ଏହି ରଥର ଗତି ବର୍ଷ; ଦକ୍ଷିଣାୟନ ଓ ଉତ୍ତରାୟନ ଚକ୍ରମାନଙ୍କ ଯୋଗ। ଏହି ରଥର ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବନ୍ଧୁରା; କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଂଶ କଳା; ବିଭାଗ କାଷ୍ଠା; ଖୁଟି ଆକ୍ଷ; ଏକା ଅଂଶ ଦଣ୍ଡ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଂଶ ଓ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଂଶ ଏହାର ଅଂଶ; ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ମାପ ଲଭା; ଆକାଶ ଏହାର ଆବରଣ; ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁଇଟି ଝଣ୍ଡା। ଧର୍ମ, ବୈରାଗ୍ୟ, ଦଣ୍ଡ ଏହି ରଥର ଦଣ୍ଡ; ଯଜ୍ଞ ଏହି ଦଣ୍ଡରେ ଆଧାରିତ; ଅର୍ପଣ ଏହାର ସଂଯୋଗ; ପଞ୍ଚାଶଟି ଅଗ୍ନି ଏହାର ଧାତୁ। ଦୁଇ ଯୁଗ ଅଂଶ ଧର୍ମ ଓ କାମ; ନିର୍ଗୁଣ ଦଣ୍ଡ ଏହାର ପଥିକ; ଜ୍ଞାନ ଏହାର ବାଁଶର ଦଣ୍ଡ। କୋଣ ଅହଂକାର; ପଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ଶକ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଏହାର ଚାରିପାଖର ଭୂଷଣ। ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଗତି ଏହାର ନିଜ; ବେଦ ଏହାର ଘୋଡ଼ା; ଅଙ୍ଗ ଭୂଷଣ; ଛଅ ଉପଅଂଶ ଏହାର ଶୋଭା। ପୁରାଣ, ନ୍ୟାୟ, ମୀମାଂସା, ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଏହି ରଥର ବସ୍ତ୍ର ଭଳି ଏହାକୁ ଆବୃତ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣରେ ଚିହ୍ନିତ।