ଶକ୍ତିଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ଅର୍ଥାତ୍ ଭାସିଷ୍ଠଙ୍କ ସ୍ନୁଷା, ଭୟରେ ଅତି କ୍ଳାନ୍ତ ଓ ଆଶୁନେତ୍ର ହୋଇ, ମହାମୁନି ଭାସିଷ୍ଠଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କାନ୍ଦିକି କହିଲେ, “ହେ ପୂଜ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ଦୟାକରି ଏହି ପବିତ୍ର ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଆପଣ ଆପଣଙ୍କ ନାତି, ମୋର ପୁଅକୁ ଦେଖିପାରିବେ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ମୋ ପୁଅ, ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୁଅ, ଯିଏ ସମସ୍ତ କାମ ସାଧନ କରିପାରିବ, ସେ ଏଉଁଠି ଗର୍ଭରେ ଅଛି।” ଏପରି କହି, ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, କମଳନୟନୀ ନାରୀ ତାଙ୍କର ଶ୍ବଶୁରଙ୍କୁ ହାତରେ ଉଠେଇ, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଜଳ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଚକୁ ପଞ୍ଚାଇଲେ। ଦୁଃଖରେ ଅତିକ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ସେ, ଏବେ ତାଙ୍କ ଶୋକାକୁଳ ଶ୍ବଶୁରଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ଅରୁନ୍ଧତୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ତାଙ୍କ ସ୍ନୁଷାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଭାସିଷ୍ଠ ଭୂମିରୁ ଉଠି, ସ୍ମୃତି ଫେରେଇଲେ, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଏବଂ ସେ ସ୍ନୁଷା ଦୁଃଖରେ ଅଚେତନ ହୋଇପଡ଼ିଲେ। ଅରୁନ୍ଧତୀ ନୟନଜଳରେ ତାଙ୍କୁ ଛୁଇଁଲେ, ଏବଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୁଅ ପରି ଭଲପାଇ, ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମା ଚତୁର୍ମୁଖୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାଭିକମଳରେ ବସନ୍ତି, ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଶିଶୁ ଏକ ଋକ୍ ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କଲେ। ଏହା ଶୁଣି, ପୂଜ୍ୟ ଭାସିଷ୍ଠ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, କିଏ କହିଲା ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲେ ଏବଂ ମନ ଏଉଁଥିରେ ଲଗେଇଲେ। ତେବେ, ଆକାଶରେ ଦଢ଼ିଥିବା, କମଳନୟନ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଆତ୍ମା, ଦୟାର ଭଣ୍ଡାର ହରି, ଭାସିଷ୍ଠଙ୍କୁ କୃପାଭାରିତ ଭାବରେ କହିଲେ, “ବାଲକ, ବାଲକ, ବ୍ରାହ୍ମଣମୁଖ୍ୟ, ତୁମେ ଯେଉଁପରି ତୁମ ପୁଅକୁ ଭଲପାଅ, ତୁମ ନାତିର କମଳମୁଖରୁ ଏହି ଋକ୍ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୁଅ, ତୁମ ନାତି, ମୋର ଓ ତୁମର, ଦୁହିଁଠୁ ହେଉଛି, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ତେଣୁ ଶୋକ ତ୍ୟାଗ କରି, ଉଠ, ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ରା ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେ ଗର୍ଭରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରଭକ୍ତ, ରୁଦ୍ରପୂଜାରେ ଲିନ; ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ତୁମ ବଂଶ ରକ୍ଷିତ ହେବ।" ଏପରି କହି, ଦୟାମୟ ପରମେଶ୍ୱର ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ତାପରେ ଭାସିଷ୍ଠ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, କମଳନୟନ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ, ଏବଂ ଦୃଶ୍ୟରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଗର୍ଭକୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଛୁଇଁଲେ। “ହା, ପୁଅ, ପୁଅ!” ବୋଲି କାନ୍ଦି, ଭୂମିରେ ଢଳିପଡ଼ିଲେ; ଅରୁନ୍ଧତୀଙ୍କୁ କାନ୍ଦୁଥିବା ଦେଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ। ନିଜ ପୁଅକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଶୋକରେ ପୁଣି କହିଲେ, “ଆସ, ଆସ, ପୁଅ! ଦେଖ, ଶକ୍ତି, ତୁମ ପୁଅ, ବଂଶର ଧାରକ।” “ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ତୁମ ମାଆଙ୍କୁ ନେଇ ଆସିବି, ନିଶ୍ଚିତ।” ଏପରି କହି, ବ୍ରାହ୍ମଣ କାନ୍ଦିକି, ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅରୁନ୍ଧତୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶକ୍ତିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ନିଜ ଗର୍ଭକୁ ହାତରେ ମାଡ଼ି, ଯେପରି ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେପରି ଭାବ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ଏବଂ ଶକ୍ତିଙ୍କ ଗୃହକୁ ନଶ୍ୱର କରି, ନିଜେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ଦୁଃଖରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି, ଅରୁନ୍ଧତୀ ଭୟଭିତ ହେଲେ, ଭାସିଷ୍ଠ ମଧ୍ୟ ଭୟାକୁଳ ହେଲେ। ଦୁଇଁଜଣ ତାଙ୍କ ଯୁବତୀ ସ୍ନୁଷାଙ୍କୁ ଉଠେଇ, ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ମୂଢ଼ା, ତୁମେ କମଳସଦୃଶ ହାତରେ ତୁମ ଗର୍ଭକୁ କାହିଁକି ମାଡ଼ିଲ? ଏହା ଭାସିଷ୍ଠଙ୍କ ଦୁର୍ଲଭ ବଂଶକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଶ୍ୱର କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କାହିଁକି? କହ, ମହିଳେ, ଏପରି କାମ କରିବାକୁ କେମିତି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ?” “ତୁମେ ନିଜ ପୁଅ, ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୁଅକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ମୁଖର ଅମୃତ ଆସ୍ୱାଦ କରିବା ପରେ, ମୁନିପୁଅ ଏହି ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କର।” ଏପରି ତାଙ୍କ ସ୍ନୁଷାଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ଭାବରେ ଉପାଳମ୍ଭ କରି, ଅରୁନ୍ଧତୀ ମୁନିଙ୍କ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ; ଦୁଃଖିତ ଓ ବିସ୍ମିତ ଅରୁନ୍ଧତୀ ଭାସିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଏହି ମୁନିଙ୍କ ଜୀବନ କେବଳ ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ମୋ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କର, ଏବଂ ଦେହର ରକ୍ଷିକା ଭାବରେ ଯାହା ଉପକାରୀ, ତାହିଁ କର।” “ମୁଁ ଏହି ମହାମୁନିଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲି, ତେବେ ମୋର ଦେହ ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ଯେପରି ହେଉ, ମୁଁ କିଛି ଭଳି ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବି। ମୁଁ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ଦୁହିଁ ଅନୁଭବ କରିଛି, ଏବଂ ଅବିଧବା, ଏହି ବିଷୟରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ମୁନି; ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ଦଗ୍ଧ ହେଉଛି, କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ଝିଅ, ମୁନି। ହା, ମୁଁ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଛି; ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଦୁଃଖର ପାତ୍ର, ପ୍ରଭୁ। ଦୁଃଖ ଦୂର କର, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ର, ଜଗତ୍ ଗୁରୁ। ତଥାପି, ପତିହୀନ ସ୍ତ୍ରୀ ଏଠାରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଯାନ୍ତି; ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ମହାନୁଭାବ, ନଚେତ୍ ମୁଁ ଅପମାନିତ ହେବି। ବାପା, ମାଆ, ପୁଅ, ନାତି, ଓ ଶ୍ବଶୁର—ଏମାନେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ସତ୍ୟ ଆତ୍ମୀୟ ନୁହନ୍ତି; ପତି ହିଁ ସତ୍ୟ ଆତ୍ମୀୟ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ। ଆତ୍ମା ବିଷୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ତାହା ମଧ୍ୟ ଅର୍ଧସତ୍ୟ; ଏଠାରେ ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ମିଥ୍ୟା ପ୍ରମାଣିତ ହେଲା, କାରଣ ଶକ୍ତି ନାହାନ୍ତି, ମୁଁ ଅଛି। ହା, କେତେ କଠୋର ମୋର ମନ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେ ମୁଁ ଏଉଁଠି ଏକ କ୍ଷଣ ରହିଛି, ପ୍ରାଣସମ ପତିକୁ ହରାଇ। ଭାସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଲତା ଯେପରି ଗଛକୁ ଆଶ୍ରୟ କରେ, ମୁଁ ଉପଡ଼ିଯାଇ ମଧ୍ୟ ଅମର; ପତି ଛାଡ଼ି ଦୁଃଖରେ ଅଛି।” ତାଙ୍କ ସ୍ନୁଷାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଭାସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ। ବଡ଼ କଷ୍ଟରେ, ଭାସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ; ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମୁନି ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ। ଶକ୍ତିଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ପତିନିଷ୍ଠା, କିଛିପରି ନିଜ ଗର୍ଭକୁ ରକ୍ଷା କଲେ, ମହାମୁନିମାନେ, ବଂଶ ରକ୍ଷା ପାଇଁ। ଦଶମ ମାସରେ, ଶକ୍ତିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେପରି ଅରୁନ୍ଧତୀ ତାଙ୍କ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।