ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମୂଳ ସ୍ୱରୂପ ଭଗବାନ୍ ସ୍ୱୟଂ ଇଚ୍ଛାରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲେ—ଏହି ଦେହ ଆଧା ନାରୀ ଓ ଆଧା ପୁରୁଷ, ଅଗ୍ନିପରି ତେଜସ୍ବୀ। ତାଙ୍କର ଏହି ଦୁଇ ଭାଗ ଅଲଗା ହେଲା—ଏକ ନାରୀ ଓ ଏକ ପୁରୁଷ ଭାବରେ। ସେହି ପରମେଶ୍ୱର ଏଭଳି ଦୁଇ ଭାଗରେ ରହିଲେ, ଏଠାରେ ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ଶରୀରର ଅର୍ଧାଙ୍ଗିନୀ, ସେ ଅତି ଚମତ୍କାରୀ ଦେବୀ। ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ମହାଦେବୀ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ, ସେଠି ସେହି ଦେବୀ ସତୀ ଭାବରେ ଅବତରିତ ହେଲେ। ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଦକ୍ଷ ଏଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ। କିଛି ବିଶେଷ କାରଣରୁ ଶିବ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ତୁମ ଦେହକୁ ଭାଗ କର—ତୁମର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ଧଳା ହେଉ, ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ କଳା ହେଉ।" ଏହିପରି ଉପଦେଶ ମିଳିବା ପରେ, ସେ ଦେବୀ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲେ—ଏକ ଧଳା ଓ ଏକ କଳା। ଏହି ଦେବୀଙ୍କ ନାମ ହେଉଛି—ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା, ମହାବିଦ୍ୟା, ମେଧା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ସତୀ, ଦାକ୍ଷାୟଣୀ, ବିଦ୍ୟା, ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି, କ୍ରିୟାତ୍ମିକା, ଅପର୍ଣ୍ଣା, ଏକପର୍ଣ୍ଣା, ଏକପାଟଳା, ଉମା, ହୈମବତୀ, କଳ୍ୟାଣୀ, ଏକମାତୃକା, ଖ୍ୟାତି, ପ୍ରଜ୍ଞା, ଗୌରୀ, ଗଣାମ୍ବିକା, ମହାଦେବୀ, ନନ୍ଦିନୀ, ଜାତୱେଦସୀ, ଏବଂ ଏହି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ସାବିତ୍ରୀ, ଆଜ୍ଞା, ଆବେଶନୀ, କୃଷ୍ଣା, ତାମସୀ, ସାତ୍ତ୍ୱିକୀ, ଶିବା, ପ୍ରକୃତି, ବିକୃତା, ରୌଦ୍ରୀ, ଦୁର୍ଗା, ଭଦ୍ରା, ପ୍ରମାଥିନୀ, କାଳରାତ୍ରୀ, ମହାମାୟା, ରେବତୀ, ଭୂତନାୟିକା, ଗୌତମୀ, କୌଶିକୀ, ଆର୍ୟା, ଚଣ୍ଡୀ, କାତ୍ୟାୟନୀ, ସତୀ, କୁମାରୀ, ଯାଦବୀ, ଦେବୀ, ବରଦା, କୃଷ୍ଣପିଙ୍ଗଳା। ଏହି ଦେବୀ ଦର୍ଭି (ଯଜ୍ଞ କୁଶ) ଧାରଣ କରିଥିବା, ତ୍ରିଶୂଳଧାରିଣୀ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ, ମହେନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭଉଣୀ, ଏବଂ ଦୃଷଦ୍ବତୀ ନଦୀକୂଳରେ ଏକ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେ ଅଜୟ, ବହୁବାହୁ, ଶୂର, ସିଂହ ଉପରେ ଅସୀନା, ଶୁମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେଙ୍କ ନାଶିକା, ମହିଷାସୁର ଦଳନ କରିଥିବା ମହାଶକ୍ତି। ଅପରାଜିତା, ବିନ୍ଧ୍ୟାଚଳରେ ବିହାରିଣୀ, ଶୂରବୀର, ଗଣନାୟିକା—ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବୀଙ୍କ ନାମ ଅନୁକ୍ରମିକ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କ ନାମ ଯେଉଁମାନେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ପାପ ଛୁଁଇପାରେ ନାହିଁ। କେଉଁଠି ଥିବେ—ବନ, ପାହାଡ଼, ସହର, କିମ୍ବା ଘରେ, ଜଳ କିମ୍ବା ଭୂମିରେ—ଏହି ନାମ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। ବିଶେଷକରି ବାଘ, ମଗର, ଚୋର, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭୟର ସ୍ଥାନରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଆପଦରେ ଏହି ଦେବୀଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଶିଶୁମାନେ ଯଦି ଦେବତା, ଗ୍ରହ, ଭୂତ, କିମ୍ବା ରୋଗଦାୟିନୀ ମାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ, ତେବେ ଏହି ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ। ମହାଦେବୀଙ୍କ ଦୁଇ ରୂପ—ଜ୍ଞାନ ଓ ଶ୍ରୀ—ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ଦୁଇ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହଜାର ହଜାର ଦେବୀ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି। ଏହି ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ରୁଦ୍ର, ସତ୍ୟ ମହାଦେବ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ସ୍ଥିତି ନେଇଥିଲେ। ରୁଦ୍ର, ଯିଏ ପଶୁପତି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ତ୍ରିପୁରକୁ ଦାହ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଜୀବଗଣ ତାଙ୍କର ପଶୁ ଭାବେ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଏହି ମୂଳ ସୃଷ୍ଟିର ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା ଯେଉଁମାନେ ପଢ଼ନ୍ତି, ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଶୁଣାନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଠିଏଁ, ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ତ୍ରିପୁର ଦାହ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା: "ପଶୁପତି, ମହାଦେବ, କିପରି ସେହି ତ୍ରିପୁରକୁ ଦାହ କଲେ? ଦେବତାମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ, କିପରି ପଶୁ ହେଲେ? ମାୟାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଗଢ଼ିଥିବା ସେହି ତିନିଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ, ରୌପ୍ୟ, ଓ ଦିବ୍ୟ ଲୋହାର ନଗର, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତାହାକୁ କିପରି ଏକ ଦିବ୍ୟ ବାଣରେ ଏକାଥରେ ଜଳାଇଦେଲେ?" ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ, ସୂତଜୀ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଥିବା କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ତିନି ଲୋକରେ ଏକ ଶାପ ଦ୍ୱାରା, ମନ, ବାଣୀ ଓ କାୟାରୁ ଏହି ତ୍ରିପୁର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ତାରକ ନାମକ ଦାନବ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେବା ପରେ, ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ—ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ, ତାରକାକ୍ଷ, ଓ କମଳାକ୍ଷ—ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶୂର ଥିଲେ, ତେବେ ସେମାନେ ଘୋର ତପସ୍ୟାରେ ଲଗିଗଲେ। ଘୋର ତପସ୍ୟା ଓ ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରି, ସେମାନେ ନିଜ ଦେହକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇ ତପ କରିଥିଲେ। ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ—"କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ତୁମମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ।" ତେବେ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ବର ମାଗିଲେ—"ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଆମେ ପୃଥିବୀରେ ପୁରାତନ ତିନିଟି ନଗରରେ ବାସ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଏହି ତିନିଟି ନଗର ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଏକତ୍ରିତ ହେବ। ଯିଏ ଏହି ଏକତ୍ରିତ ନଗରକୁ ଏକ ତୀରରେ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବେ, ସେଇ ଆମର ମୃତ୍ୟୁ ହେଉ।