ସେଠାରେ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଜ୍ୟୋତିମୟ ଏକ ଛତା ମିଳିଲା ଏବଂ ତାହାକୁ ସେ ନିଜେ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିଲେ, ଅନେକ ଜନନୀ ମହିଳାମାନେ ହାତରେ ଚାମର ଧରି ତାଙ୍କ ସହ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦ୍ୱାରା ମୁକୁଟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜସିଂହାସନରେ ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ମୋତେ ବସାଇଯାଇଥିଲା। ଏକ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମାଳା ମିଳିଲା ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କ ଗଳାରେ ପିନ୍ଧାଯାଇଲା; ଏହିପରି ଏକ ଶ୍ଵେତ ଏହିଂସା, ଶ୍ଵେତ ଗଜ, ସିଂହ ଓ ସିଂହଧ୍ୱଜ ମିଳିଲା। ଏକ ରଥ ଓ ସୁବৰ্ণ ଛତା, ଚନ୍ଦ୍ରମାର ତଳି ପରି ଚମକୁଥିଲା; ଏଯାଁ ଯାଉଁଥିବା ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ମୋ ସମାନ କୌଣସି ଅଛିନାହିଁ, ମହାବଳୀ। ପରେ, ନିଜ ପରିବାର ଓ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ନେଇ, ଭଗବାନ ଶ୍ଵେତ ଏହିଂସାରେ ଆରୋହଣ କଲେ; ଦେବୀ ଓ ମୋ ସହିତ, ଶିବ ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ, ଦେବୀ ଭବା ଓ ମୋତେ ଦେଖି, ଦେବସେନା, ଋଷି, ଦିବ୍ୟ ମୁନି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ପାଶୁପତ ଆଜ୍ଞା ଅନୁରୋଧ କଲେ, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହାପରେ, ଭଗବାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପତିଙ୍କ ସେବକ ନନ୍ଦିକା ତାଙ୍କୁ ଶୁଭ ପାଶୁପତ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ। ଏଭଳି, ମୁନିମାନେ ଏହି ଆଜ୍ଞା ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଭବାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଶୀଳ ହେଲେ; ଏହିପରି ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି ଭବାଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ନତ ହୋଇନାହିଁ, ସେ ଦଶ ଥର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ସମାନ ପାପ କରେ; ତାଙ୍କର ପାପ ଅତି ଭୟଙ୍କର। ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରରେ, ନମସ୍କାର ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ; ପ୍ରଥମେ ନମସ୍କାର କରି, ଶେଷରେ ଶିବପଦ ଲାଭ କରିବା ହୁଏ। ଏଉଁ, ସୂତ ମୁନିଙ୍କୁ କହାଯାଉଛି: "ତୁମେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ପରେ, ଏବେ ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା ହେଉଥିବା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ କଥା କହିବା ଉଚିତ।" ଭୂ, ଭୁଵଃ, ସ୍ୱର୍ଗ, ମହସ, ଜନ, ତପସ, ଓ ସତ୍ୟ ଲୋକ, ପାତାଳ, ନରକ ଲୋକ, ଅସଂଖ୍ୟ ସାଗର ଗଭୀରତା— ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ଏସବୁ ଉପସ୍ଥିତ। ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ଏସବୁ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ତିନି ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା ଭାବେ ଏବଂ ସଦା ଶିବ ଭାବେ ବ୍ୟସ୍ଥିତ। ତାଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ ଲୋକମାନେ ଏହି ମହାତ୍ମା, ମହାଦେବ, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣି ପାରିନାହିଁ। ଏହି ଦେବ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶରୀର ତିନି ଲୋକ ହେଉଛି; ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମୁଁ ଲୋକମାନଙ୍କ ଶୁଭ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କଥା କହିବି। ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କଥା କହିଥିଲି; ଏବେ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭିତରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ଗୁଣ କଥା କହିବି। ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ସ୍ୱର୍ଗ, ମହର୍, ଜନ, ତପସ, ସତ୍ୟ—ଏସବୁ ଏକା ଏକା ଭଲ ଲୋକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରୁ ଉଦ୍ଭୂତ। ଏହି ଉପରେ, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାତଳ ଆରମ୍ଭ କରି ସତ୍ତାଳ ସଂଖ୍ୟା ସାତି ତଳ ଅଛି; ତାହା ତଳେ କ୍ରମରେ ନରକ ଅଛି। ମହାତଳ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ମଣିରେ ଶୋଭିତ, ଭବାଙ୍କ ଭବ୍ୟ ନିବାସ ଓ ରୂପାଳି ଦେବଳୟରେ ଅଳଙ୍କୃତ। ଏହି ତଳ ଅନନ୍ତ, ଜ୍ଞାନୀ ରାଜା ମୁଚୁକୁନ୍ଦ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶାସକ, ପାତାଳ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ନିବାସୀମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ରସାତଳ ଏକ ପାହାଡ଼; ଶାର୍କରା ହେଉଛି ତଳାତଳ; ପୀତା ହେଉଛି ସୁତଳ; ଭିତଳ କୋରାଲ ପରି ଚମକୁଥିଲା। ଅତଳ ଶ୍ଵେତ, ତଳ ମଧ୍ୟ ଶ୍ଵେତ; ଏଠି ଯେଉଁଠି ଶ୍ଵେତ ଅଛି, ସେଉଁଠି ତଳ ର ପ୍ରମାଣ ତଳ ପୃଥିବୀ ପରି ବଡ଼। ଏସବୁ ତଳ ର ସଂଖ୍ୟା ଏପରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହେଉଛି; ଆକାଶ ଏକ ହଜାର ଯୋଜନ ଓ ଦଶ ହଜାର ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଏକ ଲକ୍ଷ ଓ ସାତ ହଜାର ହେଉଛି ଘନ ତଳ ର ପ୍ରମାଣ; ଆକାଶ ର ମୂଳ ତିରିଶ ହଜାର। ମୁନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରସାତଳ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶୁଭ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏଠି ବାସୁକି ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ବାସ କରନ୍ତି। ତଳାତଳକୁ ବିରୋଚନ, ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ, ନରକ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ସେବନ୍ତି; ଏହି ତଳ ସମସ୍ତ ଭବ୍ୟତାରେ ଶୋଭିତ। ସୁତଳ ପୁରାତନ ଦେବମାନେ, ବୈନାୟକ, କାଳନେମି ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଭରିଥିଲେ। ଭିତଳ ଦାନବ, ତାରକ, ଅଗ୍ନିମୁଖ, ମହାନ୍ତକ, ନାଗ, ଏବଂ ଅସୁର ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଦ୍ୱାରା ଉପସ୍ଥିତ। ଭିତଳ କମ୍ବଳ, ଅଶ୍ୱ, ମହାକୁମ୍ଭ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ ହୟଗ୍ରୀବ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ। ଏହି ତଳ ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ, ନାମୁଚି ଓ ତାଙ୍କ ସହ ଅନେକ ଶୂରମାନେ ଦ୍ୱାରା ବିଭାଜିତ; ଏହିପରି ତଳ ଭଲଭାବେ ଅଳଙ୍କୃତ। ଏସବୁ ତଳରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁ ଅମ୍ବା, ସ୍କନ୍ଦ, ନନ୍ଦିନ ଓ ସମସ୍ତ ଗଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଉପସ୍ଥିତ। ତଳ ଉପରେ ସାତି ସାତି ଭୂମି ଅଛି; ମୁଁ ଏହି ସାତି ଭୂମିର ଭାଗ କଥା କହିବି। ପୃଥିବୀ ସାତି ଦ୍ୱୀପରେ ଭରି ଅଛି, ନଦୀ ଓ ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଚାରିପାଖରେ ସାତି ସାଗର ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ। ଜମ୍ବୁ, ପ୍ଲକ୍ଷ, ଶାଲ୍ମଳୀ, କୁଶ, କ୍ରଉଞ୍ଚ, ଶାକ, ପୁଷ୍କର—ଏସବୁ ଦ୍ୱୀପ ଏକାଏକା କ୍ରମରେ ଅଛି। ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପରେ, ହରା ସମସ୍ତ ଗଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରା, ନିଜ ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଉପସ୍ଥିତ। ସାତି ସାଗରର କ୍ରମ ହେଉଛି: ଲୁଣ ଜଳ, ଇଖ ରସ, ମଦ, ଘି, ଦହି ସାଗର, କ୍ଷୀର ସାଗର, ମିଠା ଜଳ। ଏସବୁ ସାଗରରେ, ସମୟ ସମୟରେ, ଶିବ ତାଙ୍କ ଗଣମାନେ ସହ, ଜଳର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତାଳ ତାଳ ଲହରୀ ଦ୍ୱାରା ଖେଳ କରନ୍ତି। ଯେପରି ଅମୃତ କ୍ଷୀର ସାଗରରେ ଅଛି, ସେପରି ହରି ସଦା ଶିବଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍ କ୍ଷୀର ସାଗରରେ ଯୋଗ ନିଦ୍ରାରେ ଶୟନ କରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଭଗବାନ ଜାଗନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଜାଗେ; ତାଙ୍କ ନିଦ୍ରାରେ, ସେ ଯାହା ଚଳିତ ଓ ଅଚଳିତ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପ୍ତ, ସମସ୍ତ ନିଦ୍ରା ଯାଏ।