ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଥ ଉପରେ ଦେବତା, ଆଦିତ୍ୟ, ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ମୁଖ୍ୟ, ନାଗ, ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଜୀବମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଦୁଇ ଦୁଇ ମାସ କ୍ରମେ ବସିଥାନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଶୁଭ ରୂପରେ ପୋଷଣ କରନ୍ତି। ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କ ଗଢ଼ିଥିବା ଶବ୍ଦରେ ରବିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ମୁଖ୍ୟମାନେ, ଯକ୍ଷ ଏବଂ ଭୂତମାନେ ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଏକତ୍ର କରନ୍ତି; ନାଗମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଧରି ରଖନ୍ତି ଏବଂ ଯାତୁଧାନମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲନ୍ତି। ଭାଲଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସନ୍ଧ୍ୟାକୁ ନେଇଯିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରଖନ୍ତି; ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଜୀବମାନେ ଦୁଇ ଦୁଇ ମାସ କ୍ରମେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ବସିଥାନ୍ତି। ବର୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶ ମାସ ହେଉଛି ମଧୁ, ମାଧବ, ଶୁକ୍ର, ଶୁଚି, ନଭସ, ନଭସ୍ୟ, ଈଷ, ଉର୍ଜା, ସହସ, ସହସ୍ୟ, ତପସ୍ୟା, ତପଃ — ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ମାସ ମିଶି ଏକ ମାନବ ବର୍ଷ ଗଠିତ କରେ। ଋତୁମାନେ ହେଉଛି ବସନ୍ତ, ଗ୍ରୀଷ୍ମ, ବର୍ଷା, ଶରତ, ହେମନ୍ତ, ଶିଶିର। ଦେବତାମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଧାତା, ଆର୍ୟମାନ, ମିତ୍ର, ଵରୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଵିୱସ୍ଵାନ, ପୂଷଣ, ପର୍ଜନ୍ୟ, ଅଂଶୁ, ଭାଗ; ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ରି, ବିଷ୍ଣୁ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, ଅତ୍ରି, ଵଶିଷ୍ଠ, ଅଙ୍ଗିରାସ, ଭୃଗୁ — ଏହି ସମସ୍ତ ଅଗ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ଋଷିମାନେ; ଭରଦ୍ୱାଜ, ଗୌତମ, କଶ୍ୟପ, କ୍ରତୁ, ଜାମଦଗ୍ନି, କୌଶିକ, ବାସୁକି, କଙ୍କଣିକର; ଟକ୍ଷକ, ଏଲାପତ୍ର, ଶଂଖପାଳ, ଏଇରାବତ; ଧନଞ୍ଜୟ, ମହାପଦ୍ମ, କର୍କୋଟକ, କମ୍ବଳ, ଅଶ୍ୱତର, ତୁମ୍ବୁରୁ, ନାରଦ; ହାହା, ହୁହୁ, ଵିଶ୍ୱାଵାସୁ, ଉଗ୍ରସେନ, ସୁରୁଚି, ପରାୱାସୁ; ଚିତ୍ରସେନ, ଉର୍ଣୟୁ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ଚ୍ଛ, କୃତସ୍ଥଳା ଦେବୀ; ଶୁଭନନା, ଶୁଭଶ୍ରୋଣୀ, ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଳା ଦେବୀ, ମେନକା, ସହଜନ୍ୟା, ପ୍ରମ୍ଲୋଚା, ଶୁଚିସ୍ମିତା; ଅନୁମ୍ଲୋଚା, ଘୃତାଚୀ, ଵିଶ୍ୱାଚୀ, ଉର୍ୱଶୀ, ପୂର୍ଵଚିତ୍ତି, ତିଲୋତ୍ତମା; ରମ୍ଭା, ଅମ୍ଭୋଜବଧନା, ରଥକୃତ, ଗ୍ରାମଣୀ, ରଥୋଜା, ରଥଚିତ୍ର, ସୁବାହୁ, ରଥସ୍ଵନ; ଵରୁଣ, ସୁଶେନ, ସେନାଜିତ, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଅରିଷ୍ଟନେମି, କ୍ଷତଜିତ, ସତ୍ୟଜିତ; ରକ୍ଷୋହେତି, ପ୍ରହେତି, ପୌରୁଷୟ, ବଧା, ନାଗ, ବାଘ, ପୁଣି ଜଳ, ପବନ, ଦୀପ୍ତି, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ବ୍ରହ୍ମୋପେତ, ରାକ୍ଷସମୁକ୍ୟ, ଯଜ୍ଞୋପେତ — ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ନିୟମିତ କ୍ରମରେ ନିବାସ କରନ୍ତି। ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଦଳ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳରେ ସାତଜଣ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ଅଂଶରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଅଛନ୍ତି; ଧାତାରୁ ବିଷ୍ଣୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦ୍ୱାଦଶ ଦେବତା ଏହିପରି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛନ୍ତି। ପୁଲସ୍ତ୍ୟରୁ କୌଶିକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଗ୍ର ଋଷିମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ତେଜସ୍ୱୀ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଦେବତା ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ରମରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କରନ୍ତି; ବାସୁକିରୁ ଅଶ୍ୱତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ନାଗମାନେ ଏହିପରି ଷ୍ଟୁତି କରନ୍ତି। ଦ୍ୱାଦଶ ନାଗମାନେ, ତୁମ୍ବୁରୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଅଗ୍ର ଅଂଶରେ ଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ରମରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଜଳବାହକମାନଙ୍କ ପରି। ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, କୃତସ୍ଥଳାରୁ ରମ୍ଭା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ନେତାମାନେ, ସତ୍ୟଜିତରୁ ରଥକୃତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ତାଣ୍ଡବ ନୃତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ଏହି କ୍ରମରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ମୁଖ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି, ଏବଂ ରକ୍ଷୋହେତି ନେତୃତ୍ୱରେ ଯାତୁଧାନମାନେ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିବେଶ କରନ୍ତି। ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ହେଉଛନ୍ତି: ଧାତା, ଆର୍ୟମାନ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, ପ୍ରଜାପତି; ଉରାଗ ଏବଂ ବାସୁକି, କଙ୍କଣିକା; ତୁମ୍ବୁରୁ ଏବଂ ନାରଦ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ; କୃତସ୍ଥଳା ଏବଂ ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଳା ଅପ୍ସରାମାନେ; ଗ୍ରାମଣୀ ଏବଂ ରଥକୃତ, ଦୁଇ ରଥୋଜା; ରକ୍ଷୋହେତି ଏବଂ ପ୍ରହେତି ଯାତୁଧାନମାନେ — ଏହି ମଧୁମାଧବ ଦଳ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ବସିଥାଏ। ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଦୁଇ ମାସରେ ମିତ୍ର, ଵରୁଣ, ଋଷି ଅତ୍ରି ଏବଂ ଵଶିଷ୍ଠ, ନାଗ ଟକ୍ଷକ, ମେନକା, ସହଜନ୍ୟା, ଗନ୍ଧର୍ବ ହାହା ଏବଂ ହୁହୁ, ସୁବାହୁ, ଦୁଇ ଗ୍ରାମଣୀ, ଦୁଇ ରଥଚିତ୍ର ବସିଥାନ୍ତି। ଶୁଚି ଏବଂ ଶୁକ୍ର ଦୁଇ ମାସରେ ପୌରୁଷୟ ଏବଂ ବଧା ଯାତୁଧାନମାନେ ବସିଥାନ୍ତି। ଏହା ପରେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ବସିଥାନ୍ତି: ଇନ୍ଦ୍ର, ଵିୱସ୍ଵାନ, ଅଙ୍ଗିରା, ଭୃଗୁ; ଏଲାପତ୍ର ଏବଂ ନାଗ ଶଂଖପାଳ; ଵିଶ୍ୱାଵାସୁ, ଉଗ୍ରସେନ, ଵରୁଣ, ରଥସ୍ଵନ; ପ୍ରମ୍ଲୋଚା, ଅନୁମ୍ଲୋଚା, ଯାତୁଧାନମାନେ, ଏକ ନାଗ ଏବଂ ବାଘ। ନଭସ ଏବଂ ନଭସ୍ୟ ଦୁଇ ମାସରେ ପର୍ଜନ୍ୟ, ପୂଷା, ଭରଦ୍ୱାଜ, ଗୌତମ ବସିଥାନ୍ତି; ଧନଞ୍ଜୟ, ଇରାବାନ, ସୁରୁଚି, ଅପରାୱାସୁ, ଘୃତାଚୀ ଅପ୍ସରା, ଵିଶ୍ୱାଚୀ ଅପ୍ସରା ବସିଥାନ୍ତି। ଏପରି, ଦ୍ୱାଦଶ ଦେବତା, ଦ୍ୱାଦଶ ଋଷି, ଦ୍ୱାଦଶ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦ୍ୱାଦଶ ଅପ୍ସରା, ଦ୍ୱାଦଶ ନାଗ, ଦ୍ୱାଦଶ ରାକ୍ଷସ, ଦ୍ୱାଦଶ ଯାତୁଧାନ, ଦ୍ୱାଦଶ ମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଏକ ଏକ ମାସ କ୍ରମରେ ବସିଥାନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି, ଉପାସନା କରନ୍ତି ଏବଂ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।