ପରାଶରଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ, ପୂର୍ବଜମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ପିତାମହମାନେ ଓ ପ୍ରପିତାମହମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ପରାଶରଙ୍କ ଅବତରଣରେ ଅତିଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମ ଉପରେ କଥା କହୁଥିବା ମହାନ୍ଭାବମାନେ ଭୂମିରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଏବଂ ପୁଷ୍କର ଆଦି ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଆକାଶରୁ ପୁଷ୍ପ ବୃଷ୍ଟି କଲେ। ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନଗରରେ ଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନେ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ କଲେ, ଏବଂ ଆଶ୍ରମରେ ବସୁଥିବା ଋଷିମାନେ ଅପାର ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଯେପରି ରବି ଡିମ୍ବରୁ ଉଦୟ ହୁଏ, ସେପରି ପରାଶର ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଚାରିମୁହଁ ବ୍ରହ୍ମା ମେଘମାଳାରୁ ଯେପରି ଦେଖାଦେଇଥିଲେ, ସେପରି ପରାଶର ଆକାଶରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଦୟ ହେଲେ। ଅଦୃଶ୍ୟନ୍ତୀଙ୍କ ମନରେ ସେହି ଦିନ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଭାବ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା—ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦ ଓ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଦୁଃଖ, ଯେପରି ଅରୁଣ୍ଧତୀଙ୍କ ପାଖରେ ଘଟିଥିଲା। ସେ ଯୁବତୀ ଜଣେ, ପରାଶରଙ୍କ ତେଜ ଦେଖି ଭାବବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, କଣ୍ଠ ଅଟକିଗଲା, କାନ୍ଦିପଡି ଭୂମିରେ ଲୁହିଯାଇଲେ। ଲୁହରେ ଭିଜା ଦୃଷ୍ଟି ଓ ମୂଦ୍ରିତ ହସ ସହିତ, ସେ ନିର୍ମଳ ପରାଶରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ—ଏମିତି ଏକ ଶିଶୁ ଯିଏ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ମହାପ୍ରଜ୍ଞା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ। ସେ କହିଲେ, “ଓ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁଅ, ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଅଛ, ତୁମ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପୁଅକୁ ଦେଖ! ମୋତେ ଛାଡ଼ି, ଦୁଃଖିତ ମୁହଁ ନେଇ, ଅରଣ୍ୟରେ ଆମ ପୁଅକୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ରହିଛି, ଓ ପ୍ରଭୁ!” ପୁନି କହିଲେ, “ଓ ଶକ୍ତି, ତୁମ ଛଅମୁହଁ ଝିଅକୁ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଦେଖ, ଯେପରି ମହେଶ୍ୱର ତାଙ୍କ ସ୍ୱନ୍ଦର୍ଶନ କଲେ, ତାଙ୍କ ପରିବାରଜନ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ଅଭିଭୂତ।” ଏହି ଦୁଃଖଦ ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ବସିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କ ବୁହାଣିକୁ କହିଲେ, “କାନ୍ଦନି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସେ ମହିଳା ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି, ନବଜାତ ପୁଅ ପରାଶରଙ୍କୁ ଦୟା ଓ ସ୍ନେହରେ ରଖିଲେ, ସେ ନିଜେ ଯୁବତୀ ଓ ମୃଗନୟନୀ। ଯୁବତୀ ଅଦୃଶ୍ୟନ୍ତୀ, ଶୁଭ ଗହଣା ବିନା, ଦୁଃଖରେ ଏବଂ ଲୁହ ଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ବସିଥିବାକୁ ଦେଖି, ପରାଶର ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ମା, ତୁମ ଶରୀର ଶୁଭ ଗହଣା ବିନା ଅନ୍ଧକାର ରାତି ପରି ଦେଖାଯାଉଛି। ଏହାର କାରଣ ଆଜି ମୋତେ କୁହ। ମା, ତୁମେ କାହିଁକି ଏପରି ବସିଛ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଛାଡ଼ି, ଯେପରି ପତି ବିହୀନା ନାରୀ?” ପୁଅଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଅଦୃଶ୍ୟନ୍ତୀ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ପରାଶର ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ମା, ମୋ ବଳଶାଳୀ ବାପା କେଉଁଠି? କୁହ, କୁହ!” ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସେ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, କାନ୍ଦିପଡି କହିଲେ, “ତୁମ ବାପାକୁ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଖାଇଦେଇଛି,” ଏବଂ ଭୂମିରେ ଲୁହିପଡିଲେ। ନାତିଙ୍କ ମୁଖରୁ ଏହି ଦୁଃଖଦ ବାଣୀ ଶୁଣି, ବସିଷ୍ଠ ମଧ୍ୟ କାନ୍ଦିପଡି ଭୂମିରେ ଲୁହିପଡିଲେ, ଅରୁଣ୍ଧତୀ, ଆଶ୍ରମର ତପସ୍ୱୀମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଃଖରେ ଅଭିଭୂତ ହେଲେ। ମା' ମୁଖରୁ ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ବାପାକୁ ରାକ୍ଷସ ଖାଇଦେଇଥିବା ଜାଣି, ପରାଶର ଦୁଃଖ ଭରା ଚକ୍ଷୁରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଦେବମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜି, ଏ ତିନି ଲୋକର ନାୟକଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ମା, ଏ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତୁମକୁ ଆମ ବାପାକୁ ଦେଖେଇଦେବି—ଏହି ମୋ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ।” ପୁଅଙ୍କ ଏହି ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଅଦୃଶ୍ୟନ୍ତୀ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ହସି କହିଲେ, “ଏହା ସତ୍ୟ,” ଏବଂ ପୁଅକୁ ଦେଖି କହିଲେ, “ବେଟା, ପୂଜା କର।” ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୁଅର ସଙ୍କଳ୍ପ ଜାଣି, ବସିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷି, ଦୟାମୟ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାମୟ, ତାଙ୍କ ନାତିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ସଙ୍କଳ୍ପ ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଶୁଣ—ତୁମେ ବିଶ୍ୱବିନାଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନିବାରଣ ପାଇଁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ତିନି ଲୋକ ବିନାଶ ହେଲେ, ତାହାର ଦୋଷ ତୁମର କଣ?” ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ପରାଶର ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲେ। ତାପରେ, ଅଦୃଶ୍ୟନ୍ତୀ, ବସିଷ୍ଠ ଓ ଅରୁଣ୍ଧତୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବାଳୁ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କଲେ। ସେ ଶିବସୂକ୍ତ, ତ୍ରୟମ୍ବକ ମନ୍ତ୍ର, ଶୀଘ୍ର ରୁଦ୍ର ଓ ଶିବସଙ୍କଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଉପାସନା କଲେ। ନୀଳରୁଦ୍ର, ସୁନ୍ଦର ରୁଦ୍ର, ବାମୀୟ, ପବମାନ, ପଞ୍ଚବ୍ରହ୍ମ ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ପଢ଼ିଲେ। ହୋତାର, ଲିଙ୍ଗସୂକ୍ତ, ଅଥର୍ବଶିରସ୍ ଓ ଏଠିରେ ଅଷ୍ଟାର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ଶିବଙ୍କୁ ନିୟମାନୁସାରେ ପୂଜା କଲେ। ସେ ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, “ହେ ରୁଦ୍ର, ମୋ ବଳଶାଳୀ ବାପା ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ତ ସହିତ ନିଗଳିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ମୋ ବାପାକୁ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ।” ଏପରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କଲେ। “ହେ ରୁଦ୍ର, ରୁଦ୍ର, ରୁଦ୍ର!” ବୋଲି କାନ୍ଦି, ଭୂମିରେ ଲୁହିପଡିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭଗବାନ ଶିବ ତାଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀକୁ କହିଲେ, “ଏହି ଶିଶୁଟିକୁ ଦେଖ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଲୁହରେ ଭରିଛି, ସେ ମୋ ସ୍ମରଣରେ ଏବଂ ଉପାସନାରେ ଲଗ୍ନ।” ପରାଶରଙ୍କୁ ଏପରି ପ୍ରେମ ଓ ଦୁଃଖରେ ଭରିଥିବା ଦେଖି, ଦେବୀ ଉମା ତାଙ୍କ ପତି ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ଶିଶୁଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ, ସେ ଯାହା ଚାହେ, ଦିଅ, ପ୍ରଭୁ।” ଦେବୀଙ୍କ ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ଶିବ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ଦ୍ୱିଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବି, ଯାହା ଚକ୍ଷୁ ଖିଲିଥିବା ନୀଳ କମଳ ଫୁଲ ପରି।” “ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମୋ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦେଖିବାର ଶକ୍ତି ଦେଉଛି।” ଏପରି କହି, ନୀଳଲୋହିତ ଭଗବାନ ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ପରିକରମାନେ ସହିତ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ସହିତ, ମହାଦେବ ପରାଶରଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦର୍ଶନ ପାଇ, ପରାଶର ଆନନ୍ଦ ଲୁହରେ ଭରିଗଲେ, ହୃଦୟ ଉଲ୍ଲାସିତ ହେଲା, ଓ ସମ୍ମାନରେ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଉଁପାଖରେ ଲୁହିପଡିଲେ।