ଦଧିଚିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ବ୍ରାହ୍ମଣର ଚମ୍ମା ଛାଡି, ନିଜ ଦେବତା ରୂପରେ ହସି ଦଧିଚିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଦଧିଚି, ତୁମେ କୌଣସିଠି ଭୟରେ ନିଜେ ଆଣିବା ନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲଗି ଅଛ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ। ଏକଥା କେବଳ ଏକଥର କହ, ‘ମୁଁ ଭୟଭିତ’, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କଥା କ୍ଷୁପଙ୍କୁ ସଭାରେ କହ।” ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏହି ମିତ୍ରତାପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣି, ଦଧିଚି, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଭୟଭିତ ନୁହେଁ।” ଶମ୍ଭୁ, ପିନାକଧାରୀ ଶର୍ବ, ଶଙ୍କରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ଦଧିଚି ଏହି ଜ୍ଞାନୀ ମହାର୍ଷି ଅଡ଼ିଗ ରହିଲେ। ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ହରି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ଏବଂ ଚକ୍ର ଉଠାଇ, ଦଧିଚିଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। କିନ୍ତୁ ଦଧିଚିଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ର ଟିପ୍ ଭୁଲି ଗଲା, କ୍ଷୁପଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ। ଚକ୍ର ଭୁଲି ଯାଇଥିବା ଦେଖି, ଦଧିଚି ହସି ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର, ଯାହାକି ତୁମେ ପୂର୍ବେ ବଡ଼ ଉଦ୍ୟମରେ ପାଇଥିଲେ, ଏହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ଭବଙ୍କ ଚକ୍ର ମୋତେ କିଛି କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହେନାହିଁ; ତେଣୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚେଷ୍ଟା କର।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର ଅକ୍ଷମ ହେବା ଦେଖି, ବିଷ୍ଣୁ ପୁନି ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଅସ୍ତ୍ର ବିକ୍ଷିପ୍ତ କଲେ। ତାପରେ ଅବିନାଶୀ ଦେବତାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରି, ଏକା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗେଲେ। ଦଧିଚି କୁଶ ଗ୍ରାସ ନେଇ, ଭବଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ବଜ୍ର ହାଡ଼ ତିଆରି କଲେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସ୍ୱାଧୀନ। ପରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ତ୍ରିଶୂଳ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଯାହା ଅନ୍ତ କାଳର ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳି, ଦେବତାମାନେ ଦଗ୍ଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା। ଇନ୍ଦ୍ର, ନାରାୟଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିବା ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ରିଶୂଳକୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଦେବତାମାନେ ଶକ୍ତିହୀନ ହେଇ, ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ; ଏହି ସମୟରେ ବିଷ୍ଣୁ, ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ ଦେହରୁ ଦିବ୍ୟ ସେନା, ଶତ-ଶତ ଦେବତା ତିଆରି କଲେ। ମହାର୍ଷି ଦଧିଚି ସେମାନେକୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିଶୀଘ୍ର ଦଗ୍ଧ କରିଦେଲେ। ତାପରେ ଚମତ୍କାର ପାଇଁ, ହରି ବିଶ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କଲେ; ଦଧିଚି ସେହି ଦେବତାର ବିଶ୍ୱରୂପକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖିଲେ। ଦଧିଚି ଏହି ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦଳ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦେଖିଲେ। ସେ ବିଶ୍ୱରୂପର ଦେହରେ ବହୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଦେଖିଲେ; ଏହା ଦେଖି ଚ୍ୟବନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚିହ୍ନ୍ନ ହେଲେ। ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ବିଶ୍ୱର ନାୟକ, ଅଜ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧେଷ୍ଟ କରି, ଏହି ବିଶ୍ୱରୂପ ହରିଙ୍କୁ ଜଳ ଛିଟି ଦେଇ କହିଲେ, “ମାୟାକୁ ଛାଡ଼, ହେ ବଳଶାଳୀ; ଦୃଶ୍ୟ ଭ୍ରମ ଦେଖାଯାଉଛି। ହେ ମାଧବ, ହଜାର ଧରଣର ଜ୍ଞାନ ଅତି ଦୁର୍ବୋଧ। ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ, ତୁମେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ରୁଦ୍ର ସହିତ, ମୋ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଛି।” ଏପରି କହି, ଦଧିଚି ନିଜ ଦେହରେ ସମସ୍ତକୁ ଦେଖାଇ, ହରିଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ, ସମ୍ବୋଧନ କଲେ, “ଏହି ମାୟା ଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତିରେ, କିମ୍ବା ଦ୍ରବ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ, କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନ ଶକ୍ତିରେ, ଏହା କି?” ତେଣୁ, ଏହି ଭ୍ରମକୁ ଛାଡ଼ି, ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର; ଏହି କଥା ଶୁଣି ଏବଂ ଦଧିଚିଙ୍କ ଚମତ୍କାର ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ପୁନି ପଳାଇଗଲେ, କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱର ନାୟକ, ପଦ୍ମଜ ବ୍ରହ୍ମା, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଅଟୁଟ ରଖିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ପରାଜିତ ହେଲେ, ମହାର୍ଷିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ନମସ୍କାର କଲେ। କ୍ଷୁପ, ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ, ଦଧିଚିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଶୀଘ୍ର ନମସ୍କାର କଲେ ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ବିନୟ କଲେ, “ଦଧିଚି, ମୋତେ କ୍ଷମା କର; ମୋର କୃତ୍ୟ ଅଜ୍ଞାନରୁ ହେଇଛି, ମିତ୍ର। ତୁମେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଭକ୍ତ, ବିଷ୍ଣୁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ କଣ ତୁମ ପାଇଁ?” “କୃପା କର, ପରମେଶ୍ୱର; ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ଦୁର୍ଲଭ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମୋ ପରି ନିମ୍ନ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ଦୁର୍ଲଭ।” ଦଧିଚି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ବୀ, ଏହି କଥା ଶୁଣି ଏବଂ ଗ୍ରହଣ କରି, କ୍ଷୁପ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେକୁ ଶାପ ଦେଲେ, “ରୁଦ୍ରଙ୍କ କ୍ରୋଧର ଅଗ୍ନିରେ, ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ, ବିଷ୍ଣୁ ସହିତ, ଦଗ୍ଧ ହେଉ।” ଡକ୍ଷଙ୍କ ଶୁଭ ଯଜ୍ଞରେ, ମହାତ୍ମା ପ୍ରଜାପତି, ଏପରି କ୍ଷୁପକୁ ଶାପ ଦେଇ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, “ହେ ରାଜା, ଦେବତାମାନେ ରାଜାମାନେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏକାଉ ବଳଶାଳୀ ଓ ସମର୍ଥ।” ଏପରି କହି, ଦଧିଚି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ରାଜା ନମସ୍କାର କରି ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେହି ସ୍ଥାନ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ହେଲା, ଯାହା ଥାନେଶ୍ୱର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଯିଏ ଥାନେଶ୍ୱରକୁ ପହଁଚିବେ, ସେ ଶିବ ସହ ଏକତ୍ୱ ପାଇବେ। ଏପରି ଅପ୍ରସ୍ତୁତରେ କ୍ଷୁପ ଓ ଦଧିଚିଙ୍କ ମଧ୍ୟର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ଦଧିଚି ଏବଂ ଭବଙ୍କ ମହିମା କଥା ତୁମକୁ କହିଦିଅଗଲା, ହେ ମହାର୍ଷି। ଯିଏ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ କଥା କ୍ଷୁପ ଓ ଦଧିଚିଙ୍କ ବିଷୟରେ ପଠିବେ, ସେ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ଜୟ କରି, ଶରୀର ତ୍ୟାଗ ପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକ ପାଇବେ। ଯିଏ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁର ଭୟ କେବେ ନ ପାଇବେ, ସଦା ଜୟୀ ହେବେ।