ଏହିପରି ଏକ ଦିନ, ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଏହି ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା, କାରଣ ତାଙ୍କର ଗଭୀର ଧ୍ୟାନରୁ ମନରେ ଜନ୍ମିଥିବା ସନ୍ତାନମାନେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କ୍ରିୟାମାନେ ଏବଂ ସେସବୁ କାରଣ ସହିତ, ଜେଉଁମାନେ ଶରୀରକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗରୁ ବାହାରିଲେ। ତାପରେ, ସେ ଚାରିପ୍ରକାର ସୃଷ୍ଟି—ଦେବତା, ଅସୁର, ପିତୃଗଣ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ—କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ, ଏହି ଜଳ ସହିତ ନିଜକୁ ଏକତ୍ର କଲେ। ଏପରି ଏକତାରେ ଲୀନ ହୋଇ, ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରୁଥିବାବେଳେ, ଅନ୍ଧକାରର ମାତ୍ର ସାରରୁ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ତାଙ୍କର ତଳ ଅଂଶରୁ ପ୍ରଥମେ ଅସୁର ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ରୃଷିମାନେ ଯାହାକୁ ଅସୁ (ଶ୍ୱାସ) କହନ୍ତି, ସେହିଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ଅସୁର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯେ ଦେହରୁ ସମସ୍ତ ଅସୁର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ସେଇ ଦେହକୁ ପ୍ରଜାପତି ତ୍ୟାଗ କଲେ; ସେହି ତ୍ୟାଗିତ ଦେହ ତୁରନ୍ତ ରାତି ହେଲା। ଏହା ଅନ୍ଧକାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ତେଣୁ ରାତି ନିୟନ୍ତ୍ରକ ହେଲା; ରାତିରେ ଅନ୍ଧକାର ଛାଇଯାଏ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଶୋଇଥାନ୍ତି। ଅସୁର ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କରି, ପ୍ରଜାପତି ଏବେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ସତ୍ତ୍ୱ ଭର୍ତ୍ତି ଦେହ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ଏହାକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସେଇ ଦେହ ସହିତ ସେ ଲୀନ ହେଲେ, ପ୍ରଜାପତି ସନ୍ତୋଷ ଅନୁଭବ କଲେ; ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ, ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ, ଦେବତାମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଜନ୍ମିଥିବାରୁ, ସେମାନେ ଦେବତା ହେଲେ; ‘ଦିବ୍’ ମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ଏହିପରି ଅର୍ଥ ନିଆଯାଏ। ଏହିପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରୁ ଜନ୍ମିଥିବାରୁ, ସେମାନେ ଦେବତା ହେଲେ; ଦେବତାମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ, ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ପୁଣି ଅନ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କଲେ। ସେହି ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରିବା ସହିତ, ସେହି ଦେହ ତୁରନ୍ତ ଦିନ ହେଲା; ଏହିକାରଣରୁ, ଦେବତାମାନେ ଧର୍ମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିନକୁ ପୂଜନ୍ତି। ତାପରେ ସେ ପୁଣି ଅନ୍ୟ ଏକ ସତ୍ତ୍ୱମୟ ଦେହ ଚିନ୍ତା କଲେ, ପିତୃମାନେ ଦେବତାମାନେ ପରି ହେଉନ୍ତୁ ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କଲେ। ଏହି ଭାବନାରୁ, ରାତି ଓ ଦିନର ମଧ୍ୟରେ, ଦୁଇ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ପିତୃଗଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ତେଣୁ ସେମାନେ ଦେବତା ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି, ଏହିପରି ତାଙ୍କର ପିତୃତ୍ୱ ସ୍ଥିର ହେଲା। ଯେ ଦେହରୁ ପିତୃଗଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ସେଇ ଦେହକୁ ସେ ତ୍ୟାଗ କଲେ; ସେହି ଦେହ ତ୍ୟାଗିତ ହେବା ସହିତ ସନ୍ଧ୍ୟା ଜନ୍ମିଲା। ଦିନ ଦେବତାଙ୍କର ଓ ରାତି ଅସୁରମୟ ବୋଲି ମନ୍ୟ, ଏହି ଦୁଇ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପିତୃଦେହ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଦେବଗଣ, ଋଷିମାନେ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଖୁସିରେ ରାତି ଓ ଦିନର ମଧ୍ୟର ଆକୃତିକୁ ପୂଜନ୍ତି। ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ପୁଣି ଏକ ରଜସ୍ୱଳିତ ଦେହ ଧାରଣ କଲେ ଏବଂ ନିଜ ମନରେ ନୂତନ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେ ପୁଣି ମନରେ ରଜସ୍ ପ୍ରିୟ ପୁଅମାନେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ସେଠାରୁ ମନସ୍ଥିତି ସହିତ ମନୁମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ଏଭଳି ପୁଣିଥରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରି, ସେ ତାଙ୍କର ସେଇ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ; ସେହି ଦେହ ତ୍ୟାଗିତ ହେବା ସହିତ ତୁରନ୍ତ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଜନ୍ମିଲା। ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଦେଖି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଖୁସି ହେଲେ, ଏହିପରି ଏସବୁ ଆକୃତି ମହାପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏହିପରି, ରାତି, ଦିନ, ସନ୍ଧ୍ୟା ଏବଂ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଏକାସାଥି ଜନ୍ମିଲେ; ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା, ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ଦିନ ଏହି ତିନିଟି ସତ୍ତ୍ୱମୟ ଅଟୁଟ। ରାତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତମସ୍ସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରମୟ; ତେଣୁ ଦିନ ଆକୃତିରୁ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇଲେ। ସେମାନେ ଦିନରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ତେଣୁ ଦିନରେ ବଳବାନ; ଏହି ଆକୃତି ସହିତ, ପ୍ରଭୁ ରାତିରେ ତାଙ୍କର ଉଦରରୁ ଅସୁରମାନେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଯେଉଁମାନେ ରାତିରେ ପ୍ରାଣବାୟୁରୁ ଜନ୍ମିଲେ, ସେମାନେ ରାତିରେ ବଳବାନ; ଏହିମାନେ ଭବିଷ୍ୟତ ଦେବତାମାନେ ଓ ଅସୁରମାନେ ହେବେ। ପିତୃମାନେ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ସମସ୍ତ ପୂର୍ବ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ଏମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ମୂଳ କାରଣ। ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା, ରାତି, ଦିନ, ସନ୍ଧ୍ୟା—ଏହି ଚାରିଟିକୁ ‘ଅମ୍ଭାଁସି’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହିମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିବାରୁ, ଏହି ନାମ ଦିଆଯାଇଛି। ‘ଭାତି’ ମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା; ପ୍ରଜାପତି ଏହି ଅମ୍ଭାଁସି ସୃଷ୍ଟି କରି, ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେ ନିଜ ଆକୃତିରେ ପିତୃମାନେ ଏବଂ ଆଉ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଆକୃତି ତ୍ୟାଗ କରି, ପ୍ରଭୁ ପୁଣି ଅନ୍ୟ ଏକ ଦେହ ଧାରଣ କଲେ। ସେ ଏବେ ତମସ୍ ଓ ରଜସ୍ ଭର୍ତ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରରେ ଭୋକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ; ଏବଂ ଏହି ଦେହରୁ ଅନ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଏହି ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଯାହାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଭୋକ, ସେମାନେ ଅମ୍ଭାଁସିକୁ ଅଧିକାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ସେମାନେ ମଧ୍ୟରୁ, ଯେଉଁମାନେ କହିଲେ, “ଆମେ ଅମ୍ଭାଁସିକୁ ରକ୍ଷା କରିବା,” ସେମାନେ ରାକ୍ଷସ ବୋଲି ପରିଚିତ, କାରଣ ସେମାନେ ଭୋକରେ ରାତିରେ ଘୁରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ କହିଲେ, “ଆମେ ଅମ୍ଭାଁସିକୁ ଉପଭୋଗ କରିବା,” ସେମାନେ ପରସ୍ପରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ଯକ୍ଷ, ଗୁହ୍ୟକ ବୋଲି ପରିଚିତ, ଯେଉଁମାନେ ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି; ‘ରକ୍ଷ’ ମୂଳ ରକ୍ଷାର ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହୃତ। ଏହିପରି, ‘ଯକ୍ଷ’ ମୂଳ ଭୋଜନ କରିବାର ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହୁଏ; ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଦେଖି, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର କେଶ ଅସନ୍ତୋଷରେ ଝଡିଗଲା। ଯେଉଁମାନେ ମୁଣ୍ଡ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଉପରକୁ ଚଳିଗଲେ; ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଭୁ ପାଇଁ କାନ୍ଦିଲେ, ସେମାନେ ମୁଣ୍ଡହୀନ ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କୁ ‘ବାଳା’ ପ୍ରଜାତିର ଜନ୍ମ ମିଳିଲା। ‘ବାଳା’ମାନେ ସାପର ସ୍ୱଭାବ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନାଗ, ଏବଂ ପଡିଯିବାରୁ ପନ୍ନଗ, ଏବଂ ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ପ। ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧରୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିଜନ୍ମା ବ୍ୟକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ସେଇ ସାପମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ବିଷର ସ୍ୱଭାବ ଧାରଣ କଲେ। ସେ ସାପମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରି, କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ୟ ଦୂଷ୍ଟ ସ୍ୱଭାବ ଓ ରକ୍ତିମ ବର୍ଣ୍ଣର ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ମାଂସ ଭୋଜନ କରନ୍ତି।