ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତି ଏକ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଏହି ବିଶ୍ୱର ଅସଂଖ୍ୟ ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପୁନଃପୁନଃ ଭାଗ କରିଥାନ୍ତି। ଏହାପରେ, ସେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ, ଏହାର ସାଗର, ସାତଟି ଦ୍ୱୀପ, ପାହାଡ଼ ଓ ଚାରିଟି ଲୋକ (ଭୂ ଆଦି) ସୁଉଚିତ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନ କରିଥାନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ଏଭଳି ସ୍ଥାପିତ କରିବା ପରେ, ସ୍ୱୟଂଭୁ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜର ଉତ୍ପାଦନ ଇଛାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀଗୁଡ଼ିକୁ ସୃଜନ କରିଥିଲେ। ପୂର୍ବ ଯୁଗରେ ଯେପରି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ସେ ଏହି ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଭାବେ ଭାବନା କରି କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଚିନ୍ତନ ସହିତ ବୁଦ୍ଧି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ସମୟରେ, ଏକ ଅନ୍ଧକାର ମୂଳକ ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା—ଏହା ହେଉଛି ଅଜ୍ଞାନ, ବଡ଼ ମୋହ, ତମସ ଓ ଅନ୍ଧସ। ଏହି ଅଜ୍ଞାନ ପାଞ୍ଚ ରୂପରେ ମହାତ୍ମାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ଏହି ପାଞ୍ଚ ରୂପରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ସୃଷ୍ଟି ସ୍ଵ-ମନ୍ୟତାରେ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା ଜଣେ ଅଭିମାନୀଙ୍କ ହାତରେ ରହିଥାଏ। ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ, ଅଙ୍କୁରରେ ବିଜ ଭଳି ଢକା, ଭିତର ଓ ବାହାରରେ ଆଲୋକ ବିହୀନ, ଅଚଳ ଓ ଅବୱେକ୍ଷିତ। ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଆବୃତ ଓ ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦୁଃଖର କାରଣ ହେବାରୁ, ଏହି ଆବୃତ ପ୍ରାଣୀମାନେ "ପ୍ରଥମ ଉଦ୍ଭିଦ" ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ। ବ୍ରହ୍ମା ଦେଖିଲେ ଯେ ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟି ଫଳଦାୟକ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ତାଙ୍କର ମନ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇ, ଆଉ ଏକ ନୂତନ ସୃଷ୍ଟିର ଚିନ୍ତନ କଲେ। ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତନରୁ ଏକ ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଧାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ଏହି ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଧାରାରୁ ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଚଳିତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଯାହାକୁ "ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଧାରା" ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ। ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଗୋ ଆଦି ହେବାରୁ "ପଥ ଛାଡ଼ି ଚଳିଥିବା" ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ; ପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଚିନ୍ତନରୁ ସାତ୍ୱିକ ସୃଷ୍ଟି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ତୃତୀୟ ସୃଷ୍ଟି "ଉଦ୍ଧ୍ୱ ଧାରା" ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ଥାପିତ, ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉପରକୁ ଯାଉଥିବା ହେବାରୁ "ଉଦ୍ଧ୍ୱ ଧାରା" ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ସୁଖ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଚୁର, ଭିତର ଓ ବାହାରରେ ଆଲୋକମୟ; ଏହି ଉଦ୍ଧ୍ୱ ଧାରାର ପ୍ରାଣୀମାନେ "ସାତ୍ୱିକ ଜନ୍ମ" ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ସାତ୍ୱିକ ଦ୍ରବ୍ୟର ଏକତାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇଥିବା ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ଭାବରେ ଜଣାଯାନ୍ତି। ଏହି ଉଦ୍ଧ୍ୱ ଧାରାର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ଆତ୍ମା ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରେ, ଦୟାଳୁ ବ୍ରହ୍ମା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇ, ଆଉ ଏକ ନୂତନ ସୃଷ୍ଟିର ଚିନ୍ତନ କଲେ। ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତନରୁ, ଏକ ଫଳଦାୟକ ସୃଷ୍ଟି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା—ଏହା "ପ୍ରବାହ ଧାରା" ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ, କାରଣ ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ସାମ୍ନାକୁ ଚଳିଥିବା। ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଆଲୋକରେ ପ୍ରଚୁର, ତମସ ସହ ମିଶ୍ରିତ, ରଜସରେ ପ୍ରଭୁତ; ତେଣୁ ଦୁଃଖରେ ଭରିତ ଓ ପୁନଃପୁନଃ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଫଳଦାୟକ, ଭିତର ଓ ବାହାରରେ ଆବୃତ; ଏହି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଅଷ୍ଟ ରୂପରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ, ତାରା ଆଦି ଲକ୍ଷଣରେ ଚିହ୍ନିତ। ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମା ଥିବା ଏହି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସମାନ; ଏହି ଅଗ୍ନିମୟ ସୃଷ୍ଟି "ପ୍ରବାହ ଧାରା" ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ପଞ୍ଚମ ସୃଷ୍ଟି "କୃପା ସୃଷ୍ଟି", ଚାରି ରୂପରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ—ପ୍ରତିପ୍ରସ୍ଥା, ଶକ୍ତି, ପ୍ରାପ୍ତି ଓ ତୁଷ୍ଟି। ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ପ୍ରତିପ୍ରସ୍ଥାରେ, ପଶୁ ଜନ୍ମରେ ଶକ୍ତି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମାରେ, ଋଷି ଓ ଦେବମାନେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପରେ ଉପସ୍ଥିତ। ଏଭଳି ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟି; ଦ୍ୱିତୀୟକୁ ନବମ ସୃଷ୍ଟି ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯାଏ; ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଷଷ୍ଠ ସୃଷ୍ଟି ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ। ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭାଗ କରିବାରେ ନିରତ; ଏହି ମାନେ ଚେଷ୍ଟାକର୍ତ୍ତା, ଅସ୍ଥିର ଆଚରଣ ଓ ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା। ପ୍ରତିପ୍ରସ୍ଥା ଓ ଶକ୍ତି ନାହିଁ, ଏହି ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା; ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟି "ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟି" ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ। ଦ୍ୱିତୀୟ "ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି"; ତୃତୀୟ, ବିକାର ଉପଜିତ "ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୃଷ୍ଟି"। ଏଭଳି, ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟି ବୁଦ୍ଧି ପୂର୍ବକ ଉତ୍ପନ୍ନ; ଚତୁର୍ଥ "ମୁଖ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି", ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅଚଳ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ। ସପ୍ତମ ସୃଷ୍ଟି "ଅଧୋ ଧାରା" ମନୁଷ୍ୟ; ଅଷ୍ଟମ "କୃପା ସୃଷ୍ଟି" ସାତ୍ୱିକ ଓ ତମସିକ। ଏହି ପଞ୍ଚଟି ଦ୍ୱିତୀୟ ସୃଷ୍ଟି; ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟି ତିନିଟି; ପ୍ରଥମ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ କୌମାର ସୃଷ୍ଟି ନବମ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ। ତିନି ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟି ବୁଦ୍ଧି ପୂର୍ବକ ନୁହେଁ; ବ୍ରହ୍ମାରୁ ପ୍ରସ୍ଥାପିତ ଛଅଟି ବୁଦ୍ଧି ପୂର୍ବକ। ଏବେ କୃପା ସୃଷ୍ଟିର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ଶୁଣ; ଏହା ଚାରି ରୂପରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ଉପସ୍ଥିତ। ଏଭଳି, ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୃଷ୍ଟି ନବଟି ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯାଏ; ସମସ୍ତ ଏକାଉଁଠି ଜଡିତ ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କାରଣ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ। ଆରମ୍ଭରେ, ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ମନରୁ ସମାନ ପ୍ରାଣୀ—ଋଭୁ ଓ ସନତ୍କୁମାର—ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଚେତନାରୁ ପୂର୍ବରୁ ଏମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ଏମାନେ ପ୍ରାଚୀନ ଯୁଗର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକର ପ୍ରମାଣୀ। ବରାହ ଯୁଗରେ, ପୃଥିବୀ ଲୋକରେ, ଏମାନେ ନିଜ ତେଜ ଉପସଂହାର କରି ରହିଥିଲେ; ଏମାନେ ମୋକ୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିରତ, ଆତ୍ମାକୁ ଆତ୍ମାରେ ରଖିଥିଲେ। ଏମାନେ ସନ୍ତାନ, ଧର୍ମ ଓ କାମକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ବିରାଗକୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ; ଏଭଳି କୁମାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବାର କଥା ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏହି କାରଣରୁ, ସନତ୍କୁମାର ନାମ ଏଠାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ସନନ୍ଦ, ସନକ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ସନାତନ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଉଲ୍ଲେଖ।