ଏଠାରେ ଏକ ଶ୍ରୀମୟ ଶିଖର ଅଛି, ଯାହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଟୁଟ ଅଛି, ଏହି ଶିଖର ଶଙ୍ଖର ଭଳି ଦ୍ୱିପ୍ତିମାନ ଓ ରୂପଶ୍ରୀରେ ଅତି ଶୋଭାମୟ। ଏଠି ସଂକରଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି। କୈଳାସ ପର୍ବତ କୁବେରଙ୍କର ନିବାସ, ଯେଉଁଠାରେ ଦଶ ମିଳିଅନ୍ ଯକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାତ୍ମାମାନେ ବସନ୍ତି। ଏଠି ଭବ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହା ଦେଉଳ ଅଛି; ସେଠି ସୋମ ନିତ୍ୟ ତାଙ୍କର ସେବକ ହରା ସହିତ ବସନ୍ତି। ଏଠି ମନ୍ଦାକିନୀ ନାମକ ନଦୀ ଅଛି, ଯାହାକୁ ନଳିନୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଏହାର ଜଳ ବହୁତ ଅଛି, ଏହାର ସୋନା ଓ ମଣିର ଶିଳା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଧାଡି ଅଛି, ଏହି ନଦୀ କୁବେରଙ୍କର ଶୋଭାମୟ ଶିଖର ଉପରେ ବହୁତ ମହିମାମୟ। ଏଠି ସୋନା ରେ ତିଆରି ହେଉଥିବା ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ, ସୁଗନ୍ଧ, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ଗୁଣରେ ଅତିଶୟ, ନୀଳ ବେରିଲ ଗଛର ପତ୍ର ଓ ବଡ଼ ପଦ୍ମ ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଶ୍ରୀ ଅଛି। କୁମୁଦ ଓ ବଡ଼ ପଦ୍ମ ଫୁଲର ଗୁଛ ଦ୍ୱାରା ଏହି ନଦୀ ଶୋଭାମୟ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗନା ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଏହି ନଦୀକୁ ସେବା କରନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀର ଜଳ ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ଏହା ପବିତ୍ର ଓ ଶୋଭାମୟ। ଏହି ନଦୀର ଉତ୍ତର ତଟରେ ଭବଙ୍କର ଶୁଭ ଦେଉଳ ଅଛି, ବେରିଲ ମଣି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଅବିନାଶୀ ସଂକର ବସନ୍ତି। ସୋନା ନନ୍ଦା ନଦୀର ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ତଟରେ ଏକ ଅତିଶୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ହଜାର ହଜାର ଦ୍ୱିଜ ଓ ପଶୁପକ୍ଷୀ ବସନ୍ତି। ନନ୍ଦାର ପଶ୍ଚିମ ତଟ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଅଳ୍ପ ଝୁକିଥିବା, ଏଠି ସଂକର ତାଙ୍କର ସେବକ ଓ ଅମ୍ବା ସହିତ ପର୍ବତ ଭଳି ଏକ ଘରରେ ଖେଳ କରନ୍ତି। ଏଠି ରୁଦ୍ରପୁରୀ ନାମକ ଏକ ସହର ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ରହିବାଘର ଅଛି; ସଂକର ଏଠି ଅମ୍ବା ସହିତ ନିଜକୁ ଶତଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି କରି ଖେଳ କରନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କର ସେବକ ଓ ଅମ୍ବା ସହିତ ଖେଳ କରନ୍ତି; ଏହାକୁ ଶିବଙ୍କର ନିବାସ କୁହାଯାଏ। ଏଭଳି ଶର୍ବଙ୍କର ଶହ ହଜାର ଦେଉଳ ଅଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱୀପ, ପର୍ବତ, ଜଙ୍ଗଲ, ନଦୀ, ହ୍ରଦ, ଓ ଜଳସଂଗମରେ ଏଭଳି ଦେଉଳ ଅଛି। ବହୁତ ନଦୀ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି, ସଦା ଜଳରେ ପ୍ରଚୁର, ଶୁଭ, ହ୍ରଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଅଗଣିତ, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏସବୁ ନଦୀ ଉତ୍ତରରୁ ଉଦ୍ଭବ, ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହାଁ, ଦକ୍ଷିଣ ମୁଖ, ପଶ୍ଚିମ ଉତ୍ସ, ପବିତ୍ର, ବର୍ଷେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏହି ଆକାଶର ସମୁଦ୍ର, ସୋମ ନାମକ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆଧାର, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅମୃତର ଉତ୍ସ। ଏଠାରୁ ଏକ ପବିତ୍ର ନଦୀ ବହୁଥାଏ, ଯାହାର ଜଳ ପବିତ୍ର, ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଚଳିଥାଏ, ସପ୍ତମ ନଦୀ ବାୟୁପଥରେ ଚଳିଥାଏ, ଅମୃତ ଜଳ ନେଇ। ଏହି ନଦୀ ଆଲୋକମୟ ଦେବମାନଙ୍କର ସେବାରେ, ଆକାଶର ମିଳିଅନ୍ ତାରା ସହିତ ଯୁକ୍ତ। ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ର ଦିନକୁ ଦିନ ଚକ୍ରାନ୍ତର କରିଥାଏ, ଏହି ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି, ଅଠାଉଁ ଚାରି ହଜାର ଯୋଜନା ଉପରେ ଉଠିଥାଏ। ମହା ମେରୁ ପର୍ବତ, ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଙ୍କର ଖେଳସ୍ଥଳୀ, ଏତିକି ଯୋଜନା ରେ ଅଛି; ଏଠି ଶର୍ବ ଅମ୍ବା ଓ ଗଣପତିମାନେ ସହିତ ବସନ୍ତି। ଏଠି ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଖେଳ କରନ୍ତି; ଏଠି ଶୁଭ ନଦୀ, ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭା, ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଦକ୍ଷିଣାବୃତ୍ତ ଭାବରେ ଘଡ଼ାଏ। ଏହି ନଦୀର ଜଳ ବିଭିନ୍ନ ଶିଖରରେ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ବେଗରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇ ଚାରି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶିଖରରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ସମସ୍ତ ପର୍ବତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଦେବଦେବଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ଏହି ନଦୀ ମହାସାଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶାଖା ହୋଇଯାଏ। ଏହାରୁ ଶହ ହଜାର ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏବଂ ବହୁତ ନଦୀ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପ, ପର୍ବତ, ଏବଂ ଭୂମିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଅଗଣିତ ଛୋଟ ନଦୀ ବହୁଥାଏ, କେତୁମାଳ ଦ୍ୱୀପରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଶ୍ୟାମ, ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ପୋଶାକ ପିନ୍ଧନ୍ତି, ଏବଂ କଣ୍ତା ଖାନ୍ତି। ଏଠିର ଜନନୀମାନେ ପଦ୍ମର ରଙ୍ଗର, ତାଙ୍କର ଆୟୁ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ। ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଦ୍ୱୀପରେ ଜନନୀମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ଭଳି ଧଳା। ସମସ୍ତେ କଳା ଆମ୍ବ ଖାନ୍ତି, କଷ୍ଟ ନାହିଁ, ପ୍ରେମରେ ଲଗ୍ନ, ଶିବ ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କର ଆୟୁ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ। ତାଙ୍କର ଚିତ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭୁକୁ ଉପସ୍ଥାପିତ, ସେମାନେ ସୋନା ଭଳି ଦ୍ୱିପ୍ତିମାନ। ଏଭଳି ରମଣକ ଦ୍ୱୀପରେ ଲୋକ ଅଶ୍ୱଥ ଫଳ ଖାନ୍ତି। ଏସମସ୍ତ ଶୁଧ୍ଧ ଲୋକ ଶିବ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ, ଏହି ଦ୍ୱୀପରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ପଞ୍ଚାଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଆୟୁ। ସେମାନେ ସୋନା ଭଳି, ଅତି ଶୁଭ, ସୋନା ଜଙ୍ଗଲରେ ବସନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଏକାଦଶ ହଜାର ଏକ ଶତ ପଞ୍ଚାଶ। ଏଠି ସେମାନେ ଏତିକି ଆୟୁରେ ଅଶ୍ୱଥ ଫଳ ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି, ସୋନା ଭଳି ଦ୍ୱିପ୍ତିମାନ, ଚିତ୍ତ ପ୍ରଭୁକୁ ଉପସ୍ଥାପିତ। କୁରୁ ଦ୍ୱୀପରେ, ଏଠିର କୁରୁମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ତଳିଆ, ଦମ୍ପତି ଯୋଗରେ ଜନ୍ମ, ଦୁଧ ପିଇ ଓ ଦୁଧ ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ପରସ୍ପର ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଭଳି ଲଗ୍ନ, ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖ ନାହିଁ, ସଦା ଶୁଭ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୁରୁମାନେ ତେର ହଜାର ଏକ ଶତ ପଞ୍ଚାଶ ବର୍ଷ ଆୟୁ ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀ ବାହାରେ ଅନ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ମିଶନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି କୁରୁମାନେ ଦେବଲୋକର ନିବାସୀ, ଏକାସାଥି ମୃତ୍ୟୁ ଆସେ, ସେମାନେ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ, ଅତି ଶ୍ରୀମୟ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅମୃତ ଖାଇଥାଏ। ସେମାନେ ସଦା ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସଦା ଯୁବ, ଶ୍ୟାମ ଶରୀର, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶୋଭା ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ। ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପରେ ମଧ୍ୟ କୁରୁ ଦ୍ୱୀପର ଶ୍ରୀମୟ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଏଠି ଚନ୍ଦ୍ରଶିର ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ମହଲ ଅଛି, ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଦ୍ୱିପ୍ତିମାନ। ଭାରତ ଦେଶରେ ମଣିଷମାନେ ତାଙ୍କର କର୍ମଫଳ ଅନୁସାରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି; ଏହି ଦେଶର ଲୋକ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର, ସୀମିତ ଶରୀର। ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା କରନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ କର୍ମର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧନ ରଖନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଅଳ୍ପ ଉପଭୋଗରେ ଅଛନ୍ତି। କିଛି ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୱୀପରେ, କିଛି କେସେରୁ ଦ୍ୱୀପରେ, କିଛି ତାମ୍ରଦ୍ୱୀପରେ, ଏବଂ କିଛି ଗଭସ୍ତିମତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସନ୍ତି।