ଏକ ସମୟରେ, ଯେଉଁମାନେ ସଦା ମହାଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଶୁକ୍ର ଉପରକୁ ଧରି ରଖିଥିଲେ, ଶରୀର, ମନ ଓ ଭାଷାରେ ନିୟମିତ ଦମନ ରଖି ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ରୁଦ୍ର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ ଓ ତାହାଠୁ ପୁନର୍ବାର ଫେରି ଆସିନଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦିବ୍ୟ, ଗୁପ୍ତ ଓ ଲିଙ୍ଗ ଚିହ୍ନିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ଅଲୌକିକ ଅଟୁଟ ଥିଲା। ଯେଉଁମାନେ ଭସ୍ମ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇଥିଲେ, ଏବଂ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ନେଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କେବେ ଉପେକ୍ଷା କରିବେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବେ ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କୁ ହସିବା ନାହିଁ, ଏଠି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୋଉଁଠି ଅପ୍ରିୟ କଥା କହିବା ନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପୂଜାରୀମାନେ ଉପରେ ଅପମାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଲୋକମାନେ ଉପରେ ନିତ୍ୟ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ପରି; ଏପରି ମହାଦେବ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭଲ ଚାହିଁ ଏହି ଉପାୟ ଦେଇଥିଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ, ଏହି ମହା ଯୋଗୀ, ଭସ୍ମ ରେ ବଢ଼ିଥିବା, ଏଭଳି ଲୀଳା କରିଥିଲେ; ଏହିପରି ଆଚରଣ କର, ମଙ୍ଗଳମୟ ଲୋକମାନେ, ତେଣୁ ତୁମେ ସିଦ୍ଧି ପାଇବେ। ଏହି ଅପୂର୍ବ ଶିବ ଦ୍ୱାରା କହିଥିବା ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଦଶାକୁ ଜାଣି, ଯେଉଁମାନେ ମନକୁ ଲୋକିକ ମୋହ, ଲୋଭ ଓ ମାୟାରୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଭୟଙ୍କର ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିଥିଲେ। ଏହି ଶିବଜୀର ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଖୁସି ହୋଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପବିତ୍ର ଚନ୍ଦନ ଜଳ, ଦର୍ବା ଓ ଫୁଲ ମିଶାଇ ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଥିଲେ। ବଡ଼ ପାତ୍ରରେ ଜଳ ଦେଇ, ଗୁପ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଓ ହୁଁ ଧ୍ୱନିରେ ଗାନ କରି, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଗାଇଥିଲେ: "ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତାକୁ ନମସ୍କାର, ମହାଦେବକୁ ନମସ୍କାର, ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱରକୁ ନମସ୍କାର, ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗର ଆରମ୍ଭକାରୀକୁ ନମସ୍କାର। ମେଘ ଉପରେ ଯାଇଥିବା ଶ୍ୟାମଙ୍କୁ, ହାତୀ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଉପରେ ଚାଦର ଭାବେ ପିନ୍ଧିଥିବା, ସର୍ପ ଜଣେ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ଭାବେ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେବକୁ ନମସ୍କାର। ଦେବମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା ରତ୍ନ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ପଶୁପତିଙ୍କ ଚର୍ମ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶଙ୍କରକୁ ନମସ୍କାର।" ଏପରେ, ଖୁସି ହୋଇଥିବା ମହାଦେବ ସେଠାରେ ଥିବା ଋଷିମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ତୁମର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ଓ ଶୁଭ ଲୋକମାନେ, ଇଚ୍ଛା କରିବା ପାଇଁ ବର ଚୟନ କର।" ତାଙ୍କରେ, ଭୃଗୁ, ଅଙ୍ଗିରା, ବଶିଷ୍ଠ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଗୌତମ, ଅତ୍ରି, ସୁକେଶ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ମାରୀଚି, କଶ୍ୟପ, କଣ୍ବ, ଏବଂ ମହାତପସ୍ୱୀ ସମ୍ବର୍ତ୍ତ—ସମସ୍ତେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପ୍ରସ୍ନ କଲେ: "ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ, ନଗ୍ନତା, ବାମାଚାର, ବିପରୀତ ଚର୍ୟା—କଣ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ, କଣ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ?" ମହାଦେବ ଏହି ଶୁଭ ପ୍ରସ୍ନ ଶୁଣି, ହସି, ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ପାତ କରି, କହିଲେ— "ଏବେ ମୁଁ ତୁମେମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା କହିବି: ମୁଁ ଅଗ୍ନି, ସୋମ ତିଆରି କରିଥିବି, ସୋମ ମୋ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଅଗ୍ନି ଏହି ସୃଷ୍ଟିକୁ ଧାରଣ କରେ, ଏବଂ ଜଗତର ଉପକାର ପାଇଁ ଚଳନ ଓ ଅଚଳ ଜଗତ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଥର ଦଗ୍ଧ ହୋଇଛି। ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ଭସ୍ମର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ, ଏବଂ ଏହାକୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉପରେ ଛିଡ଼ାଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନି ରିତୁଆଲ କରି, ତିନି ଜନ୍ମ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋ ଭସ୍ମର ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଯାହା ଚମକିଥାଏ ତାକୁ 'ଭସ୍ମ' କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଶୁଦ୍ଧ କରେ ଏହି ଭସ୍ମର ନାମ; ଏହାକୁ ଉପଯୋଗ କରି ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ତେଣୁ ଏହାକୁ 'ଭସ୍ମ' କୁହାଯାଏ। ପିତୃମାନେ ତାପ ପିଇଥିବା, ଦେବମାନେ ସୋମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା; ସମସ୍ତ ଚଳନ ଓ ଅଚଳ ଜଗତ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମର ସ୍ୱଭାବ। ମୁଁ ଅଗ୍ନି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚମକ; ସୋମ ଏହି ମହା ଅମ୍ବିକା। ମୁଁ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ ସ୍ୱଭାବର, ମୁଁ ପୁରୁଷ ସ୍ୱୟଂ। ତେଣୁ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଲୋକମାନେ, ଭସ୍ମ ମୋର ଶକ୍ତି; ମୁଁ ମୋ ଶକ୍ତି ଓ ଆକାର ଏହି ଭସ୍ମରେ ରଖିଛି, ତେଣୁ ଏହା ଅଟୁଟ ଅଛି। ସେଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଜଗତର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଓ ଅଶୁଭ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଭସ୍ମ ଉପଯୋଗ ହୁଏ; ଜନନ ପରେ ଜନନୀ ଘରରେ ଭସ୍ମ ରଖାଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ କରି ମନ ଶୁଦ୍ଧ କରି, କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦମନ କରି, ମୋ ଉପରେ ଆସିଥିବା, ସେମାନେ ପୁନର୍ବାର ଫେରି ଆସନ୍ତି ନାହିଁ। ପଶୁପତି ନିୟମ ଓ କପିଳ ଯୋଗ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା; ପଶୁପତି ପ୍ରଥମେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଏହା ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ଅନ୍ୟ ଆଶ୍ରମବାସୀମାନେ ପରେ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିଲେ; ଏହି ସୃଷ୍ଟି ମୋ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ଲଜ୍ଜା, ମୋହ ଓ ଭୟର ମିଶ୍ରଣ। ଦେବମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ନଗ୍ନ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ମାନବ ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଯାହାର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦମିତ ନୁହେଁ, ସେ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନଗ୍ନ; ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମ-ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତ ରକ୍ଷିତ—ବସ୍ତ୍ର କୌଣସି କାରଣ ନୁହେଁ। ଧୈର୍ୟ, ଦୃଢ଼ତା, ଅହିଂସା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିରକ୍ତି, ସମ୍ମାନ ଓ ଅପମାନକୁ ସମଭାବେ ଦେଖିବା—ଏହି ଉତ୍ତମ ଆବରଣ। ଭସ୍ମ ଲେପନ କରି ଭବଙ୍କୁ ମନରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଯଦି ହଜାର ଅପକର୍ମ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି— ଏହି ଭସ୍ମ ସମସ୍ତ ପାପ ଜଳାଇ ଦିଏ, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ତାର ଚମକରେ ଜଙ୍ଗଲ ଜଳାଇ ଦିଏ; ତେଣୁ ଯେଉଁମାନେ ଦିନରେ ତିନି ଥର ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି— ସେମାନେ ଗଣେଶଙ୍କର ମାର୍ଗ ପାଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସଂଗ୍ରହ କରି ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ନେଇଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ତାଙ୍କର ଲୀଳାରେ ଲୀନ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଉତ୍ତର ଆଦର୍ଶ ମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇଥିଲେ। ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ମାର୍ଗ ନେଇ, ଶ୍ମଶାନ ଯାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଅଣୁତ୍ୱ, ଗୁରୁତ୍ୱ, ଲଘୁତ୍ୱ ଓ ପ୍ରାପ୍ତିର ଶକ୍ତି ପାଇଥିଲେ।