ପୁରାତନ କାଳରେ, ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ୱୀପମାନେ ଏବଂ ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ନାମରେ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକର ନାମକରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ପଞ୍ଚମ ଅଞ୍ଚଳ କୁସୁମୋତ୍ତରା ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ତାଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ରହିଛି। ଷଷ୍ଠ ଅଞ୍ଚଳ ମୋଦାକା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟ ମୋଦାକାଙ୍କ ନାମରେ। ସପ୍ତମ ଅଞ୍ଚଳ ମହାଦ୍ରୁମ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ମହାଦ୍ରୁମଙ୍କ ନାମରେ। ଏହିପରି, ସେଉଁଠାରେ ସପ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ସେମାନଙ୍କ ନାମରେ ପରିଚିତ। କ୍ରଉଞ୍ଚଦ୍ୱୀପର ଏଶ୍ୱର ଦ୍ୟୁତିମାନଙ୍କ ସପ୍ତ ପୁଅ ଥିଲେ—କୁଶଳ, ମନୁଗ, ଉଷ୍ଣ, ପୀବର, ଅନ୍ଧକାରକ, ମୁନି ଏବଂ ଦୁନ୍ଦୁଭି। ଏହି ସବୁ ପୁଅଙ୍କ ନାମରେ କ୍ରଉଞ୍ଚଦ୍ୱୀପର ସପ୍ତ ଶୁଭ୍ର ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ହୋଇଥିଲା। କୁଶଳଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ କୁଶଳ, ମନୁଗଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ମନୋନୁଗ, ଉଷ୍ଣଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ଉଷ୍ଣ, ପୀବରଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ପୀବର, ଅନ୍ଧକାରକଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ଅନ୍ଧକାରକ, ମୁନିଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ମୁନି, ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହି ସପ୍ତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜନମାନେ କ୍ରଉଞ୍ଚଦ୍ୱୀପରେ ବସବାସ କରନ୍ତି। ଏଭଳି କୁଶଦ୍ୱୀପରେ ମଧ୍ୟ ସପ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜନମାନେ ଅଛନ୍ତି—ଉଦ୍ଭିଦ, ୱେଣୁମାନ, ଦ୍ୱୈରଥ, ଲବଣ, ଧୃତି, ପ୍ରଭାକର ଏବଂ ସପ୍ତମ କପିଳ। ପ୍ରଥମ ଅଞ୍ଚଳ ଉଦ୍ଭିଦ, ଦ୍ୱିତୀୟ ୱେଣୁମଣ୍ଡଳ, ତୃତୀୟ ଦ୍ୱୈରଥ, ଚତୁର୍ଥ ଲବଣ, ପଞ୍ଚମ ଧୃତିମତ, ଷଷ୍ଠ ପ୍ରଭାକର ଏବଂ ସପ୍ତମ କପିଳ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଶାଲ୍ମଳଦ୍ୱୀପର ସପ୍ତ ନାୟକ ଭଲି ଥିଲେ ଭାପୁଷ୍ମତଙ୍କ ସପ୍ତ ପୁଅ—ଶ୍ୱେତ, ହରିତ, ଜୀମୂତ, ରୋହିତ, ବୈଦ୍ୟୁତ, ମାନସା ଏବଂ ସୁପ୍ରଭ। ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନଙ୍କ ନାମରେ ରହିଛି—ଶ୍ୱେତ ଅଞ୍ଚଳ ଶ୍ୱେତଙ୍କ, ହାରିତ ଅଞ୍ଚଳ ହରିତଙ୍କ, ଜୀମୂତ ଅଞ୍ଚଳ ଜୀମୂତଙ୍କ, ରୋହିତ ଅଞ୍ଚଳ ରୋହିତଙ୍କ, ବୈଦ୍ୟୁତ ଅଞ୍ଚଳ ବୈଦ୍ୟୁତଙ୍କ, ମାନସା ଅଞ୍ଚଳ ମାନସାଙ୍କ, ସୁପ୍ରଭ ଅଞ୍ଚଳ ସୁପ୍ରଭଙ୍କ। ଏବେ ମୁଁ ଜାମ୍ବୂଦ୍ୱୀପ ପରେ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ କହିବି। ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପର ରାଜା ଥିଲେ ମେଧାତିଥିଙ୍କ ସପ୍ତ ପୁଅ—ଏମାନେ ଏଠାର ଏକେକ ଅଞ୍ଚଳର ଏଶ୍ୱର ଥିଲେ। ବଡ଼ ପୁଅ ଥିଲେ ଶାନ୍ତଭୟ, ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରି ଶିଶିର, ସୁଖୋଦୟ, ଆନନ୍ଦ, ଶିବ, କ୍ଷେମକ ଏବଂ ଧ୍ରୁବ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ ତାଙ୍କ ନାମରେ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଏହା ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ ଘଟିଥିଲା। ମେଧାତିଥିଙ୍କ ସେହି ପୁଅମାନେ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପର ନିବାସୀମାନେ ନିଜ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଵର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ ଓ ଶାକଦ୍ୱୀପ ସମୀପର ଅଞ୍ଚଳମାନେ ପଞ୍ଚଧା ଧର୍ମରେ ଚାଲିଥିଲେ—ଵର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଭେଦରେ। ସେଠି ଲୋକମାନେ ସୁଖ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ନିଜ ଆକୃତି, ଶକ୍ତି ଓ ଧର୍ମରେ ସମାନ ଥିଲେ। ସେମାନେ ସଦା ରୁଦ୍ର ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଉପାସନାରେ ଲିନ ଥିଲେ, ପୁଷ୍କରଦ୍ୱୀପର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଉପାସନାରେ ନିରତ ଥିଲେ। ପ୍ରଜାପତି ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଜନମାନେ ଭକ୍ତିର ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିଲେ। ଜାମ୍ବୂଦ୍ୱୀପରେ କାମ୍ୟାଙ୍କ ବଡ଼ ପୁଅ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଗ୍ନୀଧ୍ରଙ୍କୁ ପିତା ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଏହି ଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି କରିଥିଲେ। ଆଗ୍ନୀଧ୍ର ଭଲି ଭବଙ୍କ ପ୍ରତି ଗଭୀର ଭକ୍ତିଶୀଳ, ଯୁବା, ତପସ୍ଵୀ, ଏବଂ ଗୋମାନ୍, ଧୀମାନ୍ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସହିତ ଉଜ୍ୱଳ ଶ୍ରୀରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ନଉଟି ପୁଅ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ପ୍ରଜାପତି ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମହେଶ୍ୱର ଓ ମହାଦେବଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ନିରତ। ବଡ଼ ପୁଅ ନାଭି, ତାଙ୍କ ଭାଉ କିମ୍ପୁରୁଷ, ତୃତୀୟ ହରିବର୍ଷ, ଚତୁର୍ଥ ଇଲାବୃତ, ପଞ୍ଚମ ରମ୍ୟ, ଷଷ୍ଠ ହିରଣ୍ମାନ, ସପ୍ତମ କୁରୁ, ଅଷ୍ଟମ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଏବଂ ନବମ କେତୁମାଳ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁଅଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜନକ ନିଜ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳ ଦାନ କରିଥିଲେ—ନାଭିଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଅଞ୍ଚଳ ହେମ, କିମ୍ପୁରୁଷଙ୍କୁ ହେମକୂଟ, ହରିଙ୍କୁ ନୈଷଧ, ଇଲାବୃତକୁ ମେରୁ ପରିବେଷ୍ଟିତ ଏବଂ ନୀଳାଚଳ ତଳସ୍ଥଳୀ, ହିରଣ୍ମୟଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଅଞ୍ଚଳ ଶ୍ୱେତ, କୁରୁଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଶୃଙ୍ଗବର୍ଷ, ଭଦ୍ରାଶ୍ୱଙ୍କୁ ମାଲ୍ୟବତ୍, କେତୁମାଳଙ୍କୁ ଗନ୍ଧମାଦନ। ଏଭଳି ନଉଟି ମହାନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଗ୍ନୀଧ୍ର ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଦେଲେ। ଏହାପରେ ତିନି ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରି, ତପସ୍ଵ୍ୟାରେ ଲିନ ହେଲେ, ଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତରେ ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଶିବ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗି ରହିଲେ। ଏହି ଆଠ ଶୁଭ୍ର ଅଞ୍ଚଳ, କିମ୍ପୁରୁଷ ଆଦି, ଏଠାର ଲୋକମାନେ ସ୍ଵଭାବତଃ ସହଜରେ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି, କଷ୍ଟ, ବିପରୀତତା, ବୟସ୍ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଧର୍ମ ଅଧର୍ମ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅବଧିକ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟମତା ନାହିଁ, ସମସ୍ତେ ସମାନ। ଏହି ଆଠ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯେଉଁମାନେ ରୁଦ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଛନ୍ତି, ଚଳନଶୀଳ କିମ୍ବା ଅଚଳ, ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ଭକ୍ତିଶୀଳ କିମ୍ବା ସଂଯୋଗୀ, ସେମାନେ ସେଠି ଯାନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ରୁଦ୍ର ଏହି ଆଠ ଅଞ୍ଚଳ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ଏଠାରେ ମହାଦେବ ସଦା ନିଜ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାନ୍ତି। ଏଠିର ଜନମାନେ ନିଜ ହୃଦୟରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି ସଦା ସୁଖୀ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ରହନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସେଇ ଏଠାରେ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ।