ପୃଷିତ ଏକ ଗାଏଁକୁ କ୍ଷତି କରିଥିଲେ, ତାହାର ଦ୍ୱାରା ସେ ତାଙ୍କର ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ପାପ ଆର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅପରାଧ ଦ୍ୱାରା ଗୁରୁଙ୍କର ଶାପ ପାଇଁ, ପୃଷିତ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବରେ ଏକ ଶୂଦ୍ର ହେଇଗଲେ। ନାଭାଗଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦିଷ୍ଟା ଥିଲେ, ଦିଷ୍ଟାଠାରୁ ଭଲନ୍ଦନ ହେଲେ; ଭଲନ୍ଦନଙ୍କର ଶୂରପୁତ୍ର ଏବଂ ରାଜା ଅଜବାହନ ଥିଲେ। ଏପରି ଭାବରେ, ମନୁଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିବରଣୀ ସଂକ୍ଷେପରେ ଦିଆଯାଇଛି। ଏବେ ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଓ ଏଲାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୋତାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି। ଏଇଲା, ଯେଉଁଠି ପୁରୁରବାସ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅତିଶୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ, ସେ ତ୍ୱକନ୍ତକରେ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଭୂମି ସବୁଠୁ ପବିତ୍ର ଥିଲା। ଯମୁନା ନଦୀର ଉତ୍ତର ତୀରରେ, ପ୍ରୟାଗରେ, ଯେଉଁଠି ଋଷିମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ପ୍ରତିଷ୍ଠାନାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାଜା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସାତିପୁତ୍ର ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଦୀପ୍ତିରେ ଅତିଶୟ ବିଶାଳ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଭବଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ସେମାନେ ଅୟୁ, ମୟୁ, ଅମୟୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଶ୍ୱୟୁ, ଶ୍ରୁତୟୁ, ଶତୟୁ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଉର୍ବଶୀଙ୍କର ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ଅୟୁଙ୍କର ପାଞ୍ଚିପୁତ୍ର ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଶୂର ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସ୍ୱରଭାନୁଙ୍କର କନ୍ୟା ପ୍ରଭାଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ନହୁଷ ପ୍ରଥମ, ଧର୍ମମୟ ଏବଂ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ; ନହୁଷଙ୍କର ଛଅ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଭା ଦେଖାଇଥିଲେ। ପିତୃମାନଙ୍କର କନ୍ୟା ବିରଜାଠାରୁ ଯତି, ଯୟାତି, ସମ୍ୟତି, ଅୟାତି, ଅନ୍ଧକ ଏବଂ ଭିଜାତି ଜନ୍ମିଥିଲେ—ଏହି ଛଅ ମଧ୍ୟରେ ଯତି ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଯୟାତି ତାଙ୍କ ପରେ। ଯତି, ଅତି ମୁଖ୍ୟ, ମୋକ୍ଷ ଚାହିଁ, ବ୍ରହ୍ମାନ୍ ଏକାତ୍ମ ହେଇଗଲେ; ପଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଯୟାତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ। ସେ ଉଶନାଙ୍କର କନ୍ୟା ଦେବୟାନୀକୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅସୁର ମହିଳା ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ବୃଷପର୍ବନଙ୍କର କନ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ଦେବୟାନୀ ତାଙ୍କୁ ଯଦୁ ଏବଂ ତୁର୍ବସୁ—ଉଭୟ ଧର୍ମମୟ ଏବଂ ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ—ପୁତ୍ରଦେଇଥିଲେ। ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ବୃଷପର୍ବନଙ୍କ କନ୍ୟା, ତାଙ୍କୁ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଏବଂ ପୁରୁ ପୁତ୍ରଦେଇଥିଲେ; ଯୟାତିଙ୍କୁ ଶୁକ୍ର, ଦୀପ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ରହ୍ମା, ଏକ ରଥ ଦେଇଥିଲେ। ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ସୁନିର୍ମିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ମହାରଥ ଦେଇଥିଲେ। ଏହା ମନର ତଳି ହସ୍ତୀମାନ୍ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଯୁକ୍ତ ଥିଲା; ଏହି ରଥରେ ଯୟାତି ଅସୁର କନ୍ୟାକୁ ନେଇ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଦ୍ୱାରା ଛଅ ମାସରେ ଭୂମିକୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ। ଯୟାତି ଦେବ, ଦାନବ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ଥିଲେ; ସେ ଭବଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ, ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଏବଂ ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ। ସେ ବିଦ୍ୟା, ଅନ୍ଗେର ନିବାରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କୃପାଶୀଳ ଥିଲେ; କୌରବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭବଦ୍ରଥ ପ୍ରଥମ ଥିଲେ। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା କୌରବ ଜନମେଜୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁରୁବଂଶ ଏବଂ ରାଜା ପରିକ୍ଷିତଙ୍କ ବଂଶର ରାଜାମାନେ ଥିଲେ। ଏହି ରଥ ଜ୍ଞାନୀ ଗର୍ଗଙ୍କର ଶାପରେ ନଷ୍ଟ ହେଇଗଲା; କାରଣ ରାଜା ଜନମେଜୟ ଗର୍ଗଙ୍କର ଶିଶୁପୁତ୍ରକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ସେ ଅକୃରୁରଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଧର ପାପ ଆର୍ଜନ କରିଥିଲେ; ସେ ରାଜା ଋଷି ଲୋହର ଗନ୍ଧ ଧରି, ଏଠାଠି ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ। ନାଗରିକ ଏବଂ ଗ୍ରାମବାସୀ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଲେ, ସେ କେଉଁଠି ଶାନ୍ତି ନାପାଇଲେ; ଦୁଃଖରେ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ, କେଉଁଠି ଆଶ୍ରୟ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ତାପରେ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ସେ ଶୌନକ ଋଷିଙ୍କ ନିକଟରେ ଶରଣ ନେଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରେତି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଉତ୍କଳ ମନ୍ଦ, ଏହି ଋଷି ଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରେତି ରାଜା ଜନମେଜୟଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଇଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ। ସେ ରାଜା ଲୋହର ଗନ୍ଧ ଏବଂ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଯଜ୍ଞ ଶ୍ନାନ ସମୟରେ ଦିବ୍ୟ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ରଥରେ ଆସନ୍ତି। ଏହି ବଂଶରୁ ବାସୁ, ଚେଦିର ରାଜା, ବିଦୂର୍ଭ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଏହି ରଥ ଦେଇଥିଲେ। ତାପରେ ଭୀମ, ଜରାସନ୍ଧକୁ ବଧ କରି, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥକୁ ବ୍ୟାସୁଦେବଙ୍କୁ ସ୍ନେହବଶତଃ ଦାନ କରିଥିଲେ, ହେ କୁରୁମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ। ନହୁଷଙ୍କ ଶୂର ବଂଶଜ ଯୟାତି ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ପୁରୁକୁ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ; ଏପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୁରୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଋଣ ଶୋଧିଥିଲେ। ସେ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଅପରିପକ୍ୱ ପୁତ୍ର ପୁରୁକୁ ଚୟନ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ସହିତ ଏହି ଉପଦେଶ କହିଲେ। "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଶୁକ୍ରଙ୍କ ପୋତା, ଦେବୟାନୀଙ୍କ ପୁତ୍ର କିପରି ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାରୀ ହେବେ, ପ୍ରଥମ ପୁତ୍ର ଯଦୁକୁ ଛାଡି ଅପରିପକ୍ୱକୁ ଦେବେ?" "ଆମେ ଏପରି ଉପଦେଶ କରୁଛୁ; ଧର୍ମକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର।" ଯୟାତି କହିଲେ: "ମୋର କଥା ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରମୁଖ ଶୁଣନ୍ତୁ: ମୋର ମାମଲାରେ କଦାପି ପ୍ରଥମ ପୁତ୍ରକୁ ରାଜ୍ୟ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।" "ମୋର ପ୍ରଥମ ପୁତ୍ର ଯଦୁ ମୋର ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିନାହିଁ; ତାଙ୍କର ମନ ଅନ୍ୟଥା, ଏବଂ ଶୁଭ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଗଣନା କରନ୍ତି ନାହିଁ।" "ପିତାମାତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ପୁତ୍ରକୁ ଶୁଭ ଲୋକେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ସେଇ ପୁତ୍ର ଯିଏ ମାତାପିତାଙ୍କ ପ୍ରତି ପୁତ୍ରର ଦାୟିତ୍ୱ ନିବାହ କରେ।" "ଯଦୁ ମୋତେ ଅବହେଳା କରିଥିଲେ, ତୁର୍ବସୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ପରି ଅପମାନ କରିଥିଲେ।" "କିନ୍ତୁ ପୁରୁ ମୋର କଥା ପୂରା କରିଥିଲେ ଏବଂ ମୋତେ ବିଶେଷ ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିଲେ; ତେଣୁ ସେ ଅପରିପକ୍ୱ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେବି, କାରଣ ମୋର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ସମ୍ବଳ ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ମିଳିଥିଲା।