ଏକ ସମୟର କଥା, ସୃଷ୍ଟିର ଆଦିକାଳରେ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ । ତେବେ ମହାଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସୃଷ୍ଟି କର, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହୋକ । କାରଣ, ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ସହିତ ବନ୍ଧିତ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ମୃତ୍ୟୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ।" ଏପରି କହାଯିବାପରେ, ମହାଦେବ କହିଲେ, "ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ପୀଡ଼ିତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରିବି ନାହିଁ । ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହୋକ, ମୁଁ ଏଠାରେ ଅବିଚଳ ରହିବି, ତୁମେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସୃଷ୍ଟି କର ।" ତେବେ ମହାଦେବ କହିଲେ, "ମୁଁ ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ସେମାନେ ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ, ନୀଳ-ରକ୍ତିମ ବର୍ଣ୍ଣର ହଜାର-ହଜାର ଆକୃତି; ସେମାନେ ମୋତେଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏହି ଦେବତାମାନେ ଦୁନିଆରେ ରୁଦ୍ର ଭାବେ ପରିଚିତ ହେବେ, ସେମାନେ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିତ ।" ଏହି ଶତ ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ସାର ସହିତ ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞକାରୀମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେବେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଭୋଗ କରିବେ । ଏହି ଦେବତାମାନେ ନିଜ ନିଜ ମନୁମାନଙ୍କ ଯୁଗରେ ପୂଜିତ ହେବେ ଏବଂ ଯୁଗ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ରହିବେ । ଏପରି ମହାଦେବଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା, ପ୍ରଜାପତି, ବଡ ଆନନ୍ଦରେ ବନ୍ଦନା କରି କହିଲେ, "ତଥାସ୍ତୁ, ଯେପରି ତୁମେ କହିଛ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହୋକ ।" ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ସବୁ କିଛି ଏପରି ହେଲା । ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମ ନାୟକ ମହାଦେବ ଆଉ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ ନାହିଁ; ସେ ତାଙ୍କର ଶୁକ୍ର ସ୍ଥିର ରଖି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ବିଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବିଚଳ ରହିଲେ । ତେଣୁ, ସେ କହିଥିଲେ "ମୁଁ ଅବିଚଳ ରହିବି", ଏହି ଦ୍ୱାରା ସେ 'ସ୍ଥାଣୁ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ । ଏହି ଦେବତା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମହାଦେବ— ସେ ଅର୍ଧ-ନାରୀ, ଅର୍ଧ-ପୁରୁଷ ଆକୃତିରେ, ଅଗ୍ନିପରି ତେଜସ୍ବୀ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଦୁଇଭାଗ ହେଲେ—ଏକଭାଗ ନାରୀ ଏବଂ ଏକଭାଗ ପୁରୁଷ । ସେ, ପରମେଶ୍ୱର, ଏପରି ଅର୍ଧ ଶରୀରରେ ଏଗାରୋଟି ଭାଗରେ ରହିଲେ; ସେଠାରେ, ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ଅର୍ଧ ଶରୀର, ସେ ଅତି ପ୍ରଭାବଶାଳି ମହାଦେବୀ— ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଥିଲେ, ସେଇ ମହାଦେବୀ ଏଠି ସତୀ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଦକ୍ଷ ଏଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ । କିଛି ବିଶେଷ କାରଣରୁ, ଶମ୍ଭୁ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ: "ତୁମେ ନିଜକୁ ବିଭାଜିତ କର—ତୁମର ଡାହାଣପାଖ ଧଳା, ବାମପାଖ କଳା କର ।" ଏପରି କହିବାପରେ, ସେ ଦେବୀ ଧଳା ଏବଂ କଳା ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲେ । ଆଉ ଏହି ଦେବୀଙ୍କ ନାମ ଆଛି: ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା, ମହାବିଦ୍ୟା, ମେଧା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ସତୀ, ଦାକ୍ଷାୟଣୀ, ବିଦ୍ୟା, ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି, କ୍ରିୟାତ୍ମିକା, ଅପର୍ଣ୍ଣା, ଏକପର୍ଣ୍ଣା, ଏକପାଟଳା, ଉମା, ହୈମବତୀ, କଲ୍ୟାଣୀ, ଏକମାତୃକା, ଖ୍ୟାତି, ପ୍ରଜ୍ଞା, ଗୌରୀ, ଗଣାମ୍ବିକା, ମହାଦେବୀ, ନନ୍ଦିନୀ, ଜାତବେଦସୀ, ସାବିତ୍ରୀ, ଆଜ୍ଞା, ଆବେଶନୀ, କୃଷ୍ଣା, ତାମସୀ, ସାତ୍ତ୍ୱିକୀ, ଶିବା, ପ୍ରକୃତି, ବିକୃତା, ରୌଦ୍ରୀ, ଦୁର୍ଗା, ଭଦ୍ରା, ପ୍ରମାଥିନୀ, କାଳରାତ୍ରୀ, ମହାମାୟା, ରେବତୀ, ଭୂତନାୟିକା, ଗୌତମୀ, କୌଶିକୀ, ଆର୍ୟା, ଚଣ୍ଡୀ, କାତ୍ୟାୟନୀ, ସତୀ, କୁମାରୀ, ଯାଦବୀ, ଦେବୀ, ବରଦା, କୃଷ୍ଣପିଙ୍ଗଳା । ଏହି ଦେବୀ କୁଶାସନ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଅତି ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ, ମହେନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭଉଣୀ, ଏବଂ ଦୃଷଦ୍ୱତୀ ନଦୀତୀରେ ଏକ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି । ସେ ଅଜୟ, ବହୁବାହୁ, ସାହସିନୀ, ସିଂହ ଉପରେ ଅସୀନା, ଶୁମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ଦ୍ୱାରା ବିଜିତ, ମହିଷାସୁର ଦଳନ କରିଥିବା ମହାଶକ୍ତି । ସେ ଅପରାଜିତ, ବିନ୍ଧ୍ୟାଚଳରେ ବସିଥିବା, ବଳଶାଳି, ଭୂତଗଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା ଏହି ଦେବୀଙ୍କ ନାମ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଉଚ୍ଚାରଣ ହୁଏ । ଏହି ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କ ନାମ ଯିଏ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ କୌଣସି ପାପରେ ପଡ଼ିନାହାନ୍ତି । ଯେଉଁଠି ଜଙ୍ଗଲ, ପାହାଡ଼, ସହର ବା ଘର, ଜଳ ଅଥବା ଭୂମିରେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଏହି ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ସର୍ବଦା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବେ । ବିଶେଷ କରି ବାଘ, ମଗର ବା ଚୋରଙ୍କ ଭୟ, କିମ୍ବା କୌଣସି ଆପଦାରେ ଏହି ଦେବୀଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ । ଯେତେବେଳେ ଶିଶୁମାନେ ଦେବ ଦୂତ, ଗ୍ରହ, ଭୂତ ବା ରୋଗ ମାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ, ସେଠି ଏହି ନାମ ଉପଚାର ହେବା ଦରକାର । ମହାଦେବୀଙ୍କ ଦୁଇ ଭାଗ—ଜ୍ଞାନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି—ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ହଜାର-ହଜାର ଦେବୀ ରୂପେ ବିଆପିଛି । ଏହି ଦେବୀ ଦ୍ୱାରା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବ, ସତ୍ୟ ରୁଦ୍ର, ମହାପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ନିଜକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରିଥିଲେ । ଏହି ରୁଦ୍ର, ଯିଏ ପଶୁପତି, ତିନିଟି ନଗର ଦାହ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ପ୍ରାଣୀମାନେ ତାଙ୍କର ପଶୁ ଭାବେ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ଯିଏ ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ପ୍ରାଚୀନ ସୃଷ୍ଟି କଥା କହନ୍ତି, ଶୁଣନ୍ତି ବା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଶୁଣାନ୍ତି, ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି । ଏଠାରେ, ବୃହତ ଓ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ, ତୁମେ ମଙ୍ଗଳମୟ ସୃଷ୍ଟି କଥା ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ; କିନ୍ତୁ କିପରି ପଶୁପତି, ମହାପ୍ରଭୁ, ତିନିଟି ନଗର ଦାହ କଲେ? ଏବଂ କିପରି ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ପଶୁ ହେଲେ? ମାୟାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ନଗର ପୂର୍ବରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା । ସୁନାର, ଚାନ୍ଦିର, ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଲୋହାର ତିନିଟି ଅପୂର୍ବ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ନଗର ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବ ଦ୍ୱାରା ଦାହ କରାଯାଇଥିଲା, ଏପରି ଶୁଣିଛୁ । ଭଗଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ନାଶ କର୍ତ୍ତା ମହାଦେବ କିପରି ଏକ ଦିବ୍ୟ ବାଣରେ ସମସ୍ତ ନଗର ଦାହ କଲେ? ସେ ତିନିଟି ନଗର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉତ୍ପାଦିତ ପ୍ରାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଦାହ ହେଉନାହିଁ; ଏହି ନଗରର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଏବଂ ବରଦାନ ଦେବା ଆଗରୁ ଶୁଣିଛୁ । ଏବେ ତୁମେ, ଓ ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନୀ, ତିନିଟି ନଗର ଦାହର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିବା ଉଚିତ ।