ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଥମେ ସନନ୍ଦ, ସନକ ଓ ସନାତନଙ୍କୁ ସୃଜନ କଲେ। ଏହି ତିନି ଜଣେ ମୁନି, କ୍ରିୟାହୀନତା ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଯୋଗ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମରିଚି, ଭୃଗୁ, ଅଙ୍ଗିରା, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ଦକ୍ଷ, ଅତ୍ରି ଓ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ସୃଜନ କଲେ। ଏହି ନଉଜଣେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମାନ ଗୁଣରେ ପରିଚିତ, ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରଜା—ସଙ୍କଳ୍ପ, ଧର୍ମ, ଅଧର୍ମ ଓ ଧର୍ମର ଉପସ୍ଥିତି—ଅପ୍ରକଟ ଜନ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ସନାତନ ପ୍ରଥମେ ଋଭୁ ଓ ସନତକୁମାରଙ୍କୁ ସୃଜନ କଲେ; ଏହି ଦୁଇଜଣେ ଦିବ୍ୟ, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵଗତ ଶକ୍ତିର ସହ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ମୁନି। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ବିବରଣୀ ଦିଆଯିବ। ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭ ଉପରେ, ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିଙ୍କୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ ଉପଦେଶ କରିଥିଲେ: ସେ ସତରୂପା ରାଣୀ ଓ ବିରାଜକୁ ସୃଜନ କଲେ। ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଓ ସତରୂପା, ଯେଉଁ ରାଣୀ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିଲେ, ଦୁଇ ପୁଅ ଓ ଦୁଇ ଝିଅ ଉପଲବ୍ଧ କଲେ। ଉତ୍ତାନପାଦ ଅପର, ଜ୍ଞାନୀ; ପ୍ରିୟବ୍ରତ ପ୍ରଥମ। ଆକୂତି ଜେଷ୍ଠା ଝିଅ, ପ୍ରସୂତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଝିଅ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ସେ ସମୟରେ, ପ୍ରଜାପତି ରୁଚି ଆକୂତିଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦକ୍ଷ, ଯୋଗୀ ଓ ଜଗତର ଧାରକ, ପ୍ରସୂତିଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ଆକୂତି ଯଜ୍ଞକୁ ଦକ୍ଷିଣା ସହ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଦକ୍ଷିଣା ପୁନି ଦ୍ୱାଦଶ ଦିବ୍ୟ ଝିଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଦକ୍ଷ ଓ ପ୍ରସୂତି ଏକଠା ଚବିଶଟି ଝିଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ: ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧୃତି, ପୁଷ୍ଟି, ତୁଷ୍ଟି, ମେଧା, କ୍ରିୟା; ବୁଦ୍ଧି, ଲଜ୍ଜା, ଭାପୁ, ଶାନ୍ତି, ସିଦ୍ଧି, କୀର୍ତ୍ତି, ମହାତପା, ଖ୍ୟାତି, ଶାନ୍ତି, ସମ୍ଭୂତି, ସ୍ମୃତି, ପ୍ରୀତି, କ୍ଷମା; ସମ୍ନତି, ଅନସୂୟା, ଉର୍ଜା, ସ୍ୱାହା, ସୁରାରଣୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟବତୀ ସ୍ୱଧା। ଏହି ତେର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଝିଅ (ଶ୍ରଦ୍ଧା ଠାରୁ କୀର୍ତ୍ତି) ଧର୍ମ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ, ଯେଉଁ ଦୁର୍ଲଭ। ଭୃଗୁ ଖ୍ୟାତିଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ମରିଚି ସମ୍ଭୂତିଙ୍କୁ, ଅଙ୍ଗିରା ସ୍ମୃତିଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ପ୍ରୀତିଙ୍କୁ, ପୁଲହ କ୍ଷମାଙ୍କୁ, କ୍ରତୁ ସମ୍ନତିଙ୍କୁ, ଅତ୍ରି ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ବସିଷ୍ଠ ଉର୍ଜାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ବିଭାବସୁ ସ୍ୱାହାଙ୍କୁ, ପିତୃମାନେ ସ୍ୱଧାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ଦକ୍ଷଙ୍କ ମନରୁ ଜନ୍ମିତ ଝିଅ ସତୀ, ଶିବଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ। ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି, ସୁଵର୍ଣ୍ଣ ଡିଂଗିରୁ ଜନ୍ମିତ ଏକା ଦେବୀକୁ ବ୍ରହ୍ମା 'ବିଭକ୍ତ ହଉ' ଭାବରେ କହିଲେ, ଏବଂ ସେ ଜନ୍ମିଲେ। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ନାରୀ ସେ ଦେବୀଙ୍କ ଅଂଶ, ଏବଂ ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ର ସେ ପୁରୁଷ ଅଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ସେ ସମସ୍ତ ନାରୀ ତତ୍ତ୍ୱ, ନୀଳଲୋହିତ ପୁରୁଷ ତତ୍ତ୍ୱ। ବ୍ରହ୍ମା ଦକ୍ଷଙ୍କୁ କହିଲେ—'ଏହି ଜଗତ ଧାରକା ଝିଅକୁ ତୁମେ ନେଉ, ମୋ ପାଇଁ ଓ ତୁମେ ପାଇଁ; ସେ ପୁତ୍ ନାମକ ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ତେଣୁ ସେ ଏଠାରେ ଝିଅ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ।' 'ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଝିଅ ତୁମର ଝିଅ ହେବେ, ସେ ବିଶ୍ୱର ମାତା, ତେଣୁ ସେ ତୁମର ସତୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେବେ।' ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ, ଦକ୍ଷ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ସତୀକୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଧର୍ମଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ (ଶ୍ରଦ୍ଧା ଆଦି) ତେର ଝିଅ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ; ଏହି ଧର୍ମଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏପରି: ଏଚ୍ଛା, ଅଭିମାନ, ଶିକ୍ଷା, ସନ୍ତୋଷ, ଲୋଭ; ଜ୍ଞାନ, ଦଣ୍ଡ, ସମ୍ମତି, ବୁଦ୍ଧି—ଏମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ଚେତନା, ବିନୟ, ନିଶ୍ଚୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ; କ୍ଷେମ, ଶୁଭ, କୀର୍ତ୍ତି, ଏବଂ ଧର୍ମଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଏମାନେ। ଧର୍ମ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ, ଦଣ୍ଡ ଓ ସମ୍ମତି, ଚେତନା ଓ ବୁଦ୍ଧି, ଏମାନେ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧର୍ମର ଦୁଇ ପୁତ୍ର। ଏପରି, ଏଠାରେ ପନ୍ଦର ପୁତ୍ର ଧର୍ମଙ୍କ; ଭୃଗୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଖ୍ୟାତି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଶ୍ରୀକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ସେ ଧାତା ଓ ବିଧାତାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ମେରୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ଜାମାଇ; ମରିଚିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ପ୍ରଭୂତି ଦୁଇ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ପୂର୍ଣ୍ଣମାସା ମରିଚିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଚାରି ଝିଅ—ତୁଷ୍ଟି, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା, ଦୃଷ୍ଟି, କୃଷି ଓ ଅପଚିତି। କ୍ଷମା, ପୁଲହଙ୍କୁ କର୍ଦମ, ଭାରିୟଂସ, ସହିଷ୍ଣୁ ଓ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଝିଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏଭଳି, କନକପିତ, ପିବାରୀ, ପୃଥିବୀସମା; ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୁଅ ଜନ୍ମ କଲେ। ଦତ୍ତୋର୍ଣ୍ଣ, ବେଦବାହୁ, ଏବଂ ଏକ ଝିଅ ଦୃଷଦ୍ୱତୀ; ସୁଭଗ ସମ୍ନତି ଷଷ୍ଟି ହଜାର ପୁଅ ଜନ୍ମ କଲେ। କ୍ରତୁଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମିତ ସମସ୍ତ ପୁଅ ଭଳି ଭାବରେ ଭାଲାଖିଲ୍ୟା ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ; ସିନିବାଳି, କୁହୁ, ରାକା, ଅନୁମତି ମଧ୍ୟ। ସ୍ମୃତି, ଅଙ୍ଗିରାଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ଅଗ୍ନିକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେଉଁ ଅନୁଭୂତି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ଏବଂ କୀର୍ତ୍ତିମନ୍ତ। ଅତ୍ରିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଅନସୂୟା ଛଅ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଝିଅ ଶ୍ରୁତି, ଓ ପାଞ୍ଚ ପୁଅ: ସତ୍ୟନେତ୍ର, ଭାବ୍ୟ, ମୂର୍ତ୍ତି, ଅପାହ, ଶନଇଶ୍ଚର, ସୋମ—ଶ୍ରୁତି ଛଅଟିଏ; ଏହି ଅତ୍ରିଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁଅ। ଉର୍ଜା, ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ପ୍ରଥମ, ପଦ୍ମନେତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପରେ ବସିଷ୍ଠମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ପତ୍ନୀମାନେ ଓ ପୁତ୍ରପୁତ୍ରୀମାନେ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଜା ଭାବରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।