ପରାଶରଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବତା କହିଲେ, "ପରାଶର, ମୋ ଆଦେଶରେ ତୁମେ ଅଣିମା ଆଦି ଶକ୍ତିରେ ପାରଙ୍ଗତି ଲାଭ କରିଛ, ଏବଂ ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ମୁହଁ ଦେଖିପାଇଁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ହେଲି। ଜ୍ଞାନୀ ପୁତ୍ର, ସଦା ମୋ ପାଇଁ ଅଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୀ ଅରୁନ୍ଧତୀଙ୍କୁ ଓ ତୁମ ବାପା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା କର। ମୋ ସମସ୍ତ ବଂଶ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହେଇଛି, ପୁତ୍ର। ସଦା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକେ କହନ୍ତି, ସଂସାର ଜୟ କରିଥିବା ଲୋକେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହା କରନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ମୋ ଇଚ୍ଛିତ ବର ଭାବେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଚୟନ କରିବି; ମୁଁ ମୋ ଭାଇମାନେ ସହ ଏହି ପୂଜା କରିବାକୁ ଯିବି।" ଏପରି କହି, ସଂଯମଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସଭାରେ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି କରି, ବାପାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଲେ। ବାପାଙ୍କୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖି, ପରାଶର ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର, ଶାକ୍ତମାନେ ପ୍ରିୟ କରିଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମନୋନୀତ ଶବ୍ଦରେ ସ୍ତୁତି କଲେ। ତାପରେ, କାମ ଓ ଅନ୍ଧକ ନାଶକ ମହାଦେବ ଖୁସି ହୋଇ, ଶାକ୍ତେୟଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରି, ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ମହେଶ୍ୱର ଯିବା ପରେ, ଶାମ୍ବୁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତିରେ ରାକ୍ଷସ ବଂଶକୁ ଦହିଦେଲେ। ଏହାଦେଖି ବଶିଷ୍ଠ, ଧର୍ମବିଦ୍ୟାର ଜ୍ଞାନୀ, ଅନେକ ଋଷିମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କର ନାତି ପରାଶରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ବେଶି କ୍ରୋଧ ହେଲା, ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ଏହି କ୍ରୋଧକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କର। ରାକ୍ଷସମାନେ କୌଣସି ଅପରାଧ କରିନାହାନ୍ତି; ଏହା ସମସ୍ତ ତୁମ ବାପାଙ୍କ ଚିନ୍ତାନୁସାରେ ଘଟିଛି। କ୍ରୋଧ ମୂଢ଼ମାନେ ମଧ୍ୟେ ଉପଜେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ନୁହେଁ।" "କିଏ କାହାକୁ ମାରେ? ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରେ। ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ କର୍ମ ଫଳରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିଥାନ୍ତି। କ୍ରୋଧ ଦ୍ୱାରା କୀର୍ତ୍ତି ଓ ତପସ୍ୟା ଦୁହିଁ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଦୁଃଖିତ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ଏହି ଦହନ ବନ୍ଦ କର। ତୁମ ବଳିଦାନ ବନ୍ଦ କର; କ୍ଷମା ଧର୍ମମୟଙ୍କ ସାର।" ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଶାକ୍ତେୟ ପରାଶର ସମ୍ମାନ ସୂଚକ ଭାବରେ ବଳିଦାନ ବନ୍ଦ କଲେ। ଏହାଦେଖି ବଶିଷ୍ଠ ଖୁସି ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଏହି ବଳିଦାନ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଲେ। ବଶିଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ସ୍ନାନାସନ କରାଇଲେ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ପରାଶରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହ କହିଲେ, "ତୁମେ ତୁମ ଗୁରୁଙ୍କ ଉପଦେଶକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ବିପ୍ରତ୍ୟୟ ଦ୍ୱେଷ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷମାରେ ଶରଣ ନେଇଛ। ଏହିଠାରୁ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଜାଣିପାରିବ। ମୋ ବଂଶ କଦାପି ଛିନ୍ନ ହେବ ନାହିଁ, କ୍ରୋଧ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶେଷ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଏଥିପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ ଏକ ମହାବର ଦେଉଛି: ତୁମେ ପୁରାଣ ସଂହିତା ରଚନାକାର ହେବ।" "ତୁମେ କର୍ମ କରିବା ବା ବିରତ ରହିବା, ଉଭୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେବତାଙ୍କର ପରମ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିପାରିବ, କାରଣ ତୁମ ମନ କର୍ମପ୍ରତି ଶୁଦ୍ଧ। ମୋ ଅନୁଗ୍ରହରେ ତୁମ ଜ୍ଞାନ ସନ୍ଦେହ ମୁକ୍ତ ହେବ।" ଏପରି ବଶିଷ୍ଠ କହିଲେ, "ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ସେସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ଘଟିବ।" ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଓ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ, ପରାଶର ଛଅ ପ୍ରକାର ଜ୍ଞାନର ସଂଗ୍ରହ ଭାବେ ବୈଷ୍ଣବ ପୁରାଣ ରଚନା କଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଅର୍ଥକୁ ସାଧନ କରେ। ଏହି ପୁରାଣ ଛଅ ହଜାର ଶ୍ଲୋକରେ ଗଠିତ, ବେଦର ଅର୍ଥ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ, ଏହା ପୁରାଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚତୁର୍ଥ ଏବଂ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।" "ଏପରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ବଶିଷ୍ଠମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ପରାଶରଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ କହିଦେଲି, ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ଏବେ, ରୋମହର୍ଷଣ, ବଂଶବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତୁମେ ସୂର୍ୟବଂଶ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶର କଥା ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ଦେଖାଅ। ଅଦିତି, କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଆଧାର କରି ଆଦିତ୍ୟ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ସେଇ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ତିନିଜଣୀ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଏବଂ ପରେ ଆଉ ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଥିଲେ—ସଂଜ୍ଞା, ରାଜ୍ଞୀ, ପ୍ରଭା ଓ ଛାୟା। ମୁଁ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି। ଟ୍ୱଷ୍ଟୃଙ୍କ କନ୍ୟା ସଂଜ୍ଞା, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ମନୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ସେଉଁଠି ସଂଜ୍ଞା ଯମ ଓ ଯମୁନା, ଏବଂ ରେବତୀ ରାଣୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ପ୍ରଭା, ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଭାତ ନାମକ ପୁତ୍ର ଦେଲେ। ଏହାପରେ, ସଂଜ୍ଞା ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଛାୟାକୁ ରଖିଲେ। ଛାୟା, ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ସାବର୍ଣ୍ଣି ପୁତ୍ର ଦେଲେ। ପରେ କ୍ରମେ ଶନି, ତପତୀ ଓ ବିଷ୍ଟିକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଛାୟା ନିଜ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ମନୁଠାରୁ ଅଧିକ ସ୍ନେହ ଦେଉଥିଲେ। ପ୍ରଥମ ମନୁ ଏହା ଅନୁଭବ କଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଯମ କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ପାଦ ଉଠାଇ ମାଡ଼ିଦେଲେ। ଏହି ଘଟଣାରେ ଛାୟା ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଯମକୁ ଶାପ ଦେଲେ, ଯାହାର ଫଳରେ ଯମଙ୍କ ଏକ ପାଦ ପିବା, ରକ୍ତ ଓ କୀଟପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା। ଏହି ଦୁଃଖରେ, ଯମ ଗୋକର୍ଣ୍ଣକୁ ଗଲେ, ଉପବାସ ଓ ବାୟୁଭକ୍ଷଣ କରି, ଦଶହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ। ଭବଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ, ସେ ଲୋକପାଳ ପଦ, ପିତୃପତି ଅବସ୍ଥା ଏବଂ ଶାପମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲେ। ଦେବଦେବ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଏହା ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା। ପୂର୍ବେ, ଭାନୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା ଭାର୍ଯ୍ୟା ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ତୀବ୍ର ତେଜ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହିପାଇଁ, ଟ୍ୱଷ୍ଟୃଙ୍କ କନ୍ୟା ନିଜ ଦେହରୁ ଛାୟା ନାମକ ଜଣେ ତିଆରି କଲେ। ଘୋଡ଼ା ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେ ତପସ୍ୟା କଲେ। ସମୟ ଓ ଉଦ୍ୟମ ଦ୍ୱାରା ଜାଣି, ଛାୟା ଅର୍ଥାତ୍ ବଡ଼ବା ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ସଂଜ୍ଞାଙ୍କ ପାଖକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଘୋଡ଼ା ରୂପେ ଯାଇଥିଲେ। ତାପରେ, ବଡ଼ବା ଟ୍ୱଷ୍ଟୃକନ୍ୟା, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିକିତ୍ସକ। ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମହାତ୍ମା ଟ୍ୱଷ୍ଟୃଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ହୋଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଟ୍ୱଷ୍ଟୃ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ, ଏହି ସୁଦର୍ଶନ ନାମକ ପ୍ରଧାନ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ଶୁଭ ଭାବରେ ସ୍ମୃତି ହୁଏ।