ଦୃଢାଶ୍ୱଙ୍କରୁ ପ୍ରମୋଦ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ହର୍ୟାଶ୍ୱ। ହର୍ୟାଶ୍ୱଙ୍କରୁ ନିକୁମ୍ଭ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ସଂହତାଶ୍ୱ। ସଂହତାଶ୍ୱଙ୍କରୁ କୃଶାଶ୍ୱ ଓ ରଣାଶ୍ୱ—ଏହି ଦୁଇଁ ଭାଇ। ରଣାଶ୍ୱଙ୍କରୁ ଯୁବନାଶ୍ୱ ଜନ୍ମିଲେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ମାନ୍ଧାତୃ। ମାନ୍ଧାତୃଙ୍କରୁ ପୁରୁକୁତ୍ସ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅମ୍ବରୀଷ, ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମୁଚୁକୁନ୍ଦ—ଏହି ତିନି ଜଣେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଆଉ ଏକ ଯୁବନାଶ୍ୱ ଥିଲେ; ଏହି ଯୁବନାଶ୍ୱଙ୍କରୁ ହରିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହରିତମାନେ ଭାବି ଯାଉଛନ୍ତି। ଏମାନେ ଅଙ୍ଗିରସ ଗୋତ୍ରର ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଭାବେ ଦ୍ୱିଜ ହେଲେ। ପୁରୁକୁତ୍ସଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ତ୍ରସଦ୍ଦସ୍ୟୁ, ଯିଏ ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ରଖିଥିଲେ। ନର୍ମଦା ତୀରରେ ତ୍ରସଦ୍ଦସ୍ୟୁଙ୍କ ପୁଅ ସମ୍ଭୂତି ଜନ୍ମିଲେ; ସମ୍ଭୂତିଙ୍କରୁ ବିଷ୍ଣୁବୃଦ୍ଧ ହେଲେ, ତାଙ୍କରୁ ବିଷ୍ଣୁବୃଦ୍ଧମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏମାନେ ଅଙ୍ଗିରସ ଗୋତ୍ରର ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ପଦବୀ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସମ୍ଭୂତିଙ୍କ ଆଉ ଏକ ପୁଅ ଅନରଣ୍ୟ। ରାବଣ ତିନି ଲୋକ ଜିତିବା ବେଳେ ଅନରଣ୍ୟଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ଅନରଣ୍ୟଙ୍କରୁ ବୃହଦ୍ଅଶ୍ୱ ହେଲେ, ତାଙ୍କରୁ ହର୍ୟାଶ୍ୱ ଜନ୍ମିଲେ। ହର୍ୟାଶ୍ୱ ଦୃଷଦ୍ବତୀ ତୀରରେ ରାଜା ବସୁମାନସଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରେରଣାରେ ରାଜା ତ୍ରିଧନ୍ବନ ହେଲେ। ତ୍ରିଧନ୍ବନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ତଣ୍ଡିନଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ହେଇ, ତଣ୍ଡିନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଭବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରି, ତିନି ଲୋକର ଅଧିପତି ହେବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ସେ ଧନ ନଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ, ତଣ୍ଡିନଙ୍କ ଦେଖି ତାଙ୍କଠାରୁ ଚାହିଁଥିବା ଫଳ ପାଇଲେ। ପୁରାତନ କାଳରେ ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ହଜାର ନାମ କଥା କହିଥିଲେ; ଏହି ହଜାର ନାମରେ ତଣ୍ଡିନ ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ହଜାର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଗଣପତି ପଦ ପାଇବାର ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଇଛି। ଏହି ନାମଗୁଡିକ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ର ତଣ୍ଡିନ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ। ସୂତଙ୍କୁ କହାଯାଇଛି—ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ହଜାର ନାମ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପଠାଇବା ଉଚିତ। ଏହି ହଜାର ଏବଂ ଆଠ ନାମ ହରାଙ୍କୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହି ନାମଗୁଡିକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଗଣପତି ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଇଛି। ଓମ୍! ସ୍ଥିର, ଦୃଢ, ପ୍ରଭୁ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମହାନ, ଦାନକର୍ତ୍ତା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସମସ୍ତ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ଭବ; ଜଟାଧାରୀ, ଦଣ୍ଡଧାରୀ, ଚୂଡାଧାରୀ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା। ହରି, କୃଷ୍ଣମୃଗ ନୟନ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଦୁଃଖ ହରଣ; କ୍ରିୟା ଓ ନିବୃତ୍ତି, ଶାନ୍ତ ଆତ୍ମା, ନିତ୍ୟ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ। ଶ୍ମଶାନବାସୀ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଆକାଶଗାମୀ, ପୃଥିବୀରେ ଚଳି, ଦମନକର୍ତ୍ତା; ପୂଜ୍ୟ, ମହାକାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ତପସ୍ବୀ, ଜୀବର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମର୍ଥକ। ପାଗଳ ଭାବରେ ରୂପ ନେଇଥିବା, ଲୁଚିଥିବା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ରୂପ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ନାଥ; ମହାରୂପ, ମହାଦେହୀ, ସମସ୍ତ ରୂପ, ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ। ମହାଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ବିଭିନ୍ନ ରୂପର, ବାମନ, ମନୁଷ୍ୟ; ଲୋକର ରକ୍ଷକ, ଗୁପ୍ତ ଆତ୍ମା, ଦୟାଳୁ, ଭୟ ଦାନକର୍ତ୍ତା, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ। ଶୁଦ୍ଧ ଓ ମହାନ, ନିୟମିତ, ନିୟମିତମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ; ସ୍ଵୟଂଜାତ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ଆରମ୍ଭ, ଉତ୍ପାଦକ, ଧନର ଖଜାନା। ହଜାର ଚକ୍ଷୁ, ବିସ୍ତୃତ ଚକ୍ଷୁ, ସୋମ, ତାରାକାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା; ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶନି, କେତୁ, ଗ୍ରହ, ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ନାଥ। ରାଜା, ରାଜ୍ୟ ଉଦୟ କାରଣ, କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ମୃଗରେ ତୀର ନିକ୍ଷେପକ, ମେଘ; ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା, ଦୀର୍ଘ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଦୃଶ୍ୟ ନୁହେଁ, ଧନ ଦାନକର୍ତ୍ତା। ବର୍ଷ, ମନ୍ତ୍ରଧାରୀ, ପ୍ରାଣାୟାମ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ବୀ; ଯୋଗୀ, ଯୋଗ, ମହାବୀଜ, ମହାରଥ, ମହାଶକ୍ତି। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବୀଜ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀଜ, ବୃଷଧ୍ୱଜ; ଦଶ ଭୁଜା, ଅନିମିଷ, ନୀଳକଣ୍ଠ, ଉମାପତି। ବିଶ୍ୱରୂପ, ସ୍ଵୟଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାବୀର, ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରଥମ; ଗଣମାନଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଗଣମାନଙ୍କ ନାଥ, ଦିଗ୍ବାସୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷା। ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜୀବର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ହର; କମଣ୍ଡଳୁଧାରୀ, ଧନୁର୍ଧାରୀ, ବାଣଧାରୀ, କପାଳଧାରୀ। ସେ ଶତଧାରୀ ଅସ୍ତ୍ର, ତଳୱାର, ବାଣ, ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ; ମହାନ, ଅଜନ୍ମା, ମୃଗରୂପ, ତେଜସ୍ୱୀ, ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା। ପାଗ୍ରାଧାରୀ, ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ନମ୍ର, ଦୀର୍ଘ, ପିତ୍ତଳ କେଶ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପବିତ୍ରତା, ଏବଂ କଳା ଚମଡ଼ା। ସେ ଶୃଗାଳରୂପ ନେଇଥିବା, ସମସ୍ତର ସାର, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡା, ଶୁଭ ଦାନକର୍ତ୍ତା, ସିଂହ ଓ ବାଘର ରୂପ, ସୁଗନ୍ଧ ଦାନକର୍ତ୍ତା, ଜଟାଧାରୀ। ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବୀଜ, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଚିହ୍ନ, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଶୟୀ, ଆକାଶରେ ବସିଥିବା, ତିନି ଚୋଟି, ବର୍କ ଚମଡ଼ା ପିନ୍ଧି, ରୁଦ୍ର, ସେନାପତି, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ। ଦିନ ଓ ରାତି, ରାତିରେ ଚଳିଥିବା, ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ହାତୀ ବଧକ, ଦେମନ ବିନାଶକ, କାଳ, ଲୋକର ଧାରକ, ଗୁଣର ଭଣ୍ଡାର। ସିଂହ ଓ ବାଘର ରୂପ, ତରଳ ଚମଡ଼ା ପିନ୍ଧି, କାଳର ନାଥ, ମହାଶବ୍ଦ, ସମସ୍ତଠାରେ ବସିଥିବା, ଚଉଁ ରାସ୍ତାରେ ଉପସ୍ଥିତ। ସେ ରାତିରେ ଚଳିଥିବା, ମୃତମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଘୁଞ୍ଚିଥିବା, ସମସ୍ତ ଦେଖିଥିବା, ମହାପ୍ରଭୁ, ବହୁ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ, ବହୁତ ଧନୀ, ସମସ୍ତର ସାର, ଅମୃତର ନାଥ। ନୃତ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ, ସଦା ନୃତ୍ୟରତ, ନୃତ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧକ, ଧନୁର୍ଧାରୀ, ମହାଭୁଜ, ଅତି ଭୟଙ୍କର, ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା। ମହାବାଣ, ମହାପାଶ, ନିତ୍ୟ, ପର୍ବତବାସୀ, ହଜାର ଭୁଜା, ଜୟୀ, ଦୃଢ, ଦୋଷରହିତ। ଅଦୂର୍ବଳ, ଶାନ୍ତ ସ୍ଵଭାବ, ଯଜ୍ଞ ନାଶକ, କାମ ନାଶକ, ଦକ୍ଷ ବଧକ, ଉପସ୍ଥିତ, ହସୁଥିବା, ମଧ୍ୟମ।