ଏହି ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଜୀବଗୁଡ଼ିକୁ ଯେଉଁ ଅଗ୍ନି ତୁମଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛି, ତାହାରେ ସେମାନେ ଦହିଯାଉଛନ୍ତି; ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଗ୍ନିରେ ପିଡ଼ିତ, ଏହିପରିସ୍ଥିତିରେ, ହେ ଦେବଦେବ, ଆମେ ତୁମର ଶରଣ ନେଉଛୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ହେ ମହାପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ନିଜ ମଙ୍ଗଳମୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଶିତଳ କର, ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ। ଆମକୁ ଆଜ୍ଞା ଦିଅ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ସଦା ତୁମ ଆଦେଶ ପାଳନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ହଜାର-ହଜାର ପ୍ରକାର ଜୀବମାନେ ଓ ଶତ-ଶତ ଆକୃତିରେ ଆମେ ତୁମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ଧାରଣ କରିପାରୁନାହିଁ, ହେ ଦେବଦେବ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଏହିପରେ, ଭଗବାନ୍ ମହାଦେବ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣି ଖୁସି ହେଲେ ଓ ଦୟାପ୍ରକାଶ କରି କହିଲେ: “ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ସ୍ତୁତି ପଢ଼ାଯିବ କିମ୍ବା ଶୁଣାଯିବ, କିମ୍ବା ଦ୍ୱିଜବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହାକୁ ଶୁଣିବେ, ସେମାନେ ଗଣପତି ପଦକୁ ଅବଶ୍ୟ ଲାଭ କରିବେ। ଏହି ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳକାମନା ଓ ପବିତ୍ରତାର କଥା ମୁଁ କହିବି: ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ମୂଳତଃ ମୋ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଦେବୀ। ପୁରୁଷତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ମୋ ଦେହରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛି; ଏହି ଦୁଇଁ ମିଶି ହେଉଛି ମୋର ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ। ଏହି ଯୋଗରେ କୌଣସି ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ଦିଗମ୍ବର, ଶିଶୁ, ପ୍ରମାତ୍ତ, କିମ୍ବା ମୋର ଭକ୍ତ ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ କଥା କହିଥାଏ, ସେମାନଙ୍କୁ କେବେ ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ, ଭସ୍ମ ଲଗାଇଥିବା, ତାଙ୍କର ଦୁଷ୍କର୍ମ ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ, ନିୟମିତ ଚର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା, ନିୟମିତ, ଧ୍ୟାନିଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସଦା ମହାଦେବ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ, ଶୂକ୍ର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ରଖି, ଶବ୍ଦ, ମନ, ଓ କାୟରେ ସଂଯମ ରଖି ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ସେମାନେ ରୁଦ୍ର ଲୋକକୁ ଲାଭ କରି, ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଓ ଗୁହ୍ୟ ନିୟମ ଲିଙ୍ଗଧାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଯେଉଁମାନେ ଭସ୍ମଧାରଣ କରନ୍ତି, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କେବେ ନିନ୍ଦା କରିବେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଭୋଜନରେ ବିଘ୍ନ କରିବେ ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କୁ ହସିବା ନାହିଁ, କିମ୍ବା କୌଣସି ଅପ୍ରିୟ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯିଏ ଏମିତି କରେ, ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଥାଏ। ଯିଏ ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ନିଜେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ। ଏଭଳି ମହାଦେବ ସମସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଭସ୍ମ ଲଗାଇ, ଯୋଗୀ ରୂପେ ଲୀଳା କରନ୍ତି। ଏହିପରି କର, ହେ ପୁନ୍ୟବାନ୍ମାନେ, ତେବେ ତୁମେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବେ। ଏହି ଶିବଙ୍କ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଅବସ୍ଥା ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମନ ମୂହ, ଲୋଭ ଓ ମୋହରୁ ମୁକ୍ତ ଥାଏ, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ଶିବଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି। ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଚନ୍ଦନ ଜଳ, କୁଶ ଓ ଫୁଲ ମିଶାଇ, ବଡ଼ ବଡ଼ ପାତ୍ରରେ ଜଳ ନେଇ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଗୁପ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଗମ୍ଭୀର ହୁଁଧ୍ୱନିରେ ଗାଇ ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ: ଦେବଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ମହାଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ଆରମ୍ଭକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମେଘ ଉପରେ ଚଳିଥିବା କଳା ଦେହୀ, ହାତୀ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, କୃଷ୍ଣମୃଗଚର୍ମ ଉପରେ ଉପବସ୍ତ୍ର, ନାଗ ଯଜ୍ଞୂପବୀତ ଭାବେ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଦେବମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଣ୍ଡଳ ଓ ମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା, ପଶୁପତିଙ୍କ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ବିଦିତ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ତାପରେ, ମହାଦେବ ଖୁସି ହୋଇ ସେହି ଋଷିମାନୋଁକୁ କହିଲେ: “ମୁଁ ତୁମ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ଏବେ ତୁମେ ଇଚ୍ଛିତ ବର ମାଗ।" ତାହାପରେ ଭୃଗୁ, ଅଙ୍ଗିରସ, ବଶିଷ୍ଠ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଗୌତମ, ଅତ୍ରି, ଶୁକେଶ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ମାରୀଚି, କଶ୍ୟପ, କଣ୍ବ ଓ ସଂବର୍ତ୍ତ ଏହି ସମସ୍ତ ମହାତ୍ମା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ଭସ୍ମସ୍ନାନ, ନଗ୍ନତା, ବାମାଚାର, ବିପରୀତାଚାର—କ’ଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ୍, କ’ଣ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍—ଏହି ବିଷୟ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।” ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ଭଗବାନ୍ ମହାଦେବ ହସି ସମସ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ ଦୟାଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାହିଁ କହିଲେ: “ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା କହିବି—ମୁଁ ଅଗ୍ନି, ସୋମର ନିର୍ମାତା, ଏବଂ ସୋମ ମୋପରି ନିର୍ଭର କରେ। ଏହି ସୃଷ୍ଟିକୁ ଅଗ୍ନି ଧାରଣ କରେ, ଏବଂ ଲୋକମଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଅନେକଥର ଜଗତ ଚରାଚରକୁ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଦହାଯାଇଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ଭସ୍ମରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ; ଭସ୍ମର ଶକ୍ତିରେ ଏହାକୁ ଜୀବମାନେ ଉପରେ ଛିଁଟାଯାଏ। ଯିଏ ଅଗ୍ନିହୋମ କରି ତିନି ଆୟୁର୍ଦ୍ଧା ଜୀବନ ଯାପନ କରେ, ସେ ଭସ୍ମର ମୋ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଯାହା ଦୀପ୍ତିମାନ ତାହାକୁ ‘ଭସ୍ମ’ ବୋଲାଯାଏ, ଯାହା ପବିତ୍ର କରେ ସେଉଁଥିରେ ଏହି ନାମ; ଏହା ଭୋଗ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ଭସ୍ମ ବୋଲାଯାଏ। ପିତୃମାନେ ତାପପାନୀ, ଦେବମାନେ ସୋମରୁ ଜନ୍ମ; ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ ସ୍ୱଭାବର। ମୁଁ ଅଗ୍ନି, ମୋର ଶକ୍ତି ସୋମ ଅମ୍ବିକା; ମୁଁ ଅଗ୍ନି-ସୋମ ଦୁହିଁ, ମୁଁ ନିଜେ ପୁରୁଷ। ଏହିପରି, ଭସ୍ମ ମୋର ଶକ୍ତି, ମୁଁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଆକୃତିକୁ ଏହି ଭସ୍ମରେ ଧାରଣ କରେ, ଏହିପରି ଏହା ଅବିଚଳିତ। ସେହିଠାରୁ ଏହି ଭସ୍ମ ସମସ୍ତ ଲୋକର ରକ୍ଷା ଓ ଅପମାଙ୍ଗଳିକ ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ, ମହିଳାମାନେ ପିଲା ପଇଁ ଘରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭସ୍ମ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଯିଏ ଭସ୍ମସ୍ନାନ କରି ମନକୁ ପବିତ୍ର କରିଛି, କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଛି, ସେ ମୋ ସାନିଧ୍ୟରେ ଆସି ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ। ପଶୁପତ ନିୟମ ଓ କପିଳ ଯୋଗ ସ୍ଥାପିତ, ପୂର୍ବରୁ ପଶୁପତ ନିୟମ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଏହା ଅପୂର୍ବ ଓ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଅନ୍ୟ ଆଶ୍ରମବାସୀମାନେ ପରେ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହେଲେ; ଏହି ସୃଷ୍ଟି ମୋ ଦ୍ୱାରା ଲଜ୍ଜା, ମୋହ ଓ ଭୟ ମିଶାଇ ତିଆରି।