ବ୍ରହ୍ମା, ହରି, ରୁଦ୍ର, ଶକ୍ର, ଶିବ ଓ ଅମ୍ବିକା, ଜୀବ, ଚନ୍ଦ୍ରମା, ଭାସ୍କର, ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନି—ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ନିଜେ ନିଜେ ଆସିଥିଲେ। ଏହା ସହିତ ଇଶାନ, ନିରୃତି, ଯକ୍ଷ, ଯମ ଓ ବରୁଣ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱେଦେବ, ରୁଦ୍ରମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବସୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବୀ, ଶଚୀ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା, ସରସ୍ୱତୀ, ଅଦିତି, ଦିତି, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଲଜ୍ଜା ଓ ଧୃତି ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଆସିଥିଲେ। ନନ୍ଦା, ଭଦ୍ରା, ସୁରଭି, ସୁଶୀଳା, ସୁମନା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବୃଷେନ୍ଦ୍ର, ଧର୍ମ ଓ ଧର୍ମର ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଏହି ଦିବ୍ୟ ସଭାକୁ ଆସିଥିଲେ। ଏମିତି ଭାବେ ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଘେରି ଧରି, ମୋତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନ୍ଧନରେ ବନ୍ଧି, ମୋର ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ମୋର ପିତା ଶିଳାଦା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେ ମୋ ପାଖରେ ଝୁକି, ମୋତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ବୋଲି ସ୍ତୁତି କଲେ: “ପ୍ରଭୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା, ତ୍ରିନୟନ, ଅବିନାଶୀ, ତୁମେ ଏଇ ସଂସାରର ରକ୍ଷକ ହେଉଛ। ଏଠାରେ ଆଉ କଣ କହିବି? ଯେଉଁଠି ତୁମେ ରକ୍ଷା କରୁଛ, ସେଠି ମୋର ପୁତ୍ର ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବ୍ୟାପିଛ। ଅଜନ୍ମା, ଜଗତର ମୂଳ, ପିତାମହ, ପିତା, ପୁତ୍ର, ମହାପ୍ରଭୁ, ଜଗତର ଆଚାର୍ୟ, ତୁମକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ପ୍ରଭୁତି ଶ୍ରୀମାନ୍ ନନ୍ଦି, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ମୁଁ ନନ୍ଦି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲି। ଏହିପରି ଦିନ ମୋ ପାଇଁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା, ଏହା ମୋର ଜନ୍ମକୁ ସାର୍ଥକ କରିଦେଲା। ଏହି ଦିନ ମୋର ପିତାମାତା ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଗଲେ, ମୋର ପୁତ୍ର ନନ୍ଦି ଏହି ଭୂମିରେ ଅବତରଣ କଲେ। ଏଠି, ମୋର ପୁତ୍ର ମୋର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବ, ନନ୍ଦିଙ୍କ ନାଥ, ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ। ମୋର ପୁତ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବ, ଜଗତର ଆଚାର୍ୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁତ୍ର ବୋଲି ଭାବି ଯାହା କିଛି କହିଛି, ତାହା ମୁଁ ଚାହେଁ ତୁମେ ମାନ୍ୟ କର। ତୁମେ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି ଯୋଗ୍ୟ। ଯିଏ ଏହି କଥା ପଢ଼ିବେ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ କରିବେ, କିମ୍ବା ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶ୍ରବଣ କରାଇବେ, ସେମାନେ ମୋ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିବେ। ଏପରି ଭାବେ ମୋ ପିତା ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ତୁତି କଲେ ଓ ଶିର ନମାଇଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶିଳାଦା ଋଷି ତାଙ୍କର ନିଷ୍ଠା ଓ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେକୁ କହିଲେ, “ଦେଖ, ମୋର ଏହି ଅବିନାଶୀ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦୈବ ଭାଗ୍ୟ। ନନ୍ଦି ପ୍ରଭୁ ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପରେ ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେଠି ମୋ ସମାନ ଦେବ କିମ୍ବା ଦାନବ କିଏ ଅଛି? ଏହି ନନ୍ଦି ଏଠି ମୋର କଳ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।” ମୋ ପିତା ଏପରି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ—ଏକ ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ଧନ ମିଳିଲା ପରି ଅନୁଭବ କରି। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଶିଳାଦାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଲି, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମୋର ଦିବ୍ୟ ରୂପକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କଲି। କିଛି ଅଜଣା କାରଣରୁ ମୋର ଦିବ୍ୟ ସ୍ମୃତି ହରାଇଗଲା। ମୋତେ ମାନବ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, ସମ୍ମାନିତ ଶିଳାଦା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଓ ସେ ଜଣିଛନ୍ତି, ମୋର ଜନ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ କରିଦେଲେ। ଶିଳାଦା, ଶାଲଙ୍କାୟନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପୁତ୍ରପ୍ରେମରେ ମୁଗ୍ଧ, ମୋତେ ଋଗ୍ବେଦ ଓ ଯଜୁର୍ବେଦ ଶିଖାଇଲେ। ସେ ସାମବେଦର ହଜାର ଶାଖା ସହିତ, ଆୟୁର୍ବେଦ, ଧନୁର୍ବେଦ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଅଶ୍ୱଶାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଶିଖାଇଲେ। ହସ୍ତୀ ଓ ମାନବ ଲକ୍ଷଣ ଶିଖାଇଲେ। ସପ୍ତମ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ଦେବଶକ୍ତି ଓ ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁଇ ଦେବ ଋଷି—ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ—ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୋତେ ଦେଖିବାକୁ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ମୋତେ ପୁନିପୁନି ଦେଖି, କହିଲେ: “ନନ୍ଦି, ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଜାଣିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଳ୍ପ। ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା କେବେ ଦେଖିନାହିଁ, ଏହି ବର୍ଷ ପରେ ତାଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ ରହିବ ନାହିଁ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶିଳାଦା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ମୋତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ କାନ୍ଦିଲେ: “ହା, ମୋ ପୁତ୍ର, ମୋ ପୁତ୍ର!” ଏବଂ ଭୂମିରେ ଚିତ୍କାର କରି ପଡ଼ିଗଲେ। ଦୁଃଖରେ, ସେ କହିଲେ: “ହା, ଏହି ତ ଦୈବ ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି!” ଏହି ଦୁଃଖ ଭରା ସ୍ୱର ଶୁଣି, ଆଶ୍ରମବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ତ୍ରିୟମ୍ବକ ଉମାପତିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ସେମାନେ ତ୍ରିୟମ୍ବକଙ୍କୁ ମଧୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ମୋର ପିତା ଓ ପିତାମହ ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ, ଦୁଃଖରେ ଆତ୍ମବିଲାପ କଲେ, ମୃତ ପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ। ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଭୟ କରି, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଶିର ନମାଇଲି, ପରିକ୍ରମା କରି, ମନେ ରୁଦ୍ରସ୍ତୁତି ଚିନ୍ତନ କରି, ହୃଦୟର କମଳରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆକାଶରେ ତ୍ରିୟମ୍ବକଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲି। ତାପରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି, ଏକ ଦିବ୍ୟ, ତିନି ନୟନ, ଦଶ ଭୁଜା, ପଞ୍ଚମୁଖୀ, ଶାନ୍ତ, ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହେଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ପବିତ୍ର ଜଳ ଉପରେ ଦଢ଼ିଥିଲେ। ମହାଦେବ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଶୋଭିତ ମୁଣ୍ଡରେ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ: “ନନ୍ଦି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁକୁ କାହିଁକି ଭୟ କରୁଛ? ସେଇ ଦୁଇ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ପଠାଇଥିଲି। ତୁମେ ମୋ ପରି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତୁମର ଦେହ ସଂସାରୀକ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦେହ ପୂର୍ବେ କେବେ ଦେଖାଯାଇନାହିଁ—ନ ତୁମେ, ନ ଦେବତା, ନ ଋଷି, ନ ସିଦ୍ଧ, ନ ଗନ୍ଧର୍ବ, ନ ଦାନବ। ପୂର୍ବେ ଯାହାକୁ ଦିବ୍ୟ ଭାବି ପୂଜା କରାଯାଇଥିଲା, ସେଟି ହେଉଛି ସଂସାରୀ ଭାବ—ଏଠାରେ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ପୁନିପୁନି ଆସେ।” ଏପରି ଭାବେ ଦେବ, ଋଷି, ମାନବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘଟୁଥିବା ଏହି ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା ଚାଲିଥିଲା, ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତି, ଦୁଃଖ, ଆଶା ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଏକ ଅଭିନ୍ନ ଅନୁଭୂତି ହେଇ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।