ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ କହାଯାଉଛି—ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଏବଂ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମନ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ, ସେ ସମୟରେ ସେ ଅନ୍ୟମାନେଠାରୁ ଭୟ ପାଏନାହିଁ, ନାହିଁ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭୟ କରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ସେ କାହାକୁ ନିନ୍ଦା କରେନାହିଁ, କିମ୍ବା ଘୃଣା କରେନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ସେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ର ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରେ। ଯେ ତୃଷ୍ଣାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିଥାଏ, ଯାହା ମୂଢମତିମାନେ ପାଇଁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ, ସେ ତୃଷ୍ଣା ଶରୀର ଭଳି ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ତୃଷ୍ଣା ହେଉଛି ଏମିତି ଏକ ରୋଗ, ଯାହା ଜୀବନର ଶେଷରେ ନଶ୍ୱର ହୁଏ; ଯିଏ ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଖୁସି ପାଏ। ବୟସରେ ଯେପରି ଚୁଲ ଓ ଦାନ୍ତ ଝରିଯାଏ, ସେପରି ତୃଷ୍ଣା ମଧ୍ୟ ଶିଥିଳ ହୋଇଯାଏ। ଆଖି ଓ କାନ ବୁଢ଼ା ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ତୃଷ୍ଣା କେବେଠି ଅଶିଥିଳ ହୁଏନି; ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଜର ନିୟମିତ ଭାବେ ବୁଢ଼ା ହୁଏ, ଏହାର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ। ଜୀବନ ଓ ଧନ ପ୍ରତି ଆଶା ବୁଢ଼ା ହୁଏନାହିଁ, ଯେପରି ଶରୀର ବୁଢ଼ା ହୁଏ। ଏହି ସଂସାରରେ ଯେତେକି ଭୋଗ ଆଛି, କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗରେ ଯେତେ ବଡ଼ ସୁଖ ଥାଏ, ତାହା ତୃଷ୍ଣା ନିବୃତ୍ତିର ଏକ ଷୋଡ଼ଶଂଶ ସୁଖ ସମ୍ମିଳିତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ସେଇ ରାଜା ଋଷି ତାଙ୍କର ରାଣୀ ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଭୃଗୁ ଶିଖରରେ ସେ ମହାନ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଉପବାସ ଓ ଦୃଢ଼ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ରାଣୀ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ପଞ୍ଚ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବଂଶ ଦେବ ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ, ଏହି ବଂଶଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ସମାନ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ବ୍ୟାପିଥିଲା। ଯିଏ ଯୟାତିଙ୍କର ପୁନ୍ୟ କଥା ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ଧନୀ, ସନ୍ତାନରେ ପ୍ରବଳ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ହୁଏ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରେ। ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶିବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଏବେ ମୁଁ ବଡ଼ ଏବଂ ତେଜସ୍ବୀ ଯଦୁଙ୍କର ବଂଶ କଥା କ୍ରମକ୍ରମେ ଓ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି—ଯଦୁଙ୍କର ପଞ୍ଚପୁତ୍ର ଥିଲେ, ସେମାନେ ଦେବପୁତ୍ର ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ: ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସହସ୍ରଜିତ, ତାପରେ କ୍ରୋଷ୍ଟୁ, ନୀଳ, ଅଜକା ଓ ଲଘୁ। ସହସ୍ରଜିତଙ୍କୁ ଏକ ରାଜା ଶତଜିତ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଶତଜିତଙ୍କର ତିନିପୁତ୍ର ଥିଲେ, ସେମାନେ ମହାନ ଖ୍ୟାତି ପାଇଥିଲେ—ହୈହୟ, ହୟ ଓ ବିରାଟ୍ ବେଣୁହୟ। ହୈହୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧର୍ମ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଧର୍ମନେତ୍ର, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର କୀର୍ତ୍ତି, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ସଞ୍ଜୟ। ସଞ୍ଜୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧର୍ମାତ୍ମା ମହିଷ୍ମାନ୍, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ପ୍ରବଳ ଭଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ୟ। ଭଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଦ୍ଦମ, ଦୁର୍ଦ୍ଦମଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧନକ, ତିନିପୁତ୍ରରେ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଧନକଙ୍କର ଚାରିପୁତ୍ର: କୃତବୀର୍ୟ, କୃତାଗ୍ନି, କୃତବର୍ମା ଓ କୃତଉଜା। କୃତଉଜାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଥିଲେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଅର୍ଜୁନ, ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି, ହଜାର ହାତ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ରାମ ନାରାୟଣ ସ୍ୱରୂପ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ। କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କର ଏକ ଶତ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପାଞ୍ଚଜଣ ବିଶେଷ ଯୋଦ୍ଧା ଥିଲେ—ଶୂର, ଶୂରସେନ, ଧୃଷ୍ଟ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଜୟଧ୍ୱଜ। ଜୟଧ୍ୱଜ ଅବନ୍ତି ଜନଙ୍କର ରାଜା ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତାଳଜଂଘ। ତାଙ୍କର ଏକ ଶତ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଳଜଂଘ ଭାବେ ପରିଚିତ। ସେମାନଙ୍କର ବଡ଼ ପୁତ୍ର ରାଜା ବୀତିହୋତ୍ର। ବୀତିହୋତ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ରମାନେ ଭଲ ଚରିତ୍ରର ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବୃଷ ଗୋତ୍ର କର୍ତ୍ତା ହେଲେ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ମଧୁ। ମଧୁଙ୍କର ଏକ ଶତ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବୃଷ୍ଣି ବଂଶର ଅଧିପତି ହେଲେ। ବୃଷ୍ଣିଙ୍କ ସମସ୍ତ ସନ୍ତାନ ବୃଷ୍ଣି ଭାବେ, ମଧୁଙ୍କ ସନ୍ତାନ ମାଧବ ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ପାଇଲେ। ଏହି ହୈହୟମାନେ ଯଦୁବଂଶୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ। ଏହି ମହାନ୍ ହୈହୟମାନେ ପଞ୍ଚ ଗୋତ୍ରର: ବୀତିହୋତ୍ର, ହର୍ୟତ, ଭୋଜ, ଅବନ୍ତି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶୂରସେନ ଏବଂ ତାଳଜଂଘ। ଶୂର, ଶୂରସେନ, ବୃଷ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଜୟଧ୍ୱଜ—ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣ ହୈହୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ ଭାବେ ପୂଜିତ। ଶୂର ଓ ଶୂରବୀର, ଏବଂ ଶୂରସେନଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ—ଏମାନେ ଶୂରସେନ ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ପାଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଏହି ଭୂମି ଏମାନଙ୍କର ଅଧିକାର। ବୀତିହୋତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନାର୍ତ୍ତ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଜୟ ଅମିତ୍ରକର୍ଷଣ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏବେ ମୁଁ ଶୃଣୁ, ଶୂରବୀର କ୍ରୋଷ୍ଟୁଙ୍କ ଗୋତ୍ର କଥା କହିବି, ଯାହାର ବଂଶରେ ବୃଷ୍ଣିଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା। କ୍ରୋଷ୍ଟୁଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ର ବିଖ୍ୟାତ ବୃଜିନୀବାନ୍, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ସ୍ୱାତୀ, ସ୍ୱାତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁଶଙ୍କୁ। କୁଶଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ସନ୍ତାନ ଲାଗି ବହୁ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ଦାନ ଦେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଏକ ପୁତ୍ର ଚିତ୍ରରଥ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷ ଥିଲେ। ଚିତ୍ରରଥ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ବଂଶରେ ଶଶବିନ୍ଦୁ ନାମକ ରାଜା ଜନ୍ମିଲେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରବଳ, ଅନେକ ସନ୍ତାନର ଉତ୍ପତ୍ତିକର୍ତ୍ତା। ଶଶବିନ୍ଦୁଙ୍କର ଏକ ଲକ୍ଷ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନନ୍ତକ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଅପୂର୍ବ। ଅନନ୍ତକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯଜ୍ଞ, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଧୃତି, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଉଶନାସ୍, ଯିଏ ପୃଥିବୀର ଅଧିକାରୀ ହେଲେ। ଉଶନାସ୍ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧର୍ମିକ ଥିଲେ, ଶତ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ। ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ସୀତେଷୁ, ସେ ରାଜା ଥିଲେ। ସୀତେଷୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ମାରୁତ, ଏକ ରାଜା ଋଷି, ଯିଏ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଲେ। ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର କମ୍ବଳବାର୍ହି, ଏକ ପ୍ରବଳ ଯୋଦ୍ଧା। କମ୍ବଳବାର୍ହିଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଦ୍ୱାନ୍ ରୁକ୍ମକବଚ, ଯିଏ ବିଦ୍ୱାନ୍ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ କବଚଧାରୀ ଶୂରମାନେଠାରୁ ଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି ଏହି ବଂଶର ମହାନ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା ଅମୃତ ସମାନ ଶ୍ରବଣୀୟ।