ଏହିପରି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣର ଧାରଣ କରିଥିବା ମହାଦେବଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ସେ ଅଟୁଟ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀ, ଶୁଭ କର୍ମରେ ନିରତ, ଯୁଦ୍ଧର ନାୟକ, ଗୋମାତାଙ୍କର ରକ୍ଷକ, ଗୋପାଳ, ଗ୍ରାମର ନାଥ, ଚର୍ମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଏବଂ ହର ନାମରେ ପରିଚିତ। ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣବାହୁ, ଗୁହାବାସୀ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାରର ଅଧିପତି, ବିଶାଳ ମନ ଓ ଅପାର ଇଚ୍ଛା ଧାରଣ କରିଥିବା, ମନକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟୀ। ସେ ଗାନ୍ଧାର, ମଦ୍ୟପାନ କରୁଥିବା, ଅନ୍ୟମାନେ ଉପକୃତ ହୁଅନ୍ତି ଏମିତି ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ୍ନ, ମହାଭୂତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଧାରକ, ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ବି ତାଙ୍କୁ ସେବନ କରନ୍ତି। ସେ ବିଶାଳ ଧ୍ୱଜଧାରୀ, ପୃଥିବୀର ଧାରକ, ଅନେକ ରୂପରେ ନିରତ, ଶବ୍ଦରୂପ, ଅଜ୍ଞେୟ ଏବଂ ଜ୍ଞେୟ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଦାତା। ସେ ମୋକ୍ଷଦାତା, ପଦଧାରୀ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପରିଘା, ଉଚ୍ଚପୂଜିତ, ଏକତାକାରୀ, ବୃଦ୍ଧିଦାତା, ବୃଦ୍ଧ, ବେଶ୍ୟା ଏବଂ ଭୂତଗଣଙ୍କର ନାଥ। ସେ ନିତ୍ୟ, ଧାରକ, ସଙ୍ଗୀ, ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କର ନାଥ, ସ୍ୱାମୀ, ସକ୍ତିଶାଳୀ, ଉତ୍ତମ ଦେବତା ଏବଂ ଶୁଭ ଯୋଗ ବିଶିଷ୍ଟ। ସେ ଆଷାଢ଼ ଓ ସୁଷାଢ଼, ସ୍କନ୍ଦଧାରୀ, ହରିତ, ବିନାଶକ, ଚଳିତ ରୂପ, ଅନ୍ୟ ରୂପ, ପରମ ରୂପ ଏବଂ ବିଶାଳ ରୂପଧାରୀ। ସେ ମୁଣ୍ଡକୁ ଛୁଅଉଥିବା, ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଅବିନାଶୀ, ରଥଗୀତରେ ସ୍ତୁତ, ସମସ୍ତ ଭୋଗର ଉପଭୋକ୍ତା ଏବଂ ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ସେ ସାମବେଦ ଓ ମହାବେଦର ଅଂଶ, ତୀର୍ଥଙ୍କର ଦେବତା, ବିଶାଳ କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ, ଜୀବନ ଶୂନ୍ୟ, ଜୀବନ ଦାତା, ମନ୍ତ୍ର, କୃପାଳୁ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗମ୍ଭୀର। ସେ ମଣିର ନିୟତି, ମଣି ଅଙ୍ଗ, ସମୁଦ୍ରପାତ ଜ୍ଞାତା, ମୂଳ, ବିଶାଳ, ଅମୃତତ୍ୱ ଧାରୀ, ପ୍ରକଟ ଓ ଅପ୍ରକଟ, ତପସ୍ୟାର ଧନ। ସେ ଉତ୍କର୍ଷ ଓ ଆରୋହଣ, ଧର୍ମଧାରୀ, ବିଶାଳ ତପସ୍ବୀ, ବୃହତ୍ କଣ୍ଠ, ମହାଯୋଗୀ, ଯୋଗ, ଯୁଗକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ବିନାଶକ। ସେ ଯୁଗର ରୂପ, ବିଶାଳ ରୂପ, ବାହନ, ଗଭୀର, ପର୍ବତ, ନ୍ୟାୟ, ନିର୍ମୂଳକ, ପଦହୀନ, ପଣ୍ଡିତ, ଅଚଳ ସମ। ସେ ଅନେକ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ବିଶାଳ ମାଳାଧାରୀ, ଚମକିଲା, ସୁନ୍ଦର ଚକ୍ଷୁ, ବିଶାଳ, ଲବଣୀୟ, କୂଆ, ପୁଷ୍ପମୟ ଦେହ, ଫଳର ଉତ୍ସ। ସେ ବୃଷଭ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ, ଭଙ୍ଗକର୍ତ୍ତା, ମୁକୁତା ଜଟାଧାରୀ, ଚନ୍ଦ୍ର, ନିସ୍ସର୍ଗ, ସୁନ୍ଦରମୁଖ, ବୀର, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଏବଂ ଧୈର୍ୟଶୀଳ। ସେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଥିବା, ଅମୃତ ଜନ୍ମା, ସ୍ୱର୍ଗ ଦ୍ୱାର, ବିଶାଳ ଧନୁଧାରୀ, ପର୍ବତବାସୀ, ନିସ୍ସର୍ଗ, ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ଜ୍ଞାତା। ସେ ସୁଗନ୍ଧ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଅନନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ଧାରୀ, ପ୍ରଜାପତି, ପ୍ରଚୁର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା। ସେ କପାଳ ପାତ୍ରଧାରୀ, ଖପର ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଉପର ଦାନ୍ତ ଯୋଗାଯୋଗ, ଯୁବ, ଯନ୍ତ୍ର ବିଶେଷଜ୍ଞ, ସମସ୍ତ ଜଗତ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ମୃଦୁ। ସେ ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡିଆ, ବିକଳାଙ୍ଗ, ବିକଟ, ଦଣ୍ଡଧାରୀ, କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ, ସଦା ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଜଳ ଚକ୍ଷୁ, ଦିଗ୍ବଳୟ, ବଜ୍ରଧାରୀ, ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ସହସ୍ରପଦ। ସେ ସହସ୍ରମୁଣ୍ଡିଆ, ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଅଂଶ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ସହସ୍ରବାହୁ, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଆଶ୍ରୟ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା। ସେ ଶୁଧ୍ଧ, ତ୍ରିମଧୁର ମନ୍ତ୍ରର ରୂପ, ସବୁଠାରୁ ଅପରିପକ୍ୱ, କୃଷ୍ଣପିଙ୍ଗଳ, ବ୍ରହ୍ମା ଦଣ୍ଡର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଶତ ଶତ ବିନାଶକ, ଶତ ପାଶଧାରୀ। ସେ କାଳ, କଷ୍ଠ, ଲବ, ମାତ୍ରା, ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ଦିନ, ରାତି, କ୍ଷଣ; ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମାନ୍ୟ ଦାତା, ବୀଜ, ଆଦି ଲିଙ୍ଗ, ନିର୍ମୁଖ। ସେ ସତ୍ ଓ ଅସତ୍, ପ୍ରକଟ ଓ ଅପ୍ରକଟ, ପିତା, ମାତା, ପିତାମହ; ସ୍ୱର୍ଗ ଦ୍ୱାର, ମୋକ୍ଷ ଦ୍ୱାର, ସୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାର, ତିନି ପ୍ରକାର ସ୍ୱର୍ଗ। ସେ ମୋକ୍ଷ, ହୃଦୟ, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ, ପରମପଥ; ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତଙ୍କର ଶେଷ ଆଶ୍ରୟ। ସେ ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କର ଶିକ୍ଷକ, ଦେବତା, ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କର ପୂଜିତ, ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କର ମହାମନ୍ତ୍ରୀ, ଦେବ ଓ ଅସୁର ଦଳର ଆଶ୍ରୟ। ସେ ଦେବ ଓ ଅସୁର ଦଳର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ନେତୃତ୍ୱକାରୀ, ଦେବତାଙ୍କର ଦେବତା, ଦିବ୍ୟ ଋଷି, ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କୁ ବର ଦେଇଥିବା। ସେ ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କର ନାଥ, ବିଷ୍ଣୁ, ମହାନ ଦେବ ଓ ଅସୁର ନାଥ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଅଂଶ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଦେବତା ଆତ୍ମା, ସ୍ୱୟଂଭୂ। ସେ ଉତ୍ଥିତ, ତ୍ରିବିକ୍ରମ, ବୈଦ୍ୟ, ଵରଦାତା, କନିଷ୍ଠ, ଦିଗମ୍ବର, ପୂଜିତ, ହାତୀ, ବାଘ, ଦେବସିଂହ, ବୃହତ୍ ବୃଷଭ। ସେ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପରମ, ଏକତାରେ ଏକତ୍ରିତ, ଉଜ୍ୱଳ, କଥନଶୀଳ, ଦିଗ୍ଗଜର ଉତ୍ସ, ଅବିନାଶୀ। ସେ ଶିକ୍ଷକ, ପ୍ରିୟ, ସ୍ୱୟଂ ସୃଷ୍ଟି, ଶୁଧ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଶିଙ୍ଗଧାରୀ, ଶିଙ୍ଗପ୍ରିୟ, ପିଙ୍ଗଳ, ରାଜା ମଧ୍ୟରେ ରାଜା, ରୋଗରହିତ। ସେ ଆକର୍ଷକ, ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରୟ, ଦୁଃଖରହିତ, ସମସ୍ତ ଉପାୟର ସୂତ୍ରଧାର, ମସ୍ତକ ମଧ୍ୟରେ ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁ, ବିଶ୍ୱର ଦେହ ଧାରୀ, ହରିଣ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ତେଜ ଧାରଣ କରୁଥିବା। ସେ ଅଚଳଙ୍କ ନାଥ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରକ, ସିଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ଶୁଧ୍ଧ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ। ସେ ନିୟମର ନାଥ, ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତଙ୍କର ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ସ୍ୱାଧୀନ, ଖୁଲା ଚୁଲି, ତେଜସ୍ୱୀ, ସମୃଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧିକାରୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତ। ଏହିପରି ମୁଁ ମୂଳ ଅନୁସାରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହିତ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି; ପ୍ରଥମେ ଭକ୍ତିକୁ ସ୍ଥାନ ଦେଇ, ଯଜ୍ଞର ନାଥ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି। ଏହିପରି ଅନୁମତି ପାଇ, ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ଭକ୍ତଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହୋଇ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିନି ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଫଳ ପାଇଲେ। ଏହି ମହାସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼ିବା, ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଖରେ ପଢ଼ାଇଲେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରେ।