ଏହି ଉତ୍କଳିତ ଶ୍ରୁତିଗୁଡିକୁ ଏକ ଅଭିନବ ଗାଥାରେ ଏପରି ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ— ଯେଉଁଜଣ ଅହଂକାର, ମୋହ, ଆସକ୍ତି ଓ ଅନ୍ଧକାରଜନିତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ, ସେ ଏହି ଉତ୍ତମ ପଥକୁ ଜାଣି ଦିନେଦିନେ ପଶୁପତି ଯୋଗରେ ନିରନ୍ତର ଭକ୍ତିଶୀଳ ରହିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଶୁଧ୍ଧ, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଶୀଳ, ସେମାନେ ଏହି ପାଶୁପତ ବ୍ରତକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ଏହାକୁ ପାଠ କରିଥିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏପରି ଭାବରେ ଏହି ପାପରୁ ପରିଶୁଧ୍ଧ ଆତ୍ମା ଥିବା ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଋଷିମାନେ—ବଶିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ—ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଶ୍ବେତ ଭସ୍ମ ଲେପନ କରି, ଦେହକୁ ଅନୁଲିପ୍ତ କରି, ଆସକ୍ତି ରହିତ ହୋଇ, ଏହି ଯୁଗର ଶେଷରେ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ବସିଥିଲେ। ଏହିପରି ଏକ ଦିନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୈଳାଦିଙ୍କୁ କୁହାଯାଏ—ଯେଉଁମାନେ ବିକୃତ କିମ୍ବା ଅଶୁଦ୍ଧ ଦେହରେ ଥିଲେ, ତଥାପି ଦେହର ଆକୃତି ଥିଲେ, ସେମାନେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଭାବରେ ଅବମାନିତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ବଡ଼ ଯୋଗୀମାନେ ଯେପରି ଆଦର ପାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତେଣିଁପରି ସମ୍ମାନିତ ହେବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ଭବଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ଯେପରି ଉତ୍ସାହରେ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଉତ୍ସାହରେ ଆଦର ପାଇବା ଉଚିତ। ଅଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଭବଙ୍କ ଭକ୍ତ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ଦଧିଚିଙ୍କ ପରି ସମ୍ମାନିତ ହେବା ଉଚିତ; ଯେଉଁ ଦଧିଚି ଦେବମାନଙ୍କ ଉପରେ ଜୟ ଲାଗିଥିଲେ। ଏହିପରି ନାରାୟଣ ମଧ୍ୟ ଏହି ଜଗତରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ; ଭସ୍ମ ଲେପିଥିବା ଦେହର ଲୋକମାନେ, ଜଟାଧାରୀ, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡା କିମ୍ବା ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିବଙ୍କ ପରି ଚିନ୍ତା, ଶବ୍ଦ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ ହେବା ଉଚିତ। ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଦଧିଚିଙ୍କ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହୁଏ—ଦଧିଚି କିପରି କ୍ଷୁପ ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପାଦଦ୍ୱାରା ପ୍ରହାର କଲେ, ଏବଂ କିପରି ଜନାର୍ଦନ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଣୀ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ କରିଲେ? ଦଧିଚି କିପରି ମହାଦେବଙ୍କୁ ବିଜ୍ଞାନ କରି ବଜ୍ରର ସ୍ଥାନ ପାଇଲେ? ଏହା ଶୈଳାଦିଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଅନୁରୋଧ ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର କ୍ଷୁପ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ଦଧିଚି ଋଷିଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଥିଲା। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, କ୍ଷୁପ ଓ ଦଧିଚିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ହେଲା—କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ହେଲା। ରାଜା କ୍ଷୁପ ଏହି ବିବାଦରେ ବିଶ୍ୱର ଅଷ୍ଟ ଦିଗପାଳଙ୍କ ଆକୃତି ଧାରଣ କଲେ—ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ଯମ, ନିଋତି, ଭାରୁଣ, ବାୟୁ, ସୋମ, ଧନଦା; ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଣୀ, ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ରହିଛି, ମୋତେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଭାବରେ ଦେଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଦଧିଚି ମଧ୍ୟ ସ୍ୱଯଂ ଚ୍ୟବନ ଗୋତ୍ରରୁ ଆସିଥିବା ଦେବତା ଭାବେ ନିଜକୁ ଦେଖିବାକୁ କହିଲେ। ସେମାନେ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଏକ ବୃକ୍ଷକୁ ଉପାସନା କଲେ। ଦଧିଚି, ଚ୍ୟାବନି, ଉଗ୍ର—ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବୃକ୍ଷର ମୁଣ୍ଡରେ ପ୍ରହାର କଲେ; ଦଧିଚି ତାଙ୍କ ଡାହାଣ ମୁଠିରେ ପ୍ରହାର କଲେ, ଏବଂ କ୍ଷୁପ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦଧିଚିଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ। ପୂର୍ବକାଳରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଭୋକରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ଏହି ବଜ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ। ସେ ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇ ରାଜା ହେଲେ; ଏହିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉପରେ ଜୟ କଲେ। ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବତା, ଶକ୍ତି ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭୂମିରେ ଚିହ୍ନି ଗଲେ, ଏହିପରି ଦଧିଚି ବଜ୍ରର ପ୍ରହାରରେ ଭୂମିରେ ଚିହ୍ନି ଗଲେ। ତାଙ୍କ ଦୁଃଖରେ, ଦଧିଚି ଭାର୍ଗବ ଋଷିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ; ଶୁକ୍ର ତାଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଯୋଗଶକ୍ତିରେ, ଭାର୍ଗବ ଦଧିଚିଙ୍କ ଦେହକୁ ପୁନଃ ପୂର୍ବ ଭାବରେ ପୁନର୍ଜୀବନ କଲେ। ଦଧିଚିଙ୍କୁ କୁହିଲେ—"ଏ ଦଧିଚି, ତୁମେ ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବତା, ଉମାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁଠି ପୂଜା କରନ୍ତି, ନିର୍ମଳ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କର।" ତ୍ରିଅମ୍ବକଙ୍କ ଦୟାରେ ଅଜୟ, ଅବିଧିନୀୟ ହେବାକୁ କୁହିଲେ; ଏହି ମୃତ୍ୟୁରୁ ପୁନର୍ଜୀବନ ମୁଁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି। ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ମୃତ୍ୟୁର ଭୟ ନାହିଁ; ଏହି ପୁନର୍ଜୀବନ ଶିବଙ୍କ ଦୟାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କୁହୁଛି। ତ୍ରିଅମ୍ବକ, ତିନି ଜଗତର ପିତା, ତିନି ଦିଗ, ତିନି ଗୁଣର ମହାପ୍ରଭୁ ଅଟୁଟ; ତିନି ତତ୍ତ୍ୱ, ତିନି ଅଗ୍ନି, ତିନି ଭାବ, ତିନି ବେଦର ମହାଦେବ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ପୋଷଣ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜୀବରେ, ତିନି ଗୁଣ, ପ୍ରକୃତି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାଦାନରେ, ଦେବତା ଓ ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ଅଟୁଟ୍। ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧରେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତା; ପୋଷଣ ମନୁଷ୍ୟର ନିଜ ଭାବ। ମହାତ୍ମା, ବିଶେଷ ଭିନ୍ନତାରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ଋଷିମାନଙ୍କ ପିତା; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ପିତା ମଧ୍ୟ; ଏହିପରି ଅମୃତ ରୁଦ୍ର ପୋଷଣ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି। କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ତପସ୍ୟାରେ, ଅଧ୍ୟୟନ, ଯୋଗ, ଧ୍ୟାନରେ, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ; ଏହି ସତ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁର ଫାଦ ମୁକ୍ତି ପାଇଯାଏ, ଭବଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ। ସେ ବନ୍ଧନ ଓ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା, ଗୋଡ଼ରୁ ଖିଆ ଚୁକି ଯାଏପରି, ମୃତ୍ୟୁରୁ ପୁନର୍ଜୀବନ ମନ୍ତ୍ର ମୁଁ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି। ଏହିପରି ପାଠ, ଅର୍ପଣ, ଅଭିଷେକ ଏବଂ ଲିଙ୍ଗର ସାମ୍ନାରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଦିନ ଓ ରାତି ଜଳ ପାନ କଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ମୃତ୍ୟୁର ଭୟ ନାହିଁ। ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଦଧିଚି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରେ ପୂଜି, ହୀରା ପରି ଦୃଢ଼ତା, ଅବିଧିନୀୟତା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅଜୟତା ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଏହିପରି ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜି, ଦଧିଚି ଋଷି ଅବିଧିନୀୟ ହେଲେ ଓ ହୀରା ପରି ଦୃଢ଼ତା ପାଇଲେ। ସେ କ୍ଷୁପ ରାଜାଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡର ତଳ ଦେଇ ପ୍ରହାର କଲେ; କ୍ଷୁପ ଦଧିଚିଙ୍କୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଛାତିରେ ପ୍ରହାର କଲେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଧିଚିଙ୍କ ଦେହ, ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ହୀରା ପରି ଦୃଢ଼, ବଜ୍ରର ପ୍ରହାରରେ ବିନାଶ ହେଲା ନାହିଁ।