ମନ୍ଦରା ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ବିଶାଳ ଏବଂ ଚାରିପାଖରେ ଶାଖା-ପ୍ରଶାଖା ବିସ୍ତୃତ କେତୁରାଟ୍ ବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଏଉଁଠି ପବିତ୍ର କଦମ୍ବ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଦକ୍ଷିଣ ପର୍ବତର ଶିଖରେ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ପୂଜିତ କରନ୍ତି, ସେଠି ଅଛି ଜାମ୍ବୁ ବୃକ୍ଷ, ଯାହା ସଦା ମଙ୍ଗଳମୟ ଫଳ ଦିଏ ଏବଂ ସଦା ମାଲା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱୀପରେ ଏହି ଜାମ୍ବୁ ବୃକ୍ଷ ବିଶ୍ୱମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ମହାନ ବିପୁଳ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହାର ଶିଖରରେ ଉଦିତ ହୋଇଛି ପବିତ୍ର ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷ; ଉତ୍ତର ଦିଗର ସୁପାର୍ଶ୍ୱ ପର୍ବତର ଚୂଡ଼ାରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ବୃକ୍ଷ ବିକାଶ ପାଇଛି। ସେଠି ଅଛି ଏକ ବଡ଼ ବଟବୃକ୍ଷ, ଯାହାର ତଣ୍ଡ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଏବଂ ଅନେକ ଯୋଜନା ଜୁଡ଼ିଛି। ଏହି ଚାରିଟି ମହାନ ପର୍ବତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ କ୍ରୀଡ଼ାଭୂମି ଅଟୁଟ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ସବୁ ଋତୁ ଏବଂ ସମୟରେ ଏହିଠି ମନୋହର ରହିଥାଏ। ଏଉଁ ଚାରି ଦିଗର ଅରଣ୍ୟମାନଙ୍କ ନାମ ହେଉଛି: ପୂର୍ବରେ ଚୈତ୍ରରଥ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଗନ୍ଧମାଦନ, ପଶ୍ଚିମରେ ବୈଭ୍ରାଜ, ଉତ୍ତରରେ ସାବିତୃଙ୍କ ଅରଣ୍ୟ। ପୂର୍ବେ ଅଛି ମିତ୍ରେଶ୍ୱର, ତାପରେ ଷଷ୍ଠେଶ୍ୱର; ପଶ୍ଚିମରେ ବର୍ୟେଶ୍ୱର, ଉତ୍ତରେ ଅମ୍ରକେଶ୍ୱର। ଏମିତି ଚାରି ଦିଗରେ ଚାରିଟି ମହାସରୋବର ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଏହି ପର୍ବତ ଏବଂ ଅରଣ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଋଷିମାନେ ବିହାର କରନ୍ତି। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅଛି ଅରୁଣୋଧ ସରୋବର, ଦକ୍ଷିଣରେ ମାନସ ସରୋବର, ପଶ୍ଚିମରେ ସିତୋଦା, ଉତ୍ତରରେ ମହାଭଦ୍ର ସରୋବର। ଦକ୍ଷିଣରେ ଶାଖା କ୍ଷେତ୍ର, ପଶ୍ଚିମରେ ବିଶାଖା କ୍ଷେତ୍ର, ଉତ୍ତରରେ ନୈଗମେୟ କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ପୂର୍ବରେ କୁମାର କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି। ଅରୁଣୋଧ ସରୋବରର ପୂର୍ବେ ଅଛି ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତମାଳା। ଏହି ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି: ସିତାନ୍ତ, କୁରଣ୍ଡ, କୁରର, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଚଳ ପର୍ବତ; ତାପରେ ବିକାର, ମନିଶୈଳ, ବୃକ୍ଷବନ, ମହାନୀଳ, ରୁଚକ, ସବିନ୍ଦୁ, ଦର୍ଦୁର, ବେଣୁମାନ, ସମେଘ, ନିଷାଧ ପର୍ବତ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତମାନେ। ଏମିତି, ମନ୍ଦରା ପର୍ବତର ପୂର୍ବଦିଗରେ ଏହି ସବୁ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କର ନିବାସସ୍ଥଳ ରୂପେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବତ ଏବଂ ଅରଣ୍ୟର ଗୁହା ଓ କାନନରେ ଦିବ୍ୟ ରୁଦ୍ରକ୍ଷେତ୍ର, ବିଷ୍ଣୁକ୍ଷେତ୍ର ଓ ନାରାୟଣକ୍ଷେତ୍ର ଅଛି। ମାନସ ସରୋବରର ଦକ୍ଷିଣରେ ଅଛି ଅନେକ ମହାପର୍ବତ: ଶୈଳ, ବିଶିରା, ଶିଖର, ଅଚଳ, ଏକଶୃଙ୍ଗ, ମହାଶୂଳ, ଗଜଶୈଳ, ପିଶାଚକ, ପଞ୍ଚଶୈଳ, କୈଳାସ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହିମବନ୍। ଏହି ସବୁ ଦିବ୍ୟ ଓ ପରିଚିତ ପର୍ବତମାନେ, ଯେଉଁଠି ଦେବତା ନିଜ ନିଜ କ୍ଷେତ୍ର ସ୍ଥାପିତ କରିଛନ୍ତି। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅଛି: ସିତୋଦା, ସୁରପା, କୁମୁଦ, ମଧୁମାନ, ଅଞ୍ଜନା, ମୁକୁତ, କୃଷ୍ଣ, ପାଣ୍ଡୁର, ସହସ୍ରଶିଖର, ପାରିଜାତ, ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର, ଶ୍ରୀଶୃଙ୍ଗ। ଏହି ସବୁ ଦିବ୍ୟ ଓ ପୂଜ୍ୟ ପର୍ବତ, ଏଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ରୁଦ୍ରକ୍ଷେତ୍ର ଅଛି। ମହାଭଦ୍ର ସରୋବରର ଉତ୍ତରେ ଅଛି: ଶଂଖକୂଟ, ବୃଷଭ, ହଂସ ପର୍ବତ, ନାଗ, କପିଳ, ଇନ୍ଦ୍ରଶୈଳ, ନୀଳ, କଣ୍ଟକଶୃଙ୍ଗ, ଶତଶୃଙ୍ଗ, ପର୍ବତ, ପୁଷ୍ପକୋଶ, ପ୍ରଶୈଳ, ବିରାଜ, ବରାହ ପର୍ବତ, ମୟୂର ଚୂଡ଼ା, ଯାରୁଧି। ଏହି ସବୁ ଉତ୍ତର ଦିଗର ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବତ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ପର୍ବତମାନେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦେବାଦିଦେବଙ୍କର ଅଧିକାର ତଳେ ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ବିମାନ ରହିଛି। ପ୍ରଧାନ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଉପତ୍ୟକା, ସରୋବର ଏବଂ ଉଦ୍ୟାନ ଅଛି। ଏଉଁଠି ଦେବତା, ଋଷିମାନେ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ନିଜ ନିଜ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଶିବଙ୍କ କୃପାରେ ବାସ କରନ୍ତି। କଶ୍ୟପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତା ବିଲ୍ବ ଅରଣ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନଙ୍କ ସହିତ ବାସ କରନ୍ତି। ତାଳ ଉଦ୍ୟାନରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ର ଓ ନାଗମାନେ ନିବାସ କରନ୍ତି। ଉଦୁମ୍ବର ଉଦ୍ୟାନରେ କର୍ଦ୍ଦମ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ଅଛନ୍ତି; ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର ଆମ୍ର ଉଦ୍ୟାନରେ ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ବାସ କରନ୍ତି। ନିମ୍ବ ଉଦ୍ୟାନରେ ନାଗ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଅଛନ୍ତି; କିଂଶୁକ ଉଦ୍ୟାନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ରୁଦ୍ରମଣ୍ଡଳ ବାସ କରନ୍ତି। ବୀଜପୂର ଉଦ୍ୟାନରେ ଦିବ୍ୟ ଗୁରୁ ବାସ କରନ୍ତି; କୌମୁଦୀ ଉଦ୍ୟାନରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ଅଛନ୍ତି। ସ୍ଥଳପଦ୍ମ ଉଦ୍ୟାନରେ, ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ, ସମସ୍ତ ନାଗମାନେ ବାସ କରନ୍ତି; ସେଠି ଶେଷ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଗର୍ବିତ ନାଥ, ଅଛନ୍ତି। ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଜଗତ ପାଇଁ କାଳ ରୂପେ ବିରାଜିତ, ପାତାଳରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଦିବ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ ରୂପ ଏବଂ ଜଗତ୍ଗୁରୁ ଭାବେ ହଳଧର ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ସେଉଁଠି ଦେବତାଙ୍କର ବିଶ୍ରାମସ୍ଥଳ, ଏହି ହରିଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଚୂଡ଼ାମଣି। ପନସ ଉଦ୍ୟାନରେ ଦାନବମାନେ ଓ ଶୁକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାସ କରନ୍ତି। ବିଶାଖକ ଉଦ୍ୟାନରେ କିନ୍ନର ଓ ନାଗମାନେ ଅଛନ୍ତି; ମନୋହର ଉଦ୍ୟାନରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଗଛ ରହିଛି। ସେଠି ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର ଅଛନ୍ତି, ଗଣମଣ୍ଡଳ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ସନ୍ତାନକ ଉଦ୍ୟାନର ମଧ୍ୟରେ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ ସ୍ୱୟଂ ବିରାଜିତ।