ଗଙ୍ଗା ଓ କୃତ୍ତିକା ମାନେ, ବିଶେଷଭାବରେ ସ୍ୱାହା ମା, ଶିବଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରି ଉନ୍ମୁକ୍ତ କଥା କହିଲେ । ଏହିପରି ଜଗତ୍ ଜନନୀଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ ଶିବଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଇଲା । ଏଶାନ ଦେବ, ସ୍କନ୍ଦଙ୍କର ମୁହଁର ଅମୃତ ଚାହିଁ, କେବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇପାରିଲେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କର ମନ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉପରେ ନଥିଲା, ଯେଉଁମାନେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦମିତ ହେଉଥିଲେ । ଶିବ, ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ତାଙ୍କୁ ଘ୍ରାଣ କରି, ନୃତ୍ୟ କରି କହିଲେ, "ମୋ ପୁଅ!" ଏହି ଚଞ୍ଚଳ ଶିଶୁ, ଦୁଃଖ ହରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ, ମଧୁର ଭାବରେ ନୃତ୍ୟ କରିଲେ । ତାଙ୍କ ସହ ଅନ୍ୟ ଗଣପତିମାନେ ମଧ୍ୟ ନୃତ୍ୟ କରିଲେ; ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ଜୀବ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ନୃତ୍ୟ କରିଲେ । ସମସ୍ତ ନାଗମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରିଲେ; ଗଣମାନେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ଶ୍ରୀବଦନ କରିଲେ, ମାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ । ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଫୁଲର ବର୍ଷା କରିଲେ; ନୃତ୍ୟର ଅମୃତ ଚାହିଁ, ପାର୍ବତୀ ଓ ପରମେଶ୍ୱର, ନନ୍ଦୀ ଓ ଗଣପତିମାନେ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଅନୁଭବ କରିଲେ । ତାପରେ, ନନ୍ଦୀ, ଷଣ୍ମୁଖ ଓ ପାର୍ବତୀ ସହିତ ଦିବ୍ୟ ନିବାସକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ; ଭବ, ମେଘ ଦେହର ନିକଟ, ଏକ ମେଘ ଅନ୍ୟ ମେଘରେ ମିଶିଯିବା ପରି, ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ । ଦ୍ୱାରପାଳ ରୂପେ ଦେବତାମାନେ ଜ୍ଞାନୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖରେ ଦଉଡିଲେ; ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଲେ, ତେବେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅଳ୍ପ ଚିନ୍ତା ରହିଗଲା । ଏହି ସମୟରେ, ଦେବତାମାନେ ଏକାଅପରକୁ ଦେଖି ଅସ୍ଥିର ହେଲେ, କେହି କହିଲେ, "ଆମେ ପାପୀ," କେହି କହିଲେ, "ଆମେ ଅଭାଗୀ" । ଦେବତାମାନେ କେହି କହିଲେ, "ଦୈତ୍ୟ ମୁଖ୍ୟମାନେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ," କେହି କହିଲେ, "ଏହି ତାଙ୍କ ପୂଜାର ଫଳ," ଅନ୍ୟ କେହି ଏହାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଲେ । ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଦେବତାମାନେ ରବାବ ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୁମ୍ଭୋଦର ତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡରେ ଘାତ କଲେ । ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ ଆତଙ୍କିତ ହୋଇ, ଚିତ୍କାର କରି ଦଉଡିଗଲେ; କିଛି ଋଷି ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲେ । କଶ୍ୟପ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଦେବତାମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦେଖି, "ଅହ, ଏହି ହେଉଛି ଭାଗ୍ୟର ଶକ୍ତି!" ବୋଲି କହିଲେ । ଅନ୍ୟ କିଛି ଦ୍ୱିଜମାନେ କହିଲେ, "ଅଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଆମର କାର୍ଯ୍ୟ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଗଲା," ଏବଂ ହୃଦୟରେ ଅଳ୍ପ ଭକ୍ତି ରଖି, "ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର," କହିଲେ । ଏହିପରେ, କପର୍ଦୀ ନନ୍ଦୀ, ମହାଦେବଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ତ୍ରିଶୂଳ, ମାଳା, ଗଦା, କୁଣ୍ଡଳ, ଚୂଡ଼ା ଓ ମୁଷଳ ଧାରଣ କରି, ସୁନ୍ଦର ସ୍ୱେତ ବୃଷ୍ଣ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଯାତ୍ରା କଲେ । ଏହି ସମୟରେ, କୁମ୍ଭୋଦର ନନ୍ଦୀକୁ ଦେଖି ଶିର ନମାଇ, ତାଙ୍କ ସହ ଦଉଡିଗଲେ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନନ୍ଦୀ ବୃଷ୍ଣ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଚମକିଲେ । ଗଣମାନେ ସହିତ, ଗଣପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଭବ ମେଘ ଉପରେ ଚଲି ଦଶ ଯୋଜନ ଦୂର ଯାଇ, ମୁକୁତ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଲେ । ପାହାଡ଼ର ସ୍ୱେତ ଛତା ଆକାଶ ପରି ଚମକିଲା; ତାହାର ଭିତରେ ମୁକୁତ ମାଳା ଥିଲା । ଏହି ଛତା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଗଙ୍ଗା ଆକାଶରୁ ଆସିବା ପରି ଚମକିଲା; ଗଣପତିଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦିବ୍ୟ ଡ଼ାକ ଚମକି ଉଠିଲା । ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଶବ୍ଦ କରିଲେ; ଗଣପତିଙ୍କୁ ଶୁଭ ଶବ୍ଦରେ ସ୍ତୁତି କରିଲେ, ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥିବା ପ୍ରଭୁ । ଦେବତାମାନେ ଭବଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ଚର୍ମ ହାର୍ଷରେ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲା, ଏବଂ ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଦିବ୍ୟ ଜୀବମାନେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଫୁଲ ବର୍ଷା କଲେ । ଏହି ଫୁଲର ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ନନ୍ଦୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଓ ଶକ୍ତିରେ ଚମକିଲେ । ନନ୍ଦୀ ଓ ଭବ, ଚନ୍ଦ୍ରର ଶିତଳ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ବୃଷ୍ଣର ପଛ ଫୁଲର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ । ଆକାଶ ତାରାରେ ଭରିଗଲା, ନନ୍ଦୀ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ବୃଷ୍ଣ ଉପରେ ଚମକିଲେ । ଯେପରି ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ର ତାରାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ରହିଥାଏ, ଏହିପରି ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ର ସହିତ, ନନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଏହି ରୂପରେ ଦେଖିଲେ । ସେମାନେ ଗଣପତିଙ୍କୁ, ଦେବତାମାନେ ଦେବତା, ଅନ୍ୟ ରୁଦ୍ର ଭାବରେ, "ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ରୁଦ୍ରର ଭକ୍ତ, ଯେ ନିତ୍ୟ ରୁଦ୍ରର ସ୍ତୁତି କରୁଛ," ବୋଲି ସ୍ତୁତି କଲେ । "ରୁଦ୍ରର ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ହରଣ କରୁଥିବା, ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ଲାଗୁଥିବା, କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ଗଣପତି, ଯୋଗୀମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।" "ନିତ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଦୁଃଖ ହରଣ, ବେଦର ନାୟକ, ବେଦରେ ଜଣାଯିବା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।" "ବଜ୍ରଧାରୀ, ଉଚ୍ଚ ଦନ୍ତ, ଯେ ତୁମେ ଉପଦ୍ରବ ନିବାରଣ କରୁଛ, ବଜ୍ରରେ ଶୋଭିତ, ବଜ୍ରଧାରୀମାନେ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।" "ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ଲାଲ ପୋଷାକ, ରୁଦ୍ରର ପଦାନୁଗତ ଭକ୍ତମାନେ ରୁଦ୍ରର ଲୋକ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।" "ସେନାପତି, ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ନାୟକ, ଭୂତମାନଙ୍କ ନାୟକ, ଲୋକମାନଙ୍କ ଶାସକ, ପାପ ନାଶକ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।" "ରୁଦ୍ରକୁ ନମସ୍କାର, ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ନାୟକ, ଭୟଙ୍କର ପାପ ନାଶକ, ଶିବକୁ ନମସ୍କାର, ଶାନ୍ତ ଏବଂ ରୁଦ୍ରର ଭକ୍ତ ।" ଏହିପରେ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଗଣମାନଙ୍କ ନେତା, ଶିବଙ୍କ ପୁଅ, ଦେବତାମାନେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ରଥ, ରଥୀ, ଧନୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣ ସମ୍ବନ୍ଧରେ କଥା କହିଲେ । "ତିନିପ୍ରକାର ନଗର ନାଶକୁ ଭାବି, ଉଦ୍ୟମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର; ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ସହିତ ଏହାର ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର ।" ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶିବଙ୍କ ରଥ ତିଆରି କରିଲେ । ପରେ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଅଭିନିବେଶ ଦିବ୍ୟ ରଥ ନିର୍ମାଣ କଲେ । ଏହି ରଥ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଗଠିତ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ସମସ୍ତ ଦେବତାର ଅଭିନିବେଶ ଓ ସୁନ୍ଦର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ରଥ ଥିଲା । ରଥର ଡାହାଣ ଚକ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବାମ ଚକ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର; ଡାହାଣ ଚକ୍ରରେ ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ପୋକ, ବାମ ଚକ୍ରରେ ଷୋଡ଼ଶ ସ୍ପୋକ ଥିଲା । ଏହି ଚକ୍ରମାନେ ଉପରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ ରଖାଯାଇଥିଲେ; ଷୋଡ଼ଶ ସ୍ପୋକ ବାମ ଚକ୍ରରେ, ଚନ୍ଦ୍ରର କଳା ରଖାଯାଇଥିଲେ ।