ଏହି ପୁରାଣରେ କହାଯାଏ, ଆଦିରେ ସେ ନିଜେ ସୁନାର ଗର୍ଭ ଭାବେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଏବଂ ସୁନାରୁ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଲା। ଏହି ଦ୍ୱାରା ସେ "ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ" ନାମରେ ପରିଚିତ। ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସ୍ୱୟଂଭୂ, ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଆତ୍ମା, ତାଙ୍କର ସମୟ କେବଳ ଶତାବ୍ଦୀ ଦ୍ୱାରା ମାପିବା ଯାଏଁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କାଳକୁ "ପରାର୍ଧ" କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ସମୟର ଗଣନା ଶେଷ ହୁଏ। ତାଙ୍କର ଅବଶିଷ୍ଟ ସମୟ ଆଉ ଏକ ଅନ୍ୟ ଦିଗକୁ ଯାଇଥାଏ, ଯାହା ଶେଷରେ ଲୟ ହୁଏ। ଅନେକ କୋଟି କୋଟି ଦିନ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ କଳ୍ପରେ ବିତିଗଲା, ଆଉ ସେତେ ଦିନ ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ଏହି ବର୍ତ୍ତମାନ କଳ୍ପ—ଯାହାକୁ "ବାରାହ କଳ୍ପ" କୁହାଯାଏ। ହେ ଦ୍ୱିଜଗଣ, ଏହି ସମସ୍ତ କଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଏହି ବର୍ତ୍ତମାନ କଳ୍ପ ପ୍ରଥମ, ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଆଦି ଚୌଦ୍ଧି ମନୁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଇଛନ୍ତି। ଏହି ମନୁମାନେ ପୂର୍ବ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଓ ପର୍ବତ ସହିତ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଶାସନ କରନ୍ତି। ଏହି ମହାନ ମନୁମାନେ ଏକ ହଜାର ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଓ ଜନମାନ୍ୟଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏହି ବିଷୟର ଏବେ ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ଶୁଣ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମୟର ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଏ, ଏହିପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପରେ ମଧ୍ୟ। ପୂର୍ବତନ କଳ୍ପ, ତାହାର ଉପସୃଷ୍ଟି ଓ ବଂଶାବଳୀ, ଏବଂ ଆସନ୍ତା କଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଣିଥିବା ଏକ ଜ୍ଞାନୀ ଏହିପରି ଚିନ୍ତନ କରିପାରିବେ। ସୃଷ୍ଟିର ଆଦିରେ କେବଳ ଜଳ ଥିଲା, ପୃଥିବୀ ଗୋଟେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଏହି ଶାନ୍ତ ଏକତା ଜଳରେ କିଛି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନଥିଲା। ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ସହସ୍ର ଚକ୍ଷୁ, ସହସ୍ର ପଦ ଧାରୀ ବ୍ରହ୍ମା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ, ସେନ୍ସର ଅତୀତ, "ବ୍ରହ୍ମା" ଓ "ନାରାୟଣ" ଭାବେ ପରିଚିତ, ଜଳ ଉପରେ ଶୟନ କଲେ। ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ଜାଗ୍ରତ ହେଲେ, ଏବଂ ଶୂନ୍ୟ ବିଶ୍ୱକୁ ଦେଖିଲେ। ଏଠାରେ ଏହି ଶ୍ଲୋକ ପାଠ ହୁଏ—ଜଳଗୁଡ଼ିକୁ "ନାରା" କୁହାଯାଏ, ତେଣୁ ସେ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର; ସେ ଏହି ଜଳକୁ ପୂରଣ କରି, ଏହାକୁ ନିଜ ଶୟନସ୍ଥଳ କଲେ। ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ "ନାରାୟଣ" କୁହାଯାଏ, କାରଣ ସେ ଜଳ ଉପରେ ଶୟନ କରନ୍ତି। ସେ ଏହି ରାତିରେ ଚାରିଗୁଣ ଯୁଗର ହଜାର ମାନେ ରହିଥାନ୍ତି। ଏହି ଦୀର୍ଘ ରାତି ଶେଷରେ, ସେ ସୃଷ୍ଟିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି; ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଭାବେ, ସେ ଜଳରେ ବାୟୁ ହୋଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ବର୍ଷାରାତିରେ ଜେମିତି ଜୁଗନ୍ତିକି ପୋକା ଦେଖାଯାଏ, ସେ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଡୁବିଥିବା ପୃଥିବୀକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଅନୁଭବ ଦ୍ୱାରା, ମନେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ନ ଥିବାବେଳେ, ପୂର୍ବବତ୍ ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପୃଥିବୀକୁ ଉପରେ ଉଠାଇଲେ। ଏହିପରି ଦେଖି, ମହାତ୍ମା ପ୍ରଭୁ ଚାରିପଟେ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଡୁବିଥିବା ପୃଥିବୀକୁ ଦେଖି, ଏକ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଚିନ୍ତନ କଲେ। ସେ ଭାବିଲେ—"କେଉଁ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇପାରିବି? ଜଳରେ ଖେଳିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ବରାହ ରୂପେ ପ୍ରବେଶ କରି ଏହା କରିବି।" ସମସ୍ତ ଜୀବ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ, ବ୍ରହ୍ମ ଭାବରେ ପରିଚିତ, ସେ ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ପାତାଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ପ୍ରଜାପତି ପ୍ରଭୁ ଦ୍ରୁତ ଚଳନାରେ ଜଳ ତଳେ ଡୁବିଥିବା ଭୂମିକୁ ଧରି, ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସମସ୍ତ ନଦୀ ସମୁଦ୍ରରେ, ଦାନ ନଦୀରେ, ଏବଂ ପୃଥିବୀ ପାତାଳର ଗଭୀରତମ ସ୍ଥାନରେ ବିଲୀନ ହୋଇଥିଲା। ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ଦାଢ଼ି ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଭୂଧରକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କଲେ। ଏପରେ, ଭୂଧରୀ ତାଙ୍କର ଦେହ ଉପରେ ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ତାକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ; ତାହାପରେ ଏକ ବିଶାଳ ଜଳରାଶି ତାଙ୍କ ଉପରେ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ଜାହାଜ ପରି ଦେଖାଯାଏ। ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କର ଦେହ ଦ୍ୱାରା ଧାରିତ ଥିଲାବେଳେ ସେ ଡୁବିଲା ନାହିଁ; ପରେ, ଦେବତା ତାକୁ ଉଠାଇ, ଜଗତ୍ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ। ପୃଥିବୀକୁ ବିଭାଜନ କରିବା ପାଇଁ, ଅମ୍ବୁଜନୟନ ମନରେ ଚିନ୍ତନ କରି, ପୃଥିବୀକୁ ସମତଳ କରି, ପର୍ବତମାନେ ଉପରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, ସମସ୍ତ କିଛି ପ୍ରଳୟାଗ୍ନିରେ ଦହିଯାଉଥିଲା, ସେହି ଅଗ୍ନିରେ ବିଶାଳ ପର୍ବତମାନେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ପରେ, ଏହି ସମସ୍ତ ପର୍ବତ ଏକତି ମହାସାଗରରେ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଚାପିଯାଇଥିଲେ; ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ରଖାଯାଇଥିଲେ, ସେଠାରେ ଅଚଳ ପର୍ବତ ଭାବେ ରହିଗଲେ। ଏହିପରି ଅଚଳ ଥିବାରୁ ସେମାନେ "ପର୍ବତ" (ଅଚଳ) ଏବଂ ଏକଠି ହୋଇଥିବାରୁ "ଶିଳୋଚ୍ଛୟ" ଭାବେ ପରିଚିତ। ପରେ, ଏହି ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ପର୍ବତ ବିକିରଣ ହେବା ସମୟରେ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପ ଆରମ୍ଭରେ ସେମାନେକୁ ପୁନଃ ପୁନଃ ବିଭାଜନ କରନ୍ତି। ସେ ପରେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ସମୁଦ୍ର, ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ, ପର୍ବତ ଏବଂ ଚାରି ଲୋକରେ ପୁନଃ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ। ଏଭଳି ଜଗତ୍ ସ୍ଥାପନ କରି, ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେ ପୂର୍ବବତ୍ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ଯେପରି ଚିନ୍ତନ କଲେ, ସେପରି ସୃଷ୍ଟି ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଏକ ଅନ୍ଧକାର ଗଠିତ ହେଲା—ଅଜ୍ଞାନ, ମହାମୋହ, ତମସ ଓ ଅନ୍ଧସ୍ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଏହି ଅଜ୍ଞାନ, ପଞ୍ଚ ରୂପରେ, ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ସେଇ ପଞ୍ଚଭୂତ ଧାରଣ କରିଥିବା ଯେଉଁ ମନ ଅଭିମାନୀ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରହେ। ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ, ମୂଳ ମଣ୍ଡରେ ଅଙ୍କୁର ପରି ଆଛି, ଭିତରେ ବା ବାହାରେ କୌଣସି ଆଲୋକ ନାହିଁ, ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଅଚେତନ ଓ ଅବିଜ୍ଞାନ। ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଆବୃତ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦୁଃଖର କାରଣ, ତେଣୁ ଏହି ଆବୃତ ଜୀବମାନେ "ମୂଳ ବୃକ୍ଷ" କୁହାଯାନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟି ଅକ୍ଷମ ଦେଖି, ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ମନେ ବ୍ରହ୍ମା ଆଉ ଏକ ସୃଷ୍ଟିର ଚିନ୍ତନ କଲେ।